Tarix elmi müxtəlif insan qruplarının və xalqların bir-birindən fərqləndirən xüsusiyyətlərini öyrənərkən, "kütlə" (həşd) ilə "ictimaiyyət" (cumhur) arasındakı fərqi müəyyən etməyə çalışır. Sosioloqlar Qustav Le Bon "Kütlələr psixologiyası" adlı kitabında Recis Debre isə "Siyasi zəkanın tənqidi" əsərində bu fərqi aydın şəkildə izah ediblər.Bu nöqteyi-nəzərdən müasir İran özünü saf bir sivilizasiya kimi təqdim edərək, mahiyyətcə "Ərəb İslamı" ilə daimi qarşıdurma üzərində qurulmuş bir dövlət modeli təklif edir. 1979-cu il inqilabı "İran İslamını" hakimiyyətə gətirərkən, İran kimliyini beynəlxalq İslam cəmiyyəti qurmaq və "ümmət" məvfumunu ön plana çıxarmaq iddiası ilə birləşdirdi.

Zənn edirəm biz Quranı oxusaq ictimai və insani xoşbəxt olmanın fikir azadlığında olduğunu anlayarıq. Bu ümmət Quranın fikir azadlığı prinsipinə qayıdana qədər səadət görməyəcək və mənzərəni oxuya bilməyəcəkdir. Suriyada bu gün cərəyan edənlər qlobal sistemin özünü yeniləmə və İsrail üçün daha güvənli ortam qurma əməliyyatıdır. Şaranın hakimiyyətinin genişlənməsini Quranın gözü ilə deyil praqmatik baxımından qiymətləndirir və düşüncə məhsulumuzun nəticələrinə Qurandan heç bir dəlil bilmirik. Necə oldu? Niyə buna dobro verildi? Bu əməliyyat hansı şərtlər daxilində başladı ? Hansı geosiyasi hadisənin fonunda Amerika buna niyə icazə verdi ? 60 minlik amerika silahları ilə silahlanmış və bir zaman Amerikanın bölgədə ən böyük silahı proxy gücü olan YPG nə üçün indi ortadan qaldırılır ? Amerikalılar daha yaxşı müttəfiq olmadan milyardlarla pul xərclədikləri müttəfiqlərini niyə ortadan qaldırsın ki ? Buna İsrailin nə üçün aktiv tepkisi yoxdur? Druz məsələsində gəlib Suriyanın içinə girən İsrail niyə sakit durub ? Eşq bizim evimizi yıxıb.