#Fələstin

HƏMAS İsrailin İordan çayının qərb sahilində fələstinlilərin evlərini dağıtmasını pisləyib. Təşkilatın rəsmisi Əbdül Rəhman Şədid bu addımı kollektiv cəza kimi qiymətləndirib. O, Nablus yaxınlığındakı Təl kəndində Faruq Ramazanın evinin dağıdılmasını tənqid edib. Şədid fələstinliləri birlik göstərməyə və zərər çəkən ailələrə dəstək verməyə çağırıb. Faruq Ramazanın iyulun 24-də baş verən qarşıdurmada iştirak etdiyi bildirilib. Həmin hadisədən sonra İsrail ordusunun Qərb sahilində əməliyyata başladığı qeyd olunub. Qarşıdurmada dörd fələstinli və iki israillinin öldüyü açıqlanıb. Ev dağıntıları ilə bağlı siyasət beynəlxalq səviyyədə mübahisəli məsələlərdən biri olaraq qalır.

İsrail ordusu Nablus yaxınlığındakı Təl kəndində Faruq Ramazanın evinin dağıdıldığını açıqlayıb. Ramazan ötən ay silahlı məskunlaşan şəxslə baş verən qarşıdurmadan sonra öldürülüb. Hadisə zamanı dörd fələstinli və iki İsrail əsgərinin öldüyü bildirilib. İsrail ordusu Ramazanı əsgərlərin ölümünə səbəb olan hücumda ittiham edib. İsrail qüvvələri ev dağıdılmasından əvvəl Təl kəndində ailələri ərazidən çıxarıb. İnsan hüquqları təşkilatları bu cür addımların kollektiv cəza xarakteri daşıdığını və yaşayış məntəqələrinin genişləndirilməsi ilə bağlı olduğunu bildirirlər. Hadisə İordan çayının qərb sahilində gərginliyin davam etdiyi vaxtda baş verib.

Fələstin Dövlətinin Prezidenti Mahmud Abbas Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın dəvəti ilə Türkiyəyə rəsmi səfər edəcək. Türkiyə Prezidenti Administrasiyasının Kommunikasiya İdarəsinin rəhbəri Burhanəddin Duran Mahmud Abbasın 11-13 avqust 2026-cı il tarixlərində Türkiyədə rəsmi səfərdə olacağını açıqlayıb

Məqalə müəllifi Məhəmməd Mənsur Benyamin Netanyahunun ABŞ tərəfindən hazırlanan Qəzza planını rədd etməsini tənqid edib. O, bu qərarın sülh prosesini təhlükə altına aldığını bildirib. Məqalədə qeyd olunur ki, plan HƏMAS-ın tərksilah olunması və İsrail qüvvələrinin mərhələli geri çəkilməsini nəzərdə tutur. Müəllif İsrailin atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq hücumları davam etdirdiyini iddia edib. Onun sözlərinə görə, İsrail Qəzza zolağının böyük hissəsinə hərbi nəzarəti saxlayır. Məqalədə Netanyahunun seçkilər öncəsi diplomatik prosesi çətinləşdirdiyi qeyd olunur. Müəllif hesab edir ki, İsrailin mövqeyi atəşkəsin tamamilə pozulmasına səbəb ola bilər. Yazıda bu vəziyyətin Qəzzada müharibənin uzanması riskini artırdığı vurğulanır.

BMT ekspertləri Qəzza zolağı və İordan çayının qərb sahilində insan hüquqları vəziyyətinin ağırlaşdığını açıqlayıblar. Onlar iyul ayında fələstinli mülki şəxslərə qarşı hücumların artdığını bildiriblər. Ekspertlər Qəzzada zorakılığın davam etdiyini və təhlükəsiz ərazinin qalmadığını iddia ediblər. Onların məlumatına görə, iyul ayında İsrail qüvvələrinin əməliyyatları nəticəsində azı 160 fələstinli öldürülüb. İordan çayının qərb sahilində isə iyul ayında azı 14 fələstinlinin öldürüldüyü bildirilib. BMT ekspertləri məskunlaşanların zorakılıqlarının artmasını da tənqid ediblər. Onlar 2024-cü il Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin qərarına istinad edərək beynəlxalq hüquqa əməl olunmasının vacibliyini vurğulayıblar.

Almaniya hökuməti Donald Trampın Qəzza planını HƏMAS-ın tərksilahına doğru addım kimi qiymətləndirib. Almaniya Xarici İşlər Nazirliyi planın mürəkkəb olduğunu və fikir ayrılıqlarının gözlənilən sayıldığını bildirib. Nazirliyin sözçüsü Benyamin Netanyahunun planı rədd etməsinə münasibət bildirərək belə proseslərdə çoxlu açıq sualların olduğunu qeyd edib. Berlin Qəzza məsələsində davamlı həll yolunun tapılmasının vacibliyini vurğulayıb. Almaniya hesab edir ki, plan HƏMAS-ın silahlı fəaliyyətinin dayandırılması istiqamətində imkan yarada bilər. Bununla belə, planın həyata keçirilməsi üçün tərəflər arasında razılaşmaların əldə olunması tələb olunur. Almaniya diplomatik səylərin davam etdirilməsini dəstəkləyir. Qəzza planı ilə bağlı müzakirələr beynəlxalq səviyyədə davam edir.

Qəzza hökumətinin Media Ofisi İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun Donald Trampın 15 maddəlik planını rədd etməsini tənqid edib. Qurum bunun vasitəçilərin səylərinə zərbə vurduğunu bildirib. Bəyanatda İsrailin gərginliyin azaldılması yolunu əngəllədiyi iddia olunub. Qəzza Media Ofisi humanitar böhranın daha da ağırlaşdığını qeyd edib. Fələstinli qrupların danışıqlarda məsuliyyətli mövqe nümayiş etdirdiyi bildirilib. Qurum tərəflərin daha çox qan tökülməsinin qarşısını almağa çalışdığını vurğulayıb. Beynəlxalq ictimaiyyət və BMT İsrail hökumətinə təzyiq göstərməyə çağırılıb. Bəyanatda hərbi əməliyyatların dayandırılması və razılaşdırılmış şərtlərin həyata keçirilməsi tələb olunub.

İsrail qüvvələri işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində azı 19 fələstinlini həbs edib. Həbslər bir neçə bölgədə həyata keçirilib. Beytləhm bölgəsində 10 nəfərin saxlanıldığı bildirilib. Nablusun şərqində yerləşən Balata qaçqın düşərgəsinə basqın zamanı beş fələstinli həbs olunub. Hadisə zamanı bir gəncin güllə yarası aldığı və xəstəxanaya aparıldığı qeyd edilib. Cenin bölgəsində də üç fələstinlinin həbs edildiyi açıqlanıb. İsrail qüvvələrinin bir sıra evlərə basqın etdiyi və sakinləri sorğu-sual etdiyi bildirilib. Ramallahın şimalındakı Əbud kəndində əvvəllər 10 il həbsdə olmuş Mahmud Şələvtonun da saxlanıldığı qeyd olunub.

Jurnalist Antoni Lövenşteyn ABŞ-nin Qəzza sülh planı ilə bağlı İsrailə daha çox təzyiq göstərə biləcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton yardımları dayandırmaq, hərbi dəstəyi azaltmaq və beynəlxalq təşkilatlarda mövqeyini dəyişmək imkanına malikdir. Lövenşteyn ABŞ-nin bu vasitələrdən istifadə etmədiyini iddia edib. O, bunun səbəbini Donald Tramp və onun komandasında olan şəxslərin fələstinlilərə münasibəti ilə əlaqələndirib. Jurnalist Tramp, Cared Kuşner və Stiven Millerin fələstinliləri bərabər görmədiyini iddia edib. Onun fikrincə, Qəzza sülh planının qarşılaşdığı əsas problem də budur. Lövenşteynin açıqlaması ABŞ-nin İsrail-Fələstin məsələsindəki siyasəti ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib.

İsrail ordusu işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində yeni basqınlar həyata keçirib. İsrail qüvvələri Cenin şəhərinin cənubundakı Qəbatiyə qəsəbəsinə daxil olub. Ramallahın şimalındakı Sincil qəsəbəsində isə fələstinlilərə məxsus torpaqların hamarlanması davam etdirilir. "Vəfa" agentliyinin məlumatına görə, bu işlər İsrail yaşayış məntəqəsinin genişləndirilməsi məqsədilə aparılır. İsrail buldozerlərinin bir neçə gündür Qaraba ərazisində fəaliyyət göstərdiyi bildirilir. Sözügedən yaşayış məntəqəsinin bir neçə ay əvvəl təxminən bir hektar fələstin torpağında salındığı qeyd olunur. Ərazinin sonradan fələstinlilərə qarşı hücumlar üçün dayaq məntəqəsinə çevrildiyi bildirilir. Fələstinlilərin öz torpaqlarına daxil olmasına maneələr yaradıldığı da qeyd edilir.

Fələstinin WAFA agentliyinin məlumatına görə, israilli məskunlaşmaçılar Cenin vilayətində bir neçə yaşayış məntəqəsinə və ictimai əraziyə basqın ediblər. Onlar Cəlbun kəndinə daxil olub, yolları bağlayıb və avtomobilləri təqib edərək fələstinlilərin hərəkətini məhdudlaşdırıblar. Məskunlaşmaçılar həmçinin Burqin bələdiyyə parkına daxil olublar. Hadisələrlə bağlı İsrail tərəfi hələlik rəsmi mövqe açıqlamayıb.

UNICEF-in məlumatına görə, 2025-ci ilin oktyabrında qüvvəyə minən atəşkəsdən sonra Qəzzada 300 gün ərzində azı 300 uşaq həlak olub. Təşkilat bu göstəricinin hər gün orta hesabla bir uşağın öldüyünü göstərdiyini bildirib. UNICEF uşaqların təhlükəli və antisanitar şəraitdə yaşadıqlarını, kəskin qidalanma çatışmazlığı və xəstəliklərlə üzləşdiklərini vurğulayıb. Qurum beynəlxalq ictimaiyyəti uşaqların müdafiəsi və humanitar yardımın artırılması üçün təcili addımlar atmağa çağırıb.