İran müharibəsi Körfəz ölkələrini yeni təhlükəsizlik modelləri axtarmağa sövq edib. Mühənnəd Səllum ABŞ hərbi bazalarına əsaslanan mövcud təhlükəsizlik sisteminin müharibə şəraitində gözlənilən nəticəni vermədiyini bildirib. Bölgə dövlətləri bunun fonunda ikitərəfli və çoxtərəfli müdafiə əlaqələrini genişləndirməyə başlayıblar. Qətərin NATO və Türkiyə ilə, Küveytin isə Pakistanla əməkdaşlığı buna nümunə göstərilir. Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və Pakistan arasında üçtərəfli razılaşmanın olduğu da bildirilir. Bununla belə, yeni təhlükəsizlik modellərinin real böhran şəraitində səmərəliliyi hələ sınaqdan keçirilməyib. Müharibənin iqtisadi təsirləri Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Küveyt, Bəhreyn və Qətərdə daha çox hiss olunub. Son hadisələr Körfəz dövlətlərinin təhlükəsizlik və müdafiə siyasətlərini yenidən nəzərdən keçirməsini sürətləndirir.

Bəhreynin qeyri-neft iqtisadiyyatı 2026-cı ilin birinci rübündə illik müqayisədə 2,2 faiz böyüyüb. Neft sektorunda 37,2 faizlik kəskin daralma ümumi iqtisadiyyatın 3,8 faiz azalmasına səbəb olub. Buna baxmayaraq, qeyri-neft sahələri real ümumi daxili məhsulun 90,1 faizini formalaşdırıb. Maliyyə və sığorta fəaliyyəti 8,6 faizlik artımla qeyri-neft sahələri arasında ən yüksək göstəricini nümayiş etdirib. Birbaşa xarici investisiyaların həcmi 2,6 faiz artaraq təxminən 46,7 milyard ABŞ dollarına çatıb. Ölkədə çalışan Bəhreyn vətəndaşlarının orta əməkhaqqı da tarixi ən yüksək səviyyəyə yüksəlib. Bəhreyn ilk dəfə dünyanın ən rəqabətədavamlı 20 iqtisadiyyatı sırasına daxil olub. Beynəlxalq Valyuta Fondu isə 2027-ci ildə ölkə iqtisadiyyatının 4,5 faiz böyüyəcəyini proqnozlaşdırır.

ABŞ-nin “Abraham Linkoln” təyyarədaşıyan gəmisi Beşinci Donanmanın məsuliyyət bölgəsində 54-cü dəniz təchizatı əməliyyatını başa çatdırıb. Gəmi doqquz təchizat gəmisi ilə ümumilikdə 140 saat birgə fəaliyyət göstərib. Bu müddətdə ona 75,7 milyon litrdən çox yanacaq çatdırılıb. Bundan başqa, 10 min 261 yük altlığı həcmində ərzaq, ehtiyat hissələri və müxtəlif materiallar gəmiyə verilib. “Abraham Linkoln” təxminən doqquz aydır hərbi xidmətdədir və İrana qarşı əməliyyatlarda iştirak edib. Uzunmüddətli xidmət gəmidə təchizat və yaşayış şəraiti ilə bağlı problemlər barədə xəbərlərin yayılmasına səbəb olub. ABŞ-də bəzi qanunvericilər gəmidəki şəraitlə bağlı Hərbi Dəniz Qüvvələrindən izahat tələb ediblər. Təyyarədaşıyan gəminin yaxın zamanda ABŞ-yə qayıtması gözlənilir.

Oman Sultanı Heysəm bin Tariq və Bəhreyn Kralı Həməd bin İsa Əl-Xəlifə regional və beynəlxalq məsələləri müzakirə edib. Telefon danışığında bölgədə təhlükəsizlik və sabitliyin gücləndirilməsi yolları diqqət mərkəzində olub. Liderlər Oman-Bəhreyn münasibətlərinin inkişafı barədə fikir mübadiləsi aparıblar. Tərəflər qarşılıqlı maraq doğuran məsələləri də müzakirə ediblər. Danışıq Körfəz regionunda gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda baş tutub. İki ölkə regional sabitlik məsələlərində əməkdaşlığı davam etdirir.

İqtisadçı Frederik Şnayder Hörmüz boğazının bağlanmasının Körfəz ölkələrinə ciddi təsir göstərdiyini bildirib. Xüsusilə Küveyt, Bəhreyn və Qətərin alternativ marşrut imkanlarının məhdud olduğu qeyd olunub. Səudiyyə Ərəbistanı və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin alternativ yolları olsa da, bunların itkiləri tam kompensasiya edə bilmədiyi vurğulanıb. Yəməndə husilərin Qırmızı dənizdə yaratdığı məhdudiyyətlərin vəziyyəti ağırlaşdırdığı bildirilib. Körfəz ölkələrinin maliyyə ehtiyatları ilə vəziyyəti idarə etdiyi, lakin iqtisadi yükün artdığı qeyd olunub. Alternativ marşrutların Hörmüz boğazını tam əvəz edə bilməyəcəyi bildirilib. Neft qiymətlərinin artımının ehtiyatların istifadəsi və Rusiyanın ixracının artması ilə məhdudlaşdırıldığı qeyd edilib. Gələcəkdə gübrə qiymətlərinin yüksəlməsi kimi əlavə iqtisadi təsirlərin yarana biləcəyi vurğulanıb.

İtaliyanın müdafiə naziri Quido Krosetto Körfəz regionuna hərbi qüvvə göndərilməsi qərarını müdafiə edib. O bildirib ki, missiyanın hüquqi əsasları tam şəffaf şəkildə açıqlanıb. Mart ayından bəri Səudiyyə Ərəbistanı, Küveyt və Bəhreynə 400-ə yaxın italiyalı hərbçi göndərilib. Müxalifət hökuməti parlamentin razılığı olmadan hərəkət etməkdə ittiham edir. Hökumət isə Körfəz ölkələrinin hava hücumundan müdafiə və pilotsuz uçuş aparatlarına qarşı dəstək istədiyini bildirir. Missiya İranla bağlı regional gərginlik fonunda həyata keçirilir. İtaliya hökuməti qərarın qanunvericiliyə uyğun olduğunu vurğulayır.

İran ordusu Bəhreyndəki Şeyx İsa aviabazasında ABŞ hədəflərinə zərbə endirdiyini açıqlayıb. Məlumat İran dövlət mediası tərəfindən yayılıb. Bildirilir ki, bazada ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Beşinci Donanmasına aid mühüm obyektlər yerləşir. ABŞ və Bəhreyn rəsmiləri hələlik bu iddianı təsdiqləməyiblər. Hadisənin nəticələri ilə bağlı müstəqil məlumat yoxdur. Hücumun miqyası və mümkün zərər barədə rəsmi açıqlama verilməyib. Hazırda məlumat yalnız İran tərəfinin bəyanatına əsaslanır.

Bəhreyn İranın həyata keçirdiyi bildirilən bir neçə hava hücumunun qarşısının alındığını açıqlayıb. Ölkənin hava hücumundan müdafiə sistemlərinin raket və pilotsuz uçuş aparatlarını zərərsizləşdirdiyi bildirilib. Silahlı Qüvvələr vətəndaşları naməlum qalıqlardan uzaq durmağa çağırıb. Bəyanatda mülki şəxslərin və şəxsi mülkiyyətin hədəfə alındığı iddia olunub. Bəhreyn bu hərəkətləri beynəlxalq humanitar hüququn pozulması kimi qiymətləndirib. İran tərəfi məsələ ilə bağlı hələlik açıqlama verməyib. Bölgədə gərginlik davam edir.

İran Bəhreyndə "Amazon" şirkətinə məxsus olduğu bildirilən məlumat mərkəzini vurduğunu iddia edib. Bu barədə İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu bəyanat yayıb. İran tərəfi obyektin Amerika ordusuna kəşfiyyat dəstəyi verdiyini irəli sürüb. İddialar dövlət televiziyası vasitəsilə ictimaiyyətə açıqlanıb. "Amazon" şirkəti və Bəhreyn rəsmiləri məsələ ilə bağlı hələlik açıqlama verməyiblər. Hadisə barədə müstəqil təsdiq mövcud deyil. İran bundan əvvəl də eyni obyekti hədəfə aldığını bildirmişdi.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri İranın Bəhreyn, Küveyt və İordaniyaya qarşı yeni hücumlarını pisləyib. Xarici İşlər Nazirliyi bu hərəkətləri suverenliyin açıq şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib. Rəsmi Əbu-Dabi hücumların regionun təhlükəsizliyi və sabitliyi üçün təhdid yaratdığını bildirib. BƏƏ Bəhreyn, Küveyt və İordaniya ilə tam həmrəy olduğunu bəyan edib. Açıqlamada gərginliyin artmasından narahatlıq ifadə olunub. Regionda sabitliyin qorunmasının vacibliyi vurğulanıb. İran isə bu bəyanata hələlik münasibət açıqlamayıb.

Bəhreyn ordusu İranın həyata keçirdiyi iddia olunan bir neçə hava hücumunun qarşısının alındığını açıqlayıb. Rəsmi məlumata görə, hava hücumundan müdafiə sistemləri bütün hədəfləri məhv edib. Bəyanatda İranın mülki əhalini hədəf alan hücumlarını davam etdirdiyi iddia olunur. Hücumların miqyası və mümkün zərər barədə ətraflı məlumat açıqlanmayıb. İran tərəfi hələlik bu iddialara münasibət bildirməyib. Hadisə ilə bağlı məlumatlar müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib. Gərginliyin artması Körfəz bölgəsində təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqları daha da gücləndirib. Hadisənin beynəlxalq reaksiyalara səbəb olacağı gözlənilir.

Livanın Baş naziri Nəvvaf Salam İranın Bəhreynə qarşı hücumlarını pisləyib. O, Bəhreyn vəliəhdi ilə telefon danışığında Livanın bu ölkənin təhlükəsizliyini və suverenliyini dəstəklədiyini bildirib. Livan hökuməti dövlətlərin ərazi bütövlüyünə hörmət edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Açıqlama Körfəz regionunda artan gərginlik fonunda verilib. Bəhreyn son günlər hücumlara məruz qaldığını açıqlayıb. Region ölkələri təhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirir.