#Regional sabitlik

Livan Baş naziri Nəvaf Salam İranın Küveyt və Bəhreynə hücumlarını sərt şəkildə qınayıb, bunları hər iki ölkənin suverenliyi və regional sabitlik üçün ciddi təhlükə hesab edib. Salamın açıqlamasında qeyd olunub ki, hücumlar beynəlxalq hüquqa və qonşuluq prinsiplərinə ziddir. Baş nazir həmçinin Livanın Küveyt və Bəhreynlə həmrəyliyini vurğulayaraq onların təhlükəsizlik və suverenlik hüquqlarını dəstəklədiyini bildirib. Bu açıqlama regional diplomatik əlaqələrdə İranın hərbi fəaliyyətinə qarşı qəti mövqeyi əks etdirir.

Körfəz Əməkdaşlıq Şurası (KƏŞ) İrana üzv dövlətlər Bəhreyn və Küveytə qarşı davam edən hərbi təcavüzləri səbəbindən sərt xəbərdarlıq edib. Şura, İranın mülki obyektlərə qarşı həyata keçirdiyi hücumları “təhlükəli və misli görünməmiş eskalasiya” adlandıraraq beynəlxalq hüququn pozulduğunu vurğulayıb. Baş katib Casim Məhəmməd Əl-Budayiwi bildirib ki, KƏŞ dövlətləri bu hücumlara qarşı birgə dayanır və Bəhreyn və Küveytin təhlükəsizliyinin qorunmasına dəstək verir.

İranın Xarici işlər naziri Abbas Araqçi Vaşinqton və Tehran arasında aparılan danışıqlar fonunda bir sıra xarici həmkarları ilə telefon danışığı edib. O, Türkiyə, Fransa və Pakistanın xarici işlər nazirləri ilə dialoqun intensivləşdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb və regionda diplomatik proseslərin vəziyyəti barədə fikir mübadiləsi aparıb. Bu danışıqla İran rəhbərliyi regional əməkdaşlıq və diplomatik vasitəçilik səylərini gücləndirmək istəyir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazı ilə bağlı yeni açıqlamasında Vaşinqtonun bu strateji dəniz keçidinə yanaşmasını izah edib. Tramp bildirib ki, ABŞ bölgədəki vəziyyəti izləməyə davam edəcək, lakin boğazın hər hansı bir tərəfin tam nəzarəti altına keçməsini qəbul etməyəcək. Açıqlama ABŞ–İran danışıqlarının davam etdiyi və Hörmüz boğazının gələcək statusu ilə bağlı müxtəlif iddiaların gündəmdə olduğu bir vaxta təsadüf edir. Analitiklər hesab edirlər ki, Hörmüz boğazı məsələsi hazırda ABŞ–İran danışıqlarında enerji təhlükəsizliyi, beynəlxalq ticarət marşrutları və regional sabitlik baxımından əsas mövzulardan biri olaraq qalır.

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif Pekində Çin Prezidenti Si Cinpin ilə danışıqlar aparır, əsas mövzu isə ABŞ–İsrailin İrana qarşı mümkün müharibəsinin dayandırılması üçün Pakistanın vasitəçilik səyləridir. Analitik İmtiaz Gül bildirir ki, Pakistan üçün həm vasitəçi rolunu oynamaq, həm də Çinlə münasibətləri balanslaşdırmaq mürəkkəbdir. Lakin Tehran, Vaşinqton, Pekin və Moskva kimi mühüm paytaxtların etimadı Pakistanın bu rolunu nümayiş etdirməsinə imkan yaradır. Analitik əlavə edib ki, Vaşinqton Pakistanın Çinlə strateji tərəfdaşlıq sahəsində prioritetlərini başa düşür, lakin Islamabad Çin və ABŞ arasında tarazlığı qorumaq vəziyyəti ilə üzləşir.

ABŞ və İran arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı yaranan dalan vəziyyətinin yaxın zamanda həll olunması çətin görünür, CSIS-in baş tədqiqatçısı Uill Todman bu qarşıdurmanın bir müddət davam edə biləcəyini bildirib. Todmanın sözlərinə görə, İran hesab edir ki, blokada uzandıqca ABŞ daxilində prezident Donald Trampa təzyiqlər artacaq və digər ölkələr qlobal iqtisadi təsirlərə görə Vaşinqton və İsraili daha yumşaq mövqe tutmağa məcbur edə bilər.

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və BƏƏ Prezidenti Məhəmməd bin Zayed Əl Nəhyan İranla bağlı vəziyyəti müzakirə edərək siyasi və diplomatik həll yollarının vacibliyini vurğulayıblar. Məlumata görə, tərəflər İran ətrafında yaranmış vəziyyət və regional prosesləri müzakirə edərək kompromis əsaslı sülh razılaşmalarına nail olmaq üçün siyasi və diplomatik səylərin davam etdirilməsinin vacibliyini qeyd ediblər.