#Yaxın Şərq

Livan Baş naziri Nəvaf Salam İsrailin ölkənin cənubunda həyata keçirdiyi söküntülərlə bağlı açıqlamalarını tənqid edib. O, İsrailin bu ərazilərin hərbi obyektlər olduğu barədə iddialarını rədd edib. Salam yaşayış evləri, infrastruktur və dövlət binalarının dağıdılmasını beynəlxalq hüququn pozulması kimi qiymətləndirib. O bildirib ki, bütöv yaşayış məntəqələrinin hərbi obyekt kimi təqdim edilməsi məntiqli deyil. Livan tərəfi bu addımların sakinlərin geri qayıtmasına mane olduğunu qeyd edib.

SEPAH-ın Qüds qüvvələrinin komandanı İsmayıl Qaani İraqa səfər edib. Məlumata görə, o, Bağdadda siyasi və təhlükəsizlik rəsmiləri, eləcə də şiə silahlı qruplarının rəhbərləri ilə görüşüb. Görüşlərdə İraq hökumətinin silahlı qrupları tərksilah etmək planı müzakirə olunub. Mənbə İranın hazırda silahların təhvil verilməsinə qarşı olduğunu iddia edib. Tehran tərəfinin siyasi razılaşma yolu ilə həll axtardığı bildirilib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazı üzərində ABŞ-ın tam nəzarətə malik olduğunu bildirib. O, bu nəzarətin davam etdiriləcəyini qeyd edib. Tramp ABŞ-ın dəniz blokadasını “polad divar” adlandırıb və İranın buna qarşı çıxış edə bilməyəcəyini iddia edib. Açıqlama ABŞ-İran arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda verilib. Boğaz dünya enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır.

Qəzza üzrə Sülh Şurası 400 milyon dollarlıq borc yardımının HƏMAS vasitəsilə ötürülməyəcəyini açıqlayıb. Şuranın rəhbəri Nikolay Mladenov bildirib ki, HƏMAS razılaşmanın ikinci mərhələsində nəzərdə tutulan maliyyə axınlarından yararlanmayacaq. O, məqsədin HƏMAS-ın iştirak etmədiyi yeni idarəetmə sisteminin qurulması olduğunu qeyd edib. Vəsaitlərin dövlət qulluqçuları və xidmət göstərən təchizatçılar qarşısında qanuni öhdəliklərin ödənilməsinə yönəldiləcəyi bildirilib. Şura bu maliyyənin terror fəaliyyəti və ya korrupsiya ilə əlaqəli olmadığını vurğulayıb.

Livan ordusu İsrailin hücumlarının ölkənin cənubunda yerləşdirilmə prosesinə mane olduğunu açıqlayıb. Ordu İsrail hərbçilərini razılaşmaları və beynəlxalq hüququ pozmaqda ittiham edib. Açıqlamada Nəbatiyyə bölgəsində müxtəlif mülki obyektlərin zərər gördüyü bildirilib. Livan tərəfi hücumların bölgədə sabitliyin yaradılmasına mane olduğunu qeyd edib. Ordunun cənubda fəaliyyətini davam etdirdiyi, lakin hücumların prosesləri çətinləşdirdiyi vurğulanıb.

Husilər Yəmənin Əl-Məxa limanına yeni raket hücumu həyata keçirib. Dövlət mediasının məlumatına görə, hücum ballistik raketlərlə həyata keçirilib. Hadisə ilə bağlı əlavə məlumat verilməyib və husilər açıqlama yaymayıb. Hücum Yəmən hökumət qüvvələrinin bir gün əvvəl husilərin raket və dron hücumları həyata keçirdiyini bildirməsindən sonra baş verib. Əl-Məxa limanı Babül-Məndəb boğazına yaxın yerləşdiyi üçün strateji əhəmiyyətə malikdir.

UNICEF İordan çayının qərb sahilində uşaqların vəziyyəti ilə bağlı yeni məlumat açıqlayıb. Təşkilat 2024-cü ilin yanvarından bəri 174 fələstinli uşağın öldürüldüyünü bildirib. Həmin dövrdə 1 500-dən çox uşağın yaralandığı qeyd olunub. UNICEF bəzi uşaqların təhlükə yaratmadığı hallarda da atəşə məruz qaldığını bildirib. Hazırda yüzlərlə fələstinli uşaq İsrail hərbi həbsində saxlanılır. Təşkilat uşaqların hüquqlarının qorunmasına çağırıb.

ABŞ və İran arasında iyunun 17-də imzalanan Anlaşma Memorandumunun müddəti gələn həftə başa çatır. Sənəd atəşkəs və müharibəyə son qoymaq üçün 60 günlük danışıqlar müddəti müəyyən edib. Lakin sonrakı dövrdə tərəflər arasında yenidən gərginlik yaranıb. Hörmüz boğazı, neft ixracı və dondurulmuş aktivlərlə bağlı maddələr əsas mübahisə mövzularıdır. Razılaşmanın gələcəyi və yekun sülh perspektivi hələ də qeyri-müəyyən olaraq qalır.

Livan Prezidenti Cozef Aun ABŞ generalı Cozef Klirfild ilə çərçivə atəşkəs razılaşmasının icrasını müzakirə edib. Görüş Beyrutda keçirilib. Tərəflər iyunun 26-da Vaşinqtonda əldə olunan razılaşmanın həyata keçirilməsi üçün növbəti addımları nəzərdən keçiriblər. Müzakirələrdə general Klirfildin İsraildə apardığı danışıqlar da diqqətə alınıb. Görüş Livan üzrə Hərbi Koordinasiya Qrupunun fəaliyyəti çərçivəsində baş tutub.

BMT İordan çayının qərb sahilində vəziyyətin kritik həddə çatdığını açıqlayıb. Təşkilat bölgədə bu il 76 fələstinlinin öldürüldüyünü bildirib. Məskun zorakılığı və söküntülər nəticəsində minlərlə insanın köçkün düşdüyü qeyd olunub. UNICEF isə 2024-cü ildən etibarən yüzlərlə fələstinli uşağın öldürüldüyünü və yaralandığını açıqlayıb. BMT uşaqların qorunması üçün beynəlxalq ictimaiyyəti hərəkətə keçməyə çağırıb.

ABŞ İsrail və Livan arasında yeni danışıqlar raundunun sentyabrda Romada keçiriləcəyini açıqlayıb. Danışıqlar ABŞ vasitəçiliyi ilə davam etdiriləcək. Vaşinqton prosesin istiqamətindən razı olduğunu bildirib. Əvvəlki görüşlərdə Livanın cənubundakı vəziyyət və İsrail qüvvələrinin çıxarılması məsələləri müzakirə olunub. Yeni danışıqlarda "pilot zonalar"ın yaradılması əsas mövzulardan biri olacaq. Livan ordusunun həmin ərazilərdə nəzarəti artırması nəzərdə tutulur. ABŞ tərəfi diplomatik prosesin davam etdirilməsini dəstəkləyir.

Böyük Britaniyanın xarici işlər naziri Devid Miliband İsrailin xarici işlər naziri Gideon Saarla ilk telefon danışığını keçirib. O, görüş zamanı Qərb sahilində məskunlaşanların zorakılığı və yaşayış məntəqələrinin genişlənməsi məsələlərini qaldırıb. Miliband İsrailin bu hallara qarşı tədbir görməli olduğunu bildirib. O, həmçinin Qəzzadakı humanitar vəziyyətlə bağlı narahatlığını ifadə edib. Britaniya rəsmisi HƏMAS-ın silahsızlaşdırılmasının vacibliyini vurğulayıb. O, İsrail ordusunun Qəzzadan çıxarılmasına və sülh planı üzrə irəliləyişə çağırıb. Miliband iki dövlətli həll prinsipinə sadiqliyi bir daha təsdiqləyib.