Hörmüz boğazında gərginlik artmaqda davam edir. İran dövlət televiziyasının məlumatına görə, İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun Hərbi Dəniz Qüvvələrinin xəbərdarlığından sonra azı üç xarici neft tankeri boğazdan keçmək cəhdindən imtina edərək geri qayıdıb. Hadisə bölgədə dəniz nəqliyyatının təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqların daha da artdığı bir vaxta təsadüf edir. Bundan əvvəl Sinqapur bayrağı altında üzən bir yük gəmisinə naməlum mərminin düşdüyü bildirilmişdi. Həmin insidentdən sonra BMT Hörmüz boğazında həyata keçirdiyi xilasetmə missiyasını dayandırıb. İran hücumla bağlı məsuliyyəti üzərinə götürməsə də, boğazdan İranın razılığı olmadan keçidə qarşı xəbərdarlıqlarını davam etdirir. Bölgədə baş verən hadisələr beynəlxalq gəmiçiliyin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları artırır. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımalarının ən mühüm marşrutlarından biri hesab olunur.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İranın Hörmüz boğazına nəzarət etmədiyini bildirib. Açıqlamaya görə, ABŞ qüvvələri bölgədə vəziyyəti izləməyə davam edir. Məqsəd beynəlxalq gəmiçiliyin təhlükəsizliyini təmin etməkdir. Bəyanat İranın boğazın bağlandığını elan etməsindən sonra verilib. Tehran qərarını Livandakı hadisələrlə əlaqələndirmişdi. ABŞ tərəfi isə gəmi hərəkətinin davam etdiyini vurğulayır. Hörmüz boğazı dünya enerji daşımalarının əsas marşrutlarından biridir. Bölgədəki vəziyyət beynəlxalq diqqət mərkəzində qalır.

İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu Hörmüz boğazının bağlandığını açıqlayıb. Qurum gəmilərə bölgəyə yaxınlaşmamaq barədə xəbərdarlıq edib. Tehran bu addımı Livandakı hadisələr və atəşkəs öhdəliklərinin pozulması ilə əlaqələndirir. İran tərəfi gəmi hərəkətinin təhlükəsizlik riski daşıdığını bildirib. ABŞ isə boğazın faktiki bağlandığını təsdiqləyən sübut görmədiyini açıqlayıb. Cey Di Vens neft daşımalarının davam etdiyini deyib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Məsələ beynəlxalq diqqət mərkəzində qalır.

ABŞ və İran arasında baş verən son eskalasiya regionda ciddi narahatlıq yaradıb. İran İnqilab Keşikçiləri korpusu ABŞ-la əlaqəli obyektlərə Bəhreyn, Küveyt və İordaniyada pilotsuz uçuş aparatları və raketlərlə hücumlar həyata keçirib. ABŞ ordusu isə Hörmüz boğazında baş vermiş helikopter qəzasına cavab olaraq özünü müdafiə əməliyyatları aparıb. İran Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi açıqlayıb ki, Tehran heç bir hücum və təhdidi cavabsız qoymayacaq. Hadisələr regionda potensial eskalasiya riskini artırır, beynəlxalq hüquq və təhlükəsizlik məsələlərini gündəmə gətirir. Ekspertlər bildirir ki, davam edən qarşılıqlı əməliyyatlar dəniz nəqliyyatına və regional sabitliyə ciddi təsir göstərə bilər.

İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu bölgədə yerləşən ABŞ hərbi bazalarına raket zərbələri endirdiyini bəyan edib. Məlumata görə, bu addım Sirik və Keşm adalarına edilən hücumlara cavab olaraq həyata keçirilib. İran dövlət televiziyasının yaydığı açıqlamada bildirilir ki, ABŞ hərbi qüvvələrinin Sirik və Keşm adalarına qarşı həyata keçirdiyi hücumlardan sonra bölgədəki hədəflər raketlərlə vurulub.

İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu Küveyt Beynəlxalq Hava Limanının sərnişin terminalında baş vermiş ziyana görə məsuliyyəti üzərinə götürməyib. Korpusun nümayəndəsi hadisənin ABŞ istehsalı olan “Patriot” hava müdafiə sistemində yaranmış texniki nasazlıq səbəbindən baş verdiyini iddia edib. Məsələ ilə bağlı tərəflərin fərqli açıqlamaları regionda informasiya mübarizəsinin davam etdiyini göstərir.

Bəhreyn hakimiyyəti İranla əlaqədə olmaqda ittiham edilən 15 nəfərin saxlanıldığını açıqlayıb. Daxili İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, araşdırmalar davam edir və şəbəkə ilə əlaqəsi olan digər şəxslərin müəyyənləşdirilməsi istiqamətində əməliyyatlar aparılır. Son aylarda İranla əlaqəli fəaliyyətlərə qarşı təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilib, onlarla şəxs saxlanılıb, bir sıra şəxslər isə vətəndaşlıqdan məhrum edilib.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın, 40 günə yaxın davam edən müharibəni dayandıracaq sazişin qurulması üçün müəyyən edilmiş iki həftəlik müddətin bitməsinə az qalmış, İranla atəşkəsi qeyri-müəyyən müddətə uzatdığını elan etməsindən bir gün sonra mənzərə daha da dumanlılaşır və danışıqların taleyi ilə bağlı qeyri-müəyyənlik davam edir. Son bəyanatından bir neçə saat əvvəl Tramp Amerikanın "CNBC" şəbəkəsinə atəşkəsi uzatmağa meylli olmadığını və ölkəsinin ordusunun "hərəkətə keçmək üçün həvəsli" olduğunu təsdiqləmişdi. Bu, Vaşinqton və Tehran nümayəndə heyətlərinin danışıqları bərpa etmək üçün Pakistana gedib-getməyəcəyi ilə bağlı tərəddüd və qeyri-müəyyənlik mühitində baş vermişdi.

İran hazırkı münaqişəyə struktur baxımından tükənmiş bir vəziyyətdə daxil olub. İllərlə davam edən sanksiyalar onun iqtisadiyyatına ciddi ziyan vurub, 2023-cü il 7 oktyabr hücumlarından sonra İsrail və ABŞ-la ardıcıl toqquşmalar səbəbindən isə bir vaxtlar ən mühüm nüfuz alətlərindən sayılan regional vəkil şəbəkəsinin effektivliyi azalıb. Daxildə isə illərlə davam edən repressiyalar və iqtisadi tənəzzüldən sonra İslam Respublikasına qarşı xalqın narazılığı artıb, Əli Xameneinin islahat tələblərinə dəfələrlə məhəl qoymaması bu narazılığı daha da şiddətləndirib. Buna görə də bir çox müşahidəçilərə elə gəlirdi ki, bu amillər tək bir nəticəyə aparır: uzun bir müharibə rejimin süqutu ilə nəticələnə bilər.

Yaxın Şərqdə gərginliyin artdığı bir vaxtda İranın hərbi rolu regionun dinamikasının formalaşmasında aydın şəkildə görünür. İranın hərbi səhnəsində iki əsas qüvvə mövcuddur: İran Ordusu (Arteş) və İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (Sepah). Onlar ölkəni qorumaq və maraqlarını təmin etmək missiyasını paylaşsalar da, hər birinin fərqli funksiyaları və rolları var.