İran parlament sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf və xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Oman Sultanı Heysəm bin Tariq ilə Maskatda görüşüb. Görüşdə Hörmüz boğazının idarə olunması müzakirə edilib. Tərəflər təhlükəsizlik və koordinasiyanın gücləndirilməsini diqqət mərkəzinə alıblar. Rəsmi Tehran bu istiqamətdə diplomatik dialoqu davam etdirir.

İran parlament sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf və xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Hörmüz boğazının idarə olunmasını müzakirə etmək üçün Omana yola düşüblər. Səfərin məqsədi koordinasiyanın gücləndirilməsi və idarəetmə mexanizmlərinin müzakirəsidir. Tehran bölgədə təhlükəsiz keçidin təmin olunmasını prioritet sayır. Hörmüz boğazı enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Danışıqlar beynəlxalq diqqət çəkir.

İranın xarici işlər nazirinin müavini Səid Xətibzadə ABŞ-ni İsrailin anlaşma memorandumuna əməl etməsini təmin etməyə çağırıb. O bildirib ki, İran diplomatik prosesi davam etdirməyə hazırdır və qarşı tərəfdən də eyni yanaşmanı gözləyir. Xətibzadənin sözlərinə görə, Tehran Qəzza da daxil olmaqla bütün cəbhələrdə sülhün tərəfdarıdır. O vurğulayıb ki, Livanla bağlı məsələlər memorandumda münaqişə ilə birbaşa əlaqəsinə görə yer alıb. İran rəsmisi işğalın sona çatmasının və beynəlxalq hüquqa əməl olunmasının vacibliyini qeyd edib. Xətibzadə Hörmüz boğazında gəmiçiliyin davam etdiriləcəyini də açıqlayıb. O, 60 gün ərzində keçid haqqı tətbiq edilməyəcəyini bildirib. Eyni zamanda gələcək razılaşmalarda dondurulmuş İran vəsaitlərinin azad edilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

ABŞ Livan rəsmilərinə və Hizbullahla əlaqəli şəxslərə sanksiyalar tətbiq edib. Bu qərar ABŞ Maliyyə Nazirliyi tərəfindən elan olunub. Sanksiyalar biznes şəbəkəsi ilə bağlı şəxsləri də əhatə edir. ABŞ onların Hizbullahı maliyyələşdirdiyini iddia edir. Addım Livanda sülh prosesinə təsir edən faktor kimi qiymətləndirilir. Suriya, İraq və Omanda da bəzi şəxslər siyahıya salınıb. ABŞ onların “örtülü şirkətlər” vasitəsilə fəaliyyət göstərdiyini bildirir. Regionda gərginlik davam edir.

İran və Oman Hörmüz boğazında beynəlxalq hüquqa riayət edəcəklərini təsdiqləyib. Tərəflər dəniz təhlükəsizliyi və sərbəst gəmiçiliyin vacibliyini vurğulayıblar. ABŞ–İran memorandumu fonunda regional sabitlik müzakirə olunub. Diplomatik səylərin artırılması çağırışı edilib. Məqsəd regionda təhlükəsiz və sabit mühitin təmin edilməsidir.

Omanın xarici işlər naziri Bədr bin Həməd əl-Busaidi İran və ABŞ arasında əldə olunan anlaşmanı yüksək qiymətləndirib. O bildirib ki, beynəlxalq ictimaiyyət bu razılaşmanı dəstəkləməlidir. Nazir əldə olunan nəticəni diplomatiyanın uğuru kimi dəyərləndirib. Onun fikrincə, dialoq qarşıdurmadan daha səmərəli nəticə verir. Əl-Busaidi bölgədə sabitliyin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. O, anlaşmanın təhlükəsizliyə müsbət təsir göstərə biləcəyini bildirib. Oman uzun müddətdir Tehran və Vaşinqton arasında vasitəçilik fəaliyyəti həyata keçirir. Rəsmi Maskat diplomatik həll yollarının tərəfdarı olduğunu bir daha nümayiş etdirib.

İran Hörmüz boğazından keçən gəmilər üçün müəyyən xidmətlərə görə ödəniş tətbiq edilə biləcəyini açıqlayıb. İsmayıl Bəqayi bildirib ki, bu addım milli təhlükəsizlik və təhlükəsiz gəmiçilik məqsədlərinə xidmət edir. Onun sözlərinə görə, əsas məqsəd boğazda təhlükəsiz keçidin təmin olunmasıdır. İran və Oman tərəfindən müxtəlif xidmətlər göstərilməsi planlaşdırılır. Bu xidmətlər arasında ətraf mühitin qorunması və təhlükəsizlik tədbirləri də yer alır. Rəsmi Tehran həmin xidmətlərin maliyyə xərcləri yaratdığını vurğulayıb. Buna görə də müəyyən ödənişlərin tətbiqi nəzərdə tutulur. Məsələ ilə bağlı digər tərəflərlə müzakirələrin davam etdiyi bildirilir.

Oman sahilləri yaxınlığında tankerin naməlum mərmi ilə vurulduğu bildirilir. Hadisənin Oman sahilindən təxminən 11 kilometr məsafədə baş verdiyi açıqlanıb. Gəmidə olan heyətin təhlükəsiz olduğu qeyd edilir. Ətraf mühitə zərər dəymədiyi bildirilir. Tankerin yoluna davam etdiyi açıqlanıb. Hadisə ilə bağlı araşdırma aparılır. Dəniz nəqliyyatına ehtiyatlılıq çağırışı edilib. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti diqqətlə izlənilir.

İran Hörmüz boğazının gələcək idarəsinin regional dialoqla həll olunacağını açıqlayıb. Bu məsələdə Tehran və Oman birgə qərar qəbul edəcək. Memorandum çərçivəsində ABŞ bölgədə hərbi qüvvələrini artırmayacağını bildirib. Həmçinin danışıqlar müddətində yeni sanksiyalar tətbiq olunmayacaq. Xəbərdə ABŞ-ın əvvəlki administrasiyası Omanı xəbərdar edib. Prezident Tramp Omanın İranla boğazın idarəsi məsələsinə qarışmamasını tələb edib. Muskatın digərləri kimi davranması lazım olduğu vurğulanıb. Bu addım regionda gərginliyin azaldılması və qarşılıqlı etimadın qorunması məqsədini güdür.

Oman Birləşmiş Millətlər Təşkilatının mənzil-qərargahında nifrət nitqi, soyqırımı və kütləvi zorakılıqlara təhrikin qarşısının alınmasına yönəlmiş yeni beynəlxalq təşəbbüsü – “Məskət Fəaliyyət Planı”nı təqdim edib. Nyu-York şəhərində keçirilən təqdimat mərasimi Omanın BMT-dəki daimi nümayəndəliyi və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Sivilizasiyalar Alyansı tərəfindən birgə təşkil olunub. Tədbirdə dünyanın müxtəlif bölgələrindən yerli və ənənəvi icmaların nümayəndələri, BMT rəsmiləri və üzv dövlətlərin diplomatları iştirak ediblər.

Hindistan Prezidenti Xarici İşlər Nazirliyi vasitəsilə Oman sahillərində baş verən tankere qarşı zərbənin nəticəsində üç hindistanlı dənizçinin itkin düşməsi ilə bağlı ABŞ‑ın səfirliyinə kəskin etiraz ərizəsi verib. ABŞ‑ın bu əməliyyatı ilə Hindistan hökuməti ticarət gəmilərinə qarşı hərbi hücumların təhlükəsizliyin pozulmasına səbəb olduğunu bildirib və belə hadisələrin təkrar olmaması üçün çağırışlar edib. İtkin düşən və xilas edilmiş heyət üzvlərinin taleyi ilə bağlı axtarış‑xilasetmə əməliyyatları Oman dövlət qurumları ilə birgə davam etdirilir.

Oman sahillərində yerləşən Masirah adası yaxınlığında tankerdə baş vermiş yanğın dəniz nəqliyyatı sahəsində diqqət çəkən hadisələrdən birinə çevrilib. Rəsmi məlumata görə, yanğından sonra gəmi heyəti təxliyə olunub və onların təhlükəsizliyi təmin edilib. Hadisənin səbəbi hələlik məlum deyil və araşdırmalar davam etdirilir. Oman və Hindistanın aidiyyəti qurumları vəziyyətə birgə nəzarət edir. Hazırda ətraf mühitə mənfi təsirlə bağlı məlumat verilməsə də, bölgədə hərəkət edən gəmilərə əlavə ehtiyat tədbirləri görmək tövsiyə olunub. Mütəxəssislər yanğının səbəblərinin müəyyənləşdirilməsi və tankerin vəziyyətinin qiymətləndirilməsi istiqamətində işlərin davam etdiyini bildirirlər.