OCHA-nın hesabatına əsasən, işğal altındakı Qərb Sahilində vəziyyət ciddi gərgin olaraq qalır. 12–18 may tarixləri arasında İsrail qüvvələri və məskunlaşanların hücumları nəticəsində 5 fələstinli, o cümlədən 1 uşaq öldürülüb, 60 nəfər yaralanıb. Yaralanmaların əksəriyyəti məskunlaşan hücumları və İsrail reydləri zamanı baş verib. Hesabatda qeyd olunur ki, yalnız bir həftədə 50-dən çox hücum həyata keçirilib, xəsarətlər və əmlak ziyanları qeydə alınıb, evlər, əkin sahələri, nəqliyyat vasitələri və hətta bir məscid hədəf olub. Şərqi Qüdsdə isə Xan əl-Əhmər bölgəsində məcburi köçürülmə riski artıb; bu ərazi təxminən 4,000 nəfərlik bədəvi və heyvandarlıq icmasını əhatə edir.

Doqquz ölkənin rəhbərləri İsrailin İordan çayının qərb sahilində yerləşən E1 bölgəsində yeni yaşayış məntəqələrinin genişləndirilməsi planlarını tənqid edərək bunun beynəlxalq hüquqa zidd olduğunu bildiriblər. Birgə bəyanatda İsrail hökumətinə yaşayış məntəqələrinin genişləndirilməsini dayandırmaq, zorakılıq halları ilə bağlı məsuliyyət mexanizmlərini gücləndirmək və ilhaq çağırışlarından imtina etmək çağırışı edilib.

Fələstin agentliyi “Wafa”ya istinadla xəbər verir ki, İsrail qüvvələri İordan çayının qərb sahilində, o cümlədən Ramallah və Hebron bölgələrində bir sıra basqın və reydlər həyata keçirib. Əl-Muğəyyir kəndində evlərdə axtarış aparılıb və sakinlərə hücum edilib, kənd yaxınlığındakı əkin sahələri qəsdən yandırılıb. Beyt Ula qəsəbəsində evlərə reyd zamanı üç nəfər saxlanılıb. İsrailli məskunlaşmaçılar da Turmus Ayya qəsəbəsində bir evin ələ keçirilməsi, Əl-Fərsiyyə – Xallet Xader bölgəsində ot tayalarının yandırılması, Burqa qəsəbəsində evə ziyan vurulması və Atara bölgəsində avtomobil şüşələrinin sındırılması kimi hücumlar həyata keçirib. Bu əməliyyatlar fələstinli sakinlər arasında ciddi narahatlığa səbəb olub.

Azərbaycan və Fələstin arasında post-münaqişə dövründə bərpa sahəsində əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub. Görüş zamanı şəhərsalma, dayanıqlı mənzil siyasəti və “Böyük Qayıdış” Proqramı çərçivəsində əldə edilən təcrübə qarşı tərəflə paylaşılıb. Tərəflər bərpa işlərinin planlaşdırılması, dayanıqlı şəhərsalma prinsiplərinin tətbiqi və gələcək əməkdaşlıq perspektivləri barədə fikir mübadiləsi aparıblar. Bu görüş Azərbaycan təcrübəsinin Fələstin üçün praktik nümunə ola biləcəyini və post-münaqişə dövründə layihələrin effektiv idarə edilməsinə töhfə verəcəyini göstərir.

Qəzza Fələstin Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən açıqlanan məlumatlara görə, İsrailin oktyabrın 7-dən bəri həyata keçirdiyi hərbi hücumlar nəticəsində ölənlərin sayı 72 775-ə çatıb, yaralananların sayı isə 172 750-dən çoxdur. Oktyabr ayında elan olunmuş atəşkəsə baxmayaraq, İsrail hücumları davam edib və nəticədə əlavə olaraq 883 nəfər həlak olub, 2 648 nəfər isə yaralanıb. Hücumların böyük hissəsi mülki əhaliyə təsir edib, infrastruktura ziyan dəyib və regionda humanitar vəziyyət kritik olaraq qalır. Bu, beynəlxalq hüquq və insan hüquqları baxımından ciddi narahatlıq doğurur və Qəzzada davam edən gərginliyi göstərir.

Sloveniya Qəzzaya yönələn “Global Sumud Flotilla” gəmisindəki fəallara İsrail tərəfindən göstərilən rəftarı sərt şəkildə pisləyib. Sloveniya Xarici İşlər naziri Tanya Fayon bildirib ki, heç bir ölkə insanları “işgəncə ilə qarşılamamalıdır”. O, həmçinin vurğulayıb ki, müharibədən ağır zərbə almış Qəzzadakı fələstinlilərin vəziyyətinə diqqət çəkməyə çalışan fəallara qarşı belə davranışın “demokratik cəmiyyətdə yeri yoxdur”.

Müharibə dövründə Laurens kəşfiyyat işlərinə cəlb olunub

Fələstin Xarici İşlər Nazirliyi İsrailin Şərqi Qüdsdə UNRWA qərargahını ələ keçirmə planını pisləyib, bunu beynəlxalq hüquqa təhlükə və “təhlükəli presedent” adlandırıb. Layihə “muzey tikintisi” adı altında həyata keçirilir və İsrail agentliyin diplomatik toxunulmazlığını ləğv edib.

İsrail ordusu tədricən “Sarı Xətt”i irəli çəkərək Qəzzada fələstinlilərin yaşayış sahələrini daraldır. Son həftələrdə mülki obyektlərə hücumlar gündəlik xarakter alıb; son 24 saatda 8 nəfər ölüb, onlarla insan yaralanıb.

HƏMAS Qəssam Briqadalarının rəhbəri İzzəddin əl-Həddadın öldürüldüyünü təsdiqləyib. Qruplaşma hadisənin İsrail tərəfindən həyata keçirilən hücum nəticəsində baş verdiyini iddia edib.

2023-cü ilin oktyabrından İordan çayının qərb sahilində 23 mindən çox fələstinli İsrail tərəfindən saxlanılıb. Həbs siyasəti fələstinlilərin mövcudluğunu hədəf alan sistemli vasitə kimi istifadə olunur, həbsxanalar işgəncə, aclıq və tibbi yardımdan məhrumetmə məkanlarına çevrilib. 89 fələstinli isə müharibə başlayandan həbsxanalarda həyatını itirib.

Bir tərəfdən ABŞ və İsrail, digər tərəfdən isə İran arasında müharibənin şiddətləndiyi, mövcud reallıqla bağlı iki fərqli yanaşmanın ortaya çıxdığı bir şəraitdə regional münaqişə daha da dərinləşir. Bu yanaşmalardan biri İranın müxtəlif Körfəz ölkələrinə və İordaniyaya təcavüzünə cavab olaraq ona qarşı müharibəyə birbaşa qoşulmağı dəstəkləyir. Digər tərəf isə "nə dəvəsi, nə də çomağı" (heç bir marağı) olmadığı bir müharibəyə sürüklənməkdən qaçmağa meyillidir. Çünki bu müharibənin nəticələri Şahzadə Turki əl-Feysəlin "Şərq əl-Övsat" qəzetindəki məşhur "Məhəmməd bin Salman belə uğur qazandı" başlıqlı məqaləsində qeyd etdiyi kimi, həm ərəb, həm də İran tərəfi üçün fəlakətli olacaqdır.