#Fələstin jurnalistlərinə qarşı hücumlar

Fələstinli Jurnalistlər Birliyi bildirib ki, İsrail qüvvələri dekabr ayında fələstinli jurnalistlərə qarşı öldürmə, yaralama, saxlanılma, hücum və xəbər izləməsinin əngəllənməsini əhatə edən 99 pozuntu həyata keçirib. Birliyin “Mətbuat azadlığının reallığı” adlı aylıq hesabatında qeyd olunub ki, bu dövrdə İsrail qüvvələri fələstinli jurnalistləri sistemli şəkildə hədəfə alıb, təzyiq və məhdudiyyətlər yüksək səviyyədə davam edib. İsrail qüvvələrinin həyat və təhlükəsizliyə yönəlmiş ağır pozuntuları çərçivəsində Qəzza zolağında vəzifəsini yerinə yetirərkən bir jurnalistin həlak olduğu, birbaşa hədəfə alma və bombardman nəticəsində iki jurnalistin yaralandığı, həmçinin iki jurnalistin yaxınlarının həyatını itirdiyi bildirilib.

2025-ci ildə İsrail, Qəzza Zolağında davam edən müharibə ilə birlikdə dünyada ən çox jurnalisti öldürən ölkə olaraq qeydə alındı.Sərhədsiz Jurnalistlər (RSF) 2025-ci ildə dünyada media işçilərinə qarşı edilən hücumların hesabatını yayımlayıb. Hesabata görə, bu il dünya üzrə 67 jurnalist müxtəlif hücumlarda həyatını itirib və ölənlərin təxminən yarısından İsrail məsul tutulur. İsrailin Qəzza Zolağına etdiyi hücumlarda 2025-ci ildə 29 Fələstinli media işçisi həyatını itirdi. Bu isə dünyada həmin il öldürülən jurnalistlərin 43 faizinin İsrail hücumlarında öldüyünü göstərir.

Fransada iki jurnalist təşkilatı, jurnalistlərin fəaliyyətinə mane olduğu iddiası ilə İsrailə qarşı şikayət ərizəsi təqdim edib. Le Monde nəşrinin xəbərinə görə, Jurnalistlər Milli Sindikatı (SNJ) və Beynəlxalq Jurnalistlər Federasiyası (FIJ) İsrailin Qəzzada “xəbər azadlığını əngəllədiyi” səbəbilə Parisdə hüquqi prosesə müraciət edib. Təşkilatlar, Qəzzaya jurnalistlərin girişinə icazə verməyən İsrailin “müharibə cinayəti törətdiyini” bildirərək, bu cinayətlərin araşdırılmasına cavabdeh olan Fransa Milli Antiterror Prokurorluğuna şikayət təqdim edib.

Qəzza zolağında ağır şərait və saysız-hesabsız təhlükələr altında çalışan jurnalistlər, həyatlarını riskə ataraq, baş verənləri işıqlandırmağa və həqiqəti çatdırmağa davam edirlər. Onlar təkcə bombardman və partlayış təhlükəsi ilə üzləşmirlər, həm də elektrik enerjisinin tam kəsilməsi, günəş panellərinin İsrail tərəfindən hədəfə alınaraq məhv edilməsi, internetin uzun müddət kəsilməsi və digər maneələrlə qarşı-qarşıyadırlar. Müharibə başlayandan bəri Qəzzada 254 jurnalist həlak olub, çox sayda media nümayəndəsi isə yaralanıb

İsrail ordusunun Qəzza zolağına endirdiyi hücumlar nəticəsində daha bir fələstinli jurnalist həyatını itirib. Qəzzadakı hökumətin Media Ofisinin yaydığı yazılı açıqlamada bildirilib ki, İsrail ordusu Qəzza zolağının mərkəzində yerləşən Deyr əl-Bəlah şəhərində bir çadıra hava hücumu həyata keçirib. Nəticədə, Fələstin Media Mərkəzinin əməkdaşı, jurnalist Məhəmməd əd-Daye həlak olub. Açıqlamada qeyd olunur ki, 7 oktyabr 2023-cü ildən bu günədək Qəzzada öldürülən jurnalistlərin sayı 252-yə çatıb.

Qəzzada jurnalistlərin hədəf alınıb öldürülməsinə qarşı dünya miqyasında etiraz aksiyası keçirilir. Təxminən 200-ə yaxın media qurumunun iştirak etdiyi təşəbbüs, İsrailin hücumlarında həyatını itirən jurnalistlərə diqqət çəkməyi hədəfləyir. Beynəlxalq Sərhəd Tanımayan Jurnalistlər (RSF), Avaaz və Beynəlxalq Jurnalistlər Federasiyasının (IFJ) rəhbərliyi ilə təşkil edilən aksiyada 50 fərqli ölkədən media orqanları iştirak edəcək. Etiraz çərçivəsində bəzi qəzetlər qara üzlüklə çıxacaq, televiziya və radio kanalları yayımlarını dayandıracaq, rəqəmsal media qurumları isə əsas səhifələrini qaraldacaq.

İsveçin paytaxtı Stokholmda yüzlərlə insan İsrailin Qəzzadakı aclıq siyasətini və jurnalistləri hədəf almasına etiraz edib. AzerVoice xəbər verir ki, çox sayda vətəndaş cəmiyyəti təşkilatının çağırışı ilə Odenplan Meydanında toplanan yüzlərlə insan, 25 avqustda İsrailin Qəzza zolağının cənubundakı Xan Yunusda yerləşən Nasser Xəstəxanasına etdiyi hücumlar nəticəsində həlak olan jurnalistlərin simvolik tabutlarını və fotoşəkillərini daşıyıb.

Qəzza zolağında ağır şərait və saysız-hesabsız təhlükələr altında çalışan jurnalistlər, həyatlarını riskə ataraq, baş verənləri işıqlandırmağa və həqiqəti çatdırmağa davam edirlər. Onlar təkcə bombardman və partlayış təhlükəsi ilə üzləşmirlər, həm də elektrik enerjisinin tam kəsilməsi, günəş panellərinin İsrail tərəfindən hədəfə alınaraq məhv edilməsi, internetin uzun müddət kəsilməsi və digər maneələrlə qarşı-qarşıyadırlar.

Bin Cami Nyu-Yorkda keçirilən BMT Təhlükəsizlik Şurasının iclasında çıxış edərək, İsrailin Qəzzada beynəlxalq jurnalistlərin girişinə qadağa qoyduğunu və fələstinli jurnalistləri hədəfə aldığını vurğulayıb. O, avqustun 10-da 6 jurnalistin, o cümlədən Nasser Xəstəxanasında 33 yaşlı jurnalist Məryəm Əbu Dekkanın öldürüldüyünü qeyd edib. Bin Cami, 7 oktyabr 2023-cü ildən bəri 246 jurnalistin İsrail hücumları nəticəsində həlak olduğunu bildirib. Qəzzadakı aclıq və humanitar böhrana toxunan Bin Cami, “Qəzzada cəhənnəmi təsvir etmək mümkün deyil. İsrailin əli ilə böyük bir qıtlıq yaranıb və bu, saxta yardımlarla gizlədilə bilməz,” deyərək daimi atəşkəs tələb edib. X platformasında yayılan fikirlər, İsrailin jurnalistləri hədəf almasının beynəlxalq hüquqa zidd olduğunu və sərt tənqid olunduğunu göstərir.

Almaniya kansleri Fridrix Mertz İsrailin Qəzzanın cənubundakı Nasser xəstəxanasına hücumunu kəskin şəkildə tənqid edərək, bunu “qəbuledilməz” adlandırıb. O, xüsusilə mülki itkilərin, tibbi personalın və jurnalistlərin hədəfə düşməsini İsrailin əməliyyatlarının legitimliyinə kölgə salan ciddi problem kimi qiymətləndirib. Mertz Belçika baş naziri Bart De Vever ilə Berlində keçirdiyi mətbuat konfransında İsrailin genişlənən hərbi əməliyyatına qarşı olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, baş verənlər mülki əhali, xəstəxana işçiləri və jurnalistlər arasında qəbuledilməz itkilərə səbəb olub.

Reuters-in baş redaktoru Alessandra Galloni və AP-nin baş redaktoru Julie Pace, İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu, müdafiə naziri Yisrael Katz, xarici işlər naziri Gideon Saar, Baş Qərargah rəisi Eyal Zamir və hökumətin mətbuat xidmətinin direktoru Nitzan Chenə ünvanlanmış bəyanatda, Nasser xəstəxanasına edilən hücumda Reuters-dən Hosam əl-Masri, AP və Reuters üçün çalışan Məryəm Əbu Dekka və Muaz Əbu Taha da daxil olmaqla beş jurnalistin həlak olduğunu qeyd edib. Hücumda Reuters-in fotojurnalisti Hatəm Xalidin də yaralandığı vurğulanıb.

İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu Qəzza zolağının cənubundakı Xan Yunisdə yerləşən Nasser xəstəxanasına edilən və 5-i jurnalist, 5-i tibb işçisi olmaqla 20 nəfərin həlak olduğu hücumu “faciəli qəza” adlandıraraq üzr istəyib. Lakin İsrailin Kanal 14 telekanalının hesabatına görə, hücumda iştirak edən əsgərlər bu əməliyyatın İsrail ordusunun yüksək komandanlığı tərəfindən təsdiqləndiyini və koordinasiya edildiyini açıqlayıb. Qəzza Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, hücumda Reuters-dən Hosam əl-Masri, Əl-Cəzirədən Mohamed Salamah, Müstəqil Ərəbistan və AP-dən Məryəm Əbu Dekka, NBC News-dan Muaz Əbu Taha və Əhməd Əbu Əziz kimi jurnalistlər həlak olub. İsrail ordusu, 7 oktyabr 2023-cü ildən bəri Qəzzada 244 jurnalistin öldürüldüyünü rəsmən qəbul etsə də, jurnalistləri hədəf almadığını iddia edərək istintaqa başladığını bildirib.