İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Misirlə qaz sazişinin onun razılığı olmadan davam etdirilməsinə qarşı çıxıb. Qəzetin yazdığına görə, hökumət yaxın günlərdə müqavilənin davam etdirilmə imkanlarını və şərtlərini ayrıca müzakirə edəcək. Netanyahu isə qazın Misirə ixracına dair mövcud sazişin yenidən araşdırılması barədə qərar qəbul edib.
#Benyamin Netanyahu
Fələstin Prezidenti Mahmud Abbas İsrailin məqsədinin “Fələstini tamamilə məhv etmək” olduğunu bildirib. Mahmud Abbas xatırladıb ki, Oslo sazişi fələstinlilərin vətənə dönüşünə imkan yaratdı və “heç bir güzəşt verilmədi”. Onun sözlərinə görə, Netanyahu sazişi dondurmaq istəsə də, bu, ikitərəfli müqavilədir və birtərəfli ləğv edilə bilməz.
İsrail mediasının yaydığı məlumatlara görə, Netanyahu Qəzzaya quru hücumlarına başlamazdan əvvəl HƏMAS ilə məhbus mübadiləsi razılaşmasına razılıq verməsi üçün təzyiq altında olduğunu bildirib. Yüksək səviyyəli rəsmilər Netanyahuya xəbərdarlıq edərək, əgər ordu Qəzzaya quru qoşunları ilə daxil olarsa, danışıqlar üçün heç bir imkanın qalmayacağını vurğulayıblar. Mənbələrə görə, Netanyahu əvvəllər təsdiq etdiyi planı indi rədd edir və bu, hətta onun yaxın ətrafında belə “təəccüblü inkişaf” kimi qiymətləndirilir. HƏMAS isə Misir və Qətərin atəşkəs və əsir mübadiləsi təklifini qəbul etsə də, İsrail hələ buna cavab verməyib. HƏMAS müharibənin dayandırılması, İsrail ordusunun Qəzzadan çıxarılması və fələstinli məhbusların azad edilməsi müqabilində israilli məhbusları sərbəst buraxmağa hazır olduğunu dəfələrlə bəyan edib.
İsrailin “Kanal 12” televiziyasının məlumatına görə, Tramp HƏMAS-ın tez bir zamanda məğlub edilməsini tələb edir və Netanyahunun “Qəzzanı işğal etmək və ya İsrailin şərtləri ilə HƏMAS-la razılaşma əldə etmək” strategiyasının arxasında bu təzyiq dayanır. Trampın, İsrailin HƏMAS-ı niyə sürətlə məğlub edə bilmədiyini anlaya bilmədiyi bildirilir. Trampın Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Stiv Vitkoffun Qəzza şəhərinin işğalının 2025-ci ilin dekabr ayına qədər tamamlanacağını müdafiə etdiyi qeyd olunub. Lakin İsrail hərbi rəsmiləri, Trampın Qəzzadan gələn görüntüləri görməsi halında İsrailə dəstəyini yenidən nəzərdən keçirə biləcəyini və müharibəni dayandıra biləcəyini düşünür. Hərbi rəsmilər, hətta Qəzza işğal olunsa belə, HƏMAS-ın təslim olacağı və ya İsrailin şərtlərini qəbul edəcəyi ehtimalını çox aşağı qiymətləndirir.
İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu açıqlayıb ki, ordusu HƏMAS-ın silahlı qanadı olan “İzzəddin əl-Qəssam Briqadaları”nın sözçüsü Əbu Ubeydəni hədəf alan hücum həyata keçirib. Netanyahu bu barədə bazar günü etdiyi çıxışında danışıb. “Ümid edirəm ki, o artıq aramızda deyil” - deyə, Netanyahu bildirib. Lakin HƏMAS hələlik Əbu Ubeydənin öldüyü barədə məlumatı təsdiqləməyib. Qeyd edək ki, Fələstin Səhiyyə Nazirliyinin açıqlamasına görə, son 24 saatda İsrailin Qəzza zolağına hücumları nəticəsində 88 nəfər həlak olub, 421 nəfər yaralanıb. Bununla da müharibənin əvvəlindən ölənlərin ümumi sayı 63 min 459 nəfərə yüksəlib. Nazirlik əlavə edib ki, İsrail ordusunun martın 18-dən bəri atəşkəsi pozaraq davam etdirdiyi hücumlarda indiyədək 11 min 328 nəfər ölüb, 48 min 215 nəfər yaralanıb. Son 24 saatda humanitar yardım gözləyənlərin hədəfə alındığı zərbələrdə isə 30 nəfər həlak olub, 166 nəfər yaralanıb.
UNRWA-nın X platformasında yayımladığı açıqlamaya əsasən, İsrailin Qəzza şəhərini işğal etmək planı bölgədəki təxminən 1 milyon fələstinlinin izdihamlı məkanlara sığınmağa məcbur olacağı və humanitar fəlakətə səbəb olacağı bildirilib. Açıqlamada, hücumların aclığı və iztirabları daha da dərinləşdirəcəyi, Qəzzanın “təhlükəli döyüş bölgəsi” elan edilməsi ilə vəziyyətin daha da ağırlaşacağı vurğulanıb. İsrail Təhlükəsizlik Kabinetinin avqustun 8-də Qəzza şəhərinin işğalı planını təsdiq etdiyi, Baş nazir Benyamin Netanyahunun isə bütün Qəzza zolağının işğalını hədəflədiklərini açıqladığı qeyd olunub. Plana görə, ilk mərhələdə 1 milyon fələstinli cənuba köçürüləcək, şəhər mühasirəyə alınacaq və intensiv hücumlardan sonra işğal ediləcək. İkinci mərhələdə isə Qəzzanın mərkəzindəki xarabalığa çevrilmiş qaçqın düşərgələrinin işğalı nəzərdə tutulur.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp administrasiyası Suriya ilə İsrail arasında təhlükəsizlik razılaşmasını təmin etmək üçün diplomatik səylərini gücləndirib. Razılaşmanın sentyabrın 25-də BMT Baş Assambleyasının kənarında elan olunması və ya imzalanması nəzərdə tutulur.
İsraildə Baş nazir Benyamin Netanyahunun rəhbərlik etdiyi siyasi rəhbərliklə təhlükəsizlik orqanlarının – ordu, xarici kəşfiyyat xidməti (Mossad), ordunun Hərbi Kəşfiyyat İdarəsi (Aman) və Daxili Təhlükəsizlik Xidməti (Şabak) – rəhbərləri arasında gedən açıq ixtilaflar, Qəzza şəhərinin və ya zolaqdakı digər mövqelərin tutulub-tutulmaması məsələsindən çox daha genişdir.
Katz X platformasında bu barədə paylaşım edib. “7 oktyabr hadisələri göstərir ki, İsrail Müdafiə Qüvvələri Qolan və Qalileyanı qorumaq üçün Hermon dağında qalmalıdır,” - deyə bildirib. Suriya Xarici İşlər Nazirliyi isə İsrailin Təl-Bat əl-Vardı təpəsinə 60 əsgər və 11 maşın yerləşdirməsini “suverenliyin pozulması” kimi pisləyib. Dəməşq bu təcavüzün regional sabitliyi təhdid etdiyini vurğulayıb. X platformasında yayılan fikirlər, İsrailin Suriya ərazilərini ilhaq siyasətinin “Vəd edilmiş Torpaq” ideologiyasına xidmət etdiyini iddia edir.
Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi, İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun 1915-ci il hadisələri ilə bağlı bəyanatına sərt reaksiya verərək, onun Fələstin xalqına qarşı törətdiyi cinayətləri ört-basdır etməyə çalışdığını bildirib. Nazirlikdən verilən yazılı açıqlamada, “Netanyahunun 1915-ci il hadisələri ilə bağlı bəyanatı keçmiş ağrılı hadisələrdən siyasi səbəblərə görə istifadə cəhdidir. Fələstin xalqına qarşı soyqırımda roluna görə mühakimə olunan Netanyahu, özünün və hökumətinin cinayətlərini ört-basdır etməyə çalışır. Tarixi və hüquqi faktlarla uyğun olmayan bu bəyanatı qınayır və rədd edirik,” ifadələri yer alıb.
İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu, Patrick Bet-David-in podkastında çıxış edərək 1915-1917-ci illərdə Osmanlı İmperiyası tərəfindən ermənilərə qarşı törədilən qırğınları şəxsən soyqırım kimi tanıdığını elan edib. Etnik erməni olan Bet-David, Holokostun dünya miqyasında tanınması kontekstində İsrailin Erməni Soyqırımını niyə rəsmi olaraq tanımadığını soruşub. Netanyahu, “Mən artıq tanıdım,” deyərək cavab verib, lakin bu bəyanatın İsrailin rəsmi siyasətini əks etdirmədiyi qeyd olunub. O, əvvəlcə Knessetin bu barədə qətnamə qəbul etdiyini iddia etsə də, belə bir qanun qəbul edilməyib.
Makron, Netanyahunun 17 avqust məktubunda onu antisemitizmi qızışdırmaqda ittiham etməsinə cavab verib. “Le Monde” qəzetində dərc olunan məktubda Makron, antisemitizmlə mübarizənin prioritet olduğunu, lakin bunun alət kimi istifadəsinə qarşı olduğunu vurğulayıb. O, Netanyahunun ittihamlarını rədd edərək, Fransanın yəhudi icmasının təhlükəsizliyi üçün addımlar atdığını, o cümlədən 15 min polisin səfərbər edildiyini qeyd edib. Makron, “Qəzzanın işğalı, fələstinlilərin məcburi köçü və aclıqdan öldürülməsi İsrailə qələbə gətirməyəcək,” deyərək, bu siyasətin İsraili təcrid edəcəyini bildirib. O, HƏMAS-ın sonunun Fələstin dövləti ilə davamlı sülh olduğunu, Qəzzadakı humanitar fəlakətin isə regionda təhlükəsizliyə təhdid yaratdığını vurğulayıb. Makron, Netanyahunu “ölümcül və qeyri-qanuni müharibədən” çıxmağa və İordan çayının qərb sahilində torpaqların ilhaqına son qoymağa çağırıb.