#uran

İran və ABŞ arasında əsas fikir ayrılıqları hələ də qalır. Nüvə proqramı və uran ehtiyatları əsas müzakirə mövzularıdır. Sanksiyaların gələcəyi də həll olunmamış məsələlər sırasındadır. İsveçrədə planlanan prosesdə gecikmə ehtimalı var. Danışıqların növbəti mərhələyə keçəcəyi bildirilir. Tərəflər arasında etimadsızlıq davam edir. Tehran tərəfi ehtiyatlı mövqe tutur. Razılaşma bütün problemləri həll etməyib.

Donald Tramp İranın basdırıldığı deyilən zənginləşdirilmiş uranla bağlı planların mövcud olduğunu bildirib. O, prosesdə tələsməyə ehtiyac olmadığını qeyd edib. Tramp uranın ələ keçirilməsinin deyil, məhv edilməsinin məqsəd olduğunu deyib. ABŞ lideri ölkəsinin kifayət qədər ehtiyatlara malik olduğunu vurğulayıb. Məqsədin təhlükəli materialın tam zərərsizləşdirilməsi olduğu bildirilib. Tramp bu məsələdə vaxtın deyil, nəticənin vacib olduğunu qeyd edib. Açıqlama nüvə təhlükəsizliyi kontekstində diqqət çəkib.

İran zənginləşdirilmiş uranın bir hissəsinin üçüncü bir ölkəyə daşınacağı ilə bağlı yayılan iddiaları rədd edib. Mənbə bildirib ki, ABŞ ilə aparılan görüşlərdə uranın üçüncü bir ölkəyə daşınması ilə bağlı heç bir razılıq əldə edilməyib və bu məsələ müzakirə gündəmində yer almır.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai yüksək zənginləşdirilmiş uranın ABŞ-a təhvil verilməsi ilə bağlı mümkün tələblərin Tehran üçün “qırmızı xətt” olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, belə tələblər danışıqlar prosesini nəticəsiz edə bilər. Bəqai həmçinin Qətərin və Pakistanın diplomatik prosesdə aktiv rol oynadığını vurğulayıb.

Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev “Kazatomprom” şirkətinin idarə heyətinin sədri Meyirjan Yusupovu qəbul edib və şirkətin 2025-ci il üzrə fəaliyyəti ilə bağlı hesabatı dinləyib. Şirkət rəhbərliyi bildirib ki, dövlət başçısının tapşırıqlarına uyğun olaraq geoloji kəşfiyyat işləri genişləndirilir və ölkənin xammal bazası gücləndirilir. Ümumi sahəsi 1000 kvadrat kilometrdən çox olan altı yeni perspektivli uran yatağı üzrə portfel formalaşdırılıb. 2030-cu ilə qədər geoloji kəşfiyyata yatırımların 75-85 milyard tenge səviyyəsində olması planlaşdırılır.

E.Akbarovun sözlərinə görə, Qazaxıstan ərazisində doqquz uran hövzəsi mövcuddur. Onların arasında ən böyük ehtiyatlara malik Şu–Sarısu və Sır-Dərya hövzələri əsasən hidrogeoloji yataqlar kimi qiymətləndirilir. Digər hövzələrdə isə sərt faydalı qazıntılar üstünlük təşkil edir. Hazırda Senatda “Yer təki və yer təki istifadəsi haqqında” Qazaxıstan Respublikasının Məcəlləsinə dəyişikliklər birinci oxunuşda müzakirə olunur. Təşəbbüs bu sahədə idarəetmənin təkmilləşdirilməsi, xüsusilə də karbohidrogenlər və uran üzrə yataqların səmərəli istifadəsinə yönəlib.

Qazaxıstanın dövlət nüvə şirkəti “Kazatomprom” və Slovakiyanın aparıcı enerji şirkəti “Slovenské elektrárne a.s.” (SEAS) arasında təbii uran konsentratının tədarükünə dair Anlaşma Memorandumu imzalanıb.