Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Qəzzadakı vəziyyətlə bağlı açıqlama verib. O bildirib ki, Türkiyə bölgədə sülhün bərpası istiqamətində fəaliyyət göstərəcək. Ərdoğan NATO Zirvə Toplantısında bu məsələlərə diqqət yetirildiyini qeyd edib. Türkiyə Prezidenti müzakirələrin yaxşı nəticə verəcəyinə ümid etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, bölgədə sabitliyin təmin olunması üçün diplomatik səylərin artırılması vacibdir. Qəzzada vəziyyətin normallaşması regional təhlükəsizlik baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Ərdoğanın açıqlaması Türkiyənin bölgədə sülh təşəbbüslərinə önəm verdiyini göstərir.

Mən Cənubi Qafqaz üçün dəyəri 200 milyon avro olan "Bağlantılar vasitəsilə sülh" proqramını elan etdim.

ABŞ və İran arasında keçirilən dolayı texniki danışıqlar yekunlaşıb. Tərəflər uzunmüddətli sülhə dair ciddi irəliləyiş əldə etməsələr də, daha əvvəl razılaşdırılmış məsələləri müzakirə ediblər. Görüş Hörmüz boğazında yaranmış gərginlik və qarşılıqlı hərbi hücumlardan sonra baş tutub. Danışıqlarda texniki və diplomatik mövzular əsas müzakirə predmeti olub. Yeni razılaşmanın əldə olunduğu barədə məlumat verilməyib. Ekspertlər hesab edirlər ki, dialoqun davam etməsi regional sabitlik üçün vacibdir. Növbəti danışıqların vaxtı hələ açıqlanmayıb.

Biz bağlantı vasitəsilə sülhü təşviq etmək istərdik

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ–İran danışıqlarında ballistik raketlərlə bağlı heç bir müzakirənin aparılmayacağını və gələcəkdə də aparılmayacağını bildirib. O, ABŞ-a etimadsızlıq olduğunu, lakin dialoq və sülh üçün hazır olduqlarını qeyd edib. Pezeşkian Pakistanın danışıqlardakı rolunu yüksək qiymətləndirib. O, regionun inkişafının sülh və əməkdaşlıqdan asılı olduğunu deyib. Açıqlama İslamabadda verilib və diplomatik prosesin həssas mərhələsində səslənib.

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif ABŞ–İran danışıqları ilə bağlı əldə olunan razılaşmanı pozmağa çalışan “qüvvələrin” olduğunu bildirib. O, bu qüvvələrin regionda sülh prosesini zəiflətmək istədiyini qeyd edib. Şərif İranın müharibədən sonra sabitliyə çıxmasının bəzi tərəfləri narahat etdiyini deyib. Baş nazir Pakistanın sülh prosesini dəstəkləməyə davam edəcəyini vurğulayıb. O, regionda gərginliklərin azaldılmasının vacibliyini qeyd edib.

Livanın Baş naziri Nəvaf Salam dövlət institutlarının gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. O, hökumətin islahatlar kursuna sadiq qaldığını bildirib. Salam ölkə ərazisinin heç bir hissəsi ilə bağlı güzəştə getməyəcəklərini qeyd edib. Baş nazir silahların yalnız qanuni dövlət qüvvələrinin nəzarətində olmasının vacibliyini də vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, vətəndaşların gələcəyi siyasi və ya məzhəb mənsubiyyətindən asılı olmamalıdır. Salam müharibə və sülh məsələləri ilə bağlı qərarların yalnız dövlət tərəfindən verilməsinin tərəfdarı olduğunu bildirib. Bu açıqlamalar ölkədə təhlükəsizlik və siyasi islahatlarla bağlı müzakirələrin davam etdiyi bir vaxtda səsləndirilib. Livan rəhbərliyi dövlət institutlarının rolunun artırılmasını prioritet hesab edir.

Şahbaz Şərif və Məsud Pezeşkian arasında telefon danışığı olub. Tərəflər aralıq sülh razılaşmasını müzakirə ediblər. Şahbaz Şərif İranı “tarixi sülh sazişi” münasibətilə təbrik edib. O, razılaşmanın regionda sülhə töhfə verəcəyini deyib. Pakistan–İran münasibətlərinin güclənəcəyi vurğulanıb. Pezeşkian Pakistanın vasitəçilik rolunu yüksək qiymətləndirib. O, Asim Munir və Pakistan rəhbərliyinə təşəkkür edib. Tərəflər əməkdaşlığın davam etdiriləcəyini bildiriblər.

Ağ Ev ABŞ–İran razılaşmasının mətnini Konqresə təqdim edib. Sənəd hərbi əməliyyatların tam dayandırılmasını nəzərdə tutur. Livan da daxil olmaqla bütün cəbhələrdə döyüşlərin bitdiyi qeyd olunur. ABŞ 30 gün ərzində İran limanlarına blokadanı ləğv edəcək. İran Hörmüz boğazında təhlükəsiz keçidi təmin edəcək. Tərəflər 60 gün ərzində yekun razılaşma üçün danışıqlar aparacaq. Müddətin uzadıla biləcəyi də bildirilib. Proses diplomatik mərhələyə keçib.

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərifin İsveçrə səfəri təxirə salınıb. Səfər ABŞ–İran memorandumu ilə bağlı mərasim üçün planlaşdırılmışdı. Rəsmi açıqlamaya görə, sənəd artıq elektron imzalanıb. Razılaşmanın qüvvəyə mindiyi və icra olunduğu bildirilib. Pakistan prosesin texniki mərhələlərini dəstəkləyəcəyini açıqlayıb. Səfərin təxirə salınması diplomatik dəyişiklik kimi təqdim olunub. Mövzu razılaşmanın icra mərhələsi fonunda gündəmdədir. Regionda diplomatik proseslər davam edir.

Vladimir Putin ABŞ–İran razılaşmasını müsbət qiymətləndirib. O, sənədin münaqişənin dayandırılmasına töhfə verə biləcəyini bildirib. Putin razılaşmanın Pakistan vasitəçiliyi ilə əldə olunduğunu qeyd edib. Rusiya lideri bu modeli gələcək sülh sazişləri üçün nümunə adlandırıb. O, Yaxın Şərqdə sabitliyin enerji bazarlarına təsirini vurğulayıb. Putin bu fikirləri Kazanda keçirilən sammitdə səsləndirib. Beynəlxalq əməkdaşlığın vacibliyi ön plana çəkilib. Mövzu qlobal diplomatik gündəmdə qalır.

Hindistanın Baş naziri Narendra Modi ABŞ–İran razılaşmasını müsbət qiymətləndirib. O, bu razılaşmanın Yaxın Şərqdə sülh üçün yeni ümid yaratdığını bildirib. Modi uzunmüddətli sabitliyin diplomatik yollarla mümkün olduğunu vurğulayıb. G7 sammiti kənarında Tramp ilə görüşdə məsələ müzakirə olunub. Tərəflər regional təhlükəsizlik və sülh prosesi barədə fikir mübadiləsi aparıblar. Modi razılaşmanın davamlı sülhə töhfə verə biləcəyini qeyd edib. Görüşün detalları tam açıqlanmayıb. Diplomatik proses beynəlxalq diqqət mərkəzində qalır.