#Pakistan–Əfqanıstan münasibətləri

Əfqanıstan hökuməti Pakistanın paytaxt Kabildə narkotik asılılığından müalicə mərkəzinə hava zərbəsi endirdiyini, nəticədə ən azı 400 nəfərin həlak olduğunu bildirib. Pakistan tərəfi isə bu ittihamı rədd edərək, yalnız hərbi hədəfləri vurduğunu iddia edir. Əfqanıstan hökumət sözçüsünün müavini Həmdullah Fitrət "X" platformasında verdiyi açıqlamada, ötən gecə baş verən hava hücumunun "Ümid" adlı reabilitasiya mərkəzinin böyük hissəsini dağıtdığını qeyd edib. Məlumata görə, 400 ölü ilə yanaşı, 250-dən çox yaralı var. Xilasetmə qrupları hələ də dağıntılar altından cəsədləri çıxarmağa və binadakı yanğını söndürməyə çalışırlar.

Əfqanıstanın rəsmi nümayəndəsi Həmdullah Fitrət Pakistanın hava və quru hücumları nəticəsində yaranan ağır fəsadları açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, hücumlar nəticəsində 110 nəfər həlak olub, 123 nəfər yaralanıb. Paktiya, Paktika, Xost, Kabil, Nanqarhar, Kunar və Qəndəhar bölgələrində 350 ev tamamilə və ya qismən dağılıb, 8 min 400 ailə isə evlərini tərk etmək məcburiyyətində qalıb.

Pakistanın İnformasiya naziri Attaullah Tarar, ölkəsinin Heybər Paxtunxva və Bəlucistan bölgələrində Əfqanıstan Talibanı tərəfindən həyata keçirilən hücumlara cavab verildiyini açıqlayıb. Nazirin bildirdiyinə görə, son toqquşmalarda Əfqanıstan tərəfindən 67 nəfər həlak olub. Nazir Tararın sözlərinə görə, Taliban qüvvələri Şimali Bəlucistanın Killa Saifullah, Noşki və Çaman bölgələrində 16 fərqli nöqtəyə hücum təşkil edib. Pakistan ordusunun 25 nöqtədən açdığı cavab atəşi nəticəsində hücumlar dəf edilib, Talibanın 27 üzvü öldürülüb. Heybər Paxtunxva əyalətində baş verən digər 12 hücumda isə daha 40 əfqan döyüşçüsü zərərsizləşdirilib. Toqquşmalarda bir Pakistan əsgəri şəhid olub, 5-i isə yaralanıb.

Şənbə günü Əfqanıstan hərbi və polis mənbələri Pakistanın bir qırıcısının Cəlalabad şəhərində vurulduğunu bəfyan edib. Polis sözçüsü Tayeb Hammad təyyarənin Cəlalabadın altıncı bölgəsində düşürüldüyünü və pilotun sağ olaraq əsir götürüldüyünü bildirib. Şahidlərin sözlərinə görə, pilot təyyarə qəzaya uğramazdan əvvəl paraşütlə tullanıb və dərhal saxlanılıb.

BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş, Pakistan və Əfqanıstan arasındakı sərhəd toqquşmalarını dərin narahatlıqla izlədiyini bildirib. O, hər iki tərəfi beynəlxalq hüquq çərçivəsindəki öhdəliklərinə əməl etməyə və mülki şəxslərin qorunmasını təmin etməyə səsləyib. Eyni zamanda, Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan gərginliyi azaltmaq üçün Pakistan, Əfqanıstan, Qətər və Səudiyyə Ərəbistanlı həmkarları ilə intensiv telefon diplomatiyası apararaq regional sülhün qorunması yollarını müzakirə edib.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan, Pakistan və Əfqanıstan arasında son günlərdə artan hərbi gərginliyi müzakirə etmək məqsədilə bölgə ölkələrinin xarici siyasət rəhbərləri ilə telefon danışıqları aparıb. Xarici İşlər Nazirliyindən əldə edilən məlumata görə, Fidan pakistanlı həmkarı Məhəmməd İshaq Dar, Əfqanıstanın xarici işlər naziri vəkili Əmirxan Müttəqi, Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Məhəmməd bin Əbdürrəhman Əl Sani və Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər naziri Faysal bin Fərhan ilə vəziyyəti dəyərləndirib. Görüşlərin əsas mövzusu Durand xətti boyunca baş verən hərbi toqquşmaların dayandırılması və regional sabitliyin qorunması olub.

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif cümə günü bəyan edib ki, ölkəsinin silahlı qüvvələri qonşu Əfqanıstana edilən hava zərbələrindən sonra hər hansı bir təcavüzkarı "əzmək" iqtidarındadır. Şərif "X" platformasındakı paylaşımında bildirib: "Bizim qüvvələrimiz hər hansı təcavüzkar ambisiyaları darmadağın etmək üçün tam qüdrətə sahibdir. Bütün xalq Pakistan Silahlı Qüvvələri ilə çiyin-çiyinə dayanıb".

Əfqanıstanın Müdafiə Nazirliyi, ölkənin hərbi hava qüvvələrinin yerli vaxtla saat 11.00-da Pakistanın müxtəlif bölgələrinə cavab zərbələri endirdiyini elan edib. "Tolo News"un məlumatına görə, əməliyyatlar Pakistanın Faysalabad şəhəri yaxınlığındakı hərbi düşərgəni, Novşera şəhərindəki ordu kazarmasını, həmçinin Camrud və Abbottabad bölgələrini əhatə edib. Nazirlik bu hücumlarda Pakistanın hərbi mərkəzlərinin, obyektlərinin və strateji qurğularının birbaşa hədəf alındığını vurğulayıb.

Pakistan və Əfqanıstan arasında "Durand xətti" olaraq qəbul edilən sərhəd boyunca qarşılıqlı hərbi zərbələr davam edir. Pakistanın İnformasiya naziri Attaullah Tarar sosial media hesabı vasitəsilə keçirilən əməliyyatlarda Əfqanıstan tərəfindən 133 nəfərin öldüyünü, 200-dən çox şəxsin yaralandığını bildirib. Tarar Kabil, Paktia və Kandaharda müəyyən edilmiş hədəflərin vurulduğunu, 27 mövqenin məhv edildiyini və 9 nöqtənin ələ keçirildiyini qeyd edib. Nazir həmçinin iki korpus və üç briqada qərargahı daxil olmaqla 80-dən çox nəqliyyat vasitəsinin sıradan çıxarıldığını iddia edib.

Pakistanın şimal-qərbindəki Xeybər-Paxtunxva (XP) əyalətində təhlükəsizlik qüvvələrinin avtomobilini hədəf alan kamikadze hücumu nəticəsində biri zabit olmaqla iki nəfər həlak olub, bir neçə nəfər isə yaralanıb. Yerli polis rəsmisinin verdiyi məlumata görə, kamikadze partlayıcı yüklü motosikletini XP əyalətinin Bannu rayonunun Sara-Darqa bölgəsində təhlükəsizlik qüvvələrinə məxsus zirehli avtomobilə çırpıb. Adının açıqlanmasını istəməyən rəsmi şəxs "Arab News"a bildirib ki, partlayış nəticəsində zirehli maşına ciddi ziyan dəyib, ölənlər və yaralananlar var.

Pakistan Ordusu Əfqanıstanın “terrorçular və qeyri-dövlət aktorlarının mərkəzinə çevrildiyi” xəbərdarlığını verib. Hərbi sözçü leytenant general Əhməd Şərif Çaudhri Taliban hökumətini əl-Qaidə, İŞİD və Pakistan Talibani qruplarını himayə etməkdə ittiham edib. Çaudhri bildirib ki, Suriyadan təxminən 2 min 500 xarici döyüşçü son dövrlərdə Əfqanıstana daxil olub və onların ölkəyə dəvət edildiyi iddia olunur. “Bu terrorçular həm Pakistan, həm də Əfqanıstan vətəndaşı deyil, digər millətlərə mənsubdur. Beynəlxalq militant qrupların yenidən ortaya çıxması qonşu ölkələr üçün də təhlükə yarada bilər,” deyə o əlavə edib.

Pakistanın Hayber Pahtunxva və Belucistan əyalətlərində təhlükəsizlik qüvvələrinin terrorçulara qarşı keçirdiyi əməliyyatlar nəticəsində 12 silahlı təsirsiz hala gətirilib. Təhlükəsizlik qüvvələri istintaq nəticəsində Hayber Pahtunxva əyalətinin Karak bölgəsi və Belucistan əyalətinin Kalat bölgəsində iki ayrı əməliyyat həyata keçirib. Karakda 8, Kalatda isə 4 silahlı təsirsiz hala gətirilib. Əməliyyat zamanı çox sayda silah və mühimmat ələ keçirilib.