Yeni elmi araşdırma göstərib ki, insanların şəxsiyyət xüsusiyyətləri onların ömür uzunluğuna birbaşa təsir göstərə bilər. Mütəxəssislər hesab edir ki, bu nəticələr gələcəkdə fərdiləşdirilmiş tibbi xidmətlərin formalaşmasına təkan verəcək. Araşdırmanın nəticələrinə görə, nizamlı, məsuliyyətli, aktiv, yardımsevər və çalışqan şəxslər daha uzun ömür sürürlər. Əvəzində pessimist, narahat və stressə meyilli insanlar daha yüksək ölüm riski ilə üzləşirlər.
#Sağlam həyat tərzi
Ağıllı telefon və planşet istifadəsinin artması ilə birlikdə ortaya çıxan “telefon boynu” (text neck) anlayışı gündəlik həyatda daha çox işlədilməyə başlanıb. İnsanların uzun müddət önə əyilmiş vəziyyətdə ekrana baxması boyuna əlavə yük salır və bu, boyun ağrıları ilə əlaqələndirilir. Amma bu, həqiqətən tibbi bir sindromdurmu, yoxsa müasir dövrün sağlamlıq təşvişlərindən biri?
banan kalium, karbohidrat və maqnezium kimi qida maddələri ilə zəngindir və məşq üçün ideal qəlyanaltıdır. Klivlend Klinikasına görə, bir bananda 451 mq kalium var ki, bu da gündəlik tövsiyə olunan miqdarın əhəmiyyətli hissəsidir. Kalium krampların, yorğunluğun və ürək ritm problemlərinin qarşısını alır. Nyu-York Universitetinin idman dietoloqu Amy Stephens, “Banan məşq performansını artıran kalium və karbohidratlarla doludur,” – deyib. Bir bananda 27 qram karbohidratın olması uzunmüddətli idmançılar üçün dözümlülüyü artırır. Harvard Tibb Məktəbi isə bananın maqneziumla ürək-damar və beyin sağlamlığını dəstəklədiyini qeyd edir.
Yeni elmi araşdırma isti hava dalğalarının insan sağlamlığına uzunmüddətli təsirlərini ortaya qoyub. Mütəxəssislər bildirirlər ki, dəfələrlə yüksək temperatur dalğalarına məruz qalmaq bioloji yaşlanmanı sürətləndirir və bu təsir siqaret, alkoqol istifadəsi və ya fiziki hərəkətsizlik qədər zərərlidir.
Meyvə və tərəvəzlə zəngin qidalanmanın yuxu rejimindən ürək sağlamlığına, beyin və bağırsaq funksiyalarından immunitet sisteminə qədər bir çox sahədə faydalı olduğu uzun müddətdir məlumdur.
Maxan vurğulayıb ki, əksər dietoloqlar yuxudan əvvəl karbohidrat qəbulunu məsləhət görmür. Lakin bəzi araşdırmalar göstərir ki, karbohidratla zəngin axşam yeməkləri insanın daha tez yuxuya getməsinə kömək edə bilər. Yağlı qidalarla bağlı da ziddiyyətli nəticələr var: bir tərəfdən yağlı yemək daha doydurucu olduğu üçün sakit yuxunu dəstəkləyə bilər, digər tərəfdən isə yüksək yağlı pəhrizlər yuxunun müddətini azalda bilər.
Yürüş vərdişinin sağlamlığa təsiri ilə bağlı aparılan yeni tədqiqat, gündə cəmi 7 min addım atmağın demans, ürək-damar xəstəlikləri, xərçəng və tip 2 şəkərli diabet kimi bir sıra ciddi xəstəliklərin riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaltdığını ortaya qoyub.
Avropanı bürüyən 2025-ci ilin ilk isti hava dalğası fonunda gecələr yuxusuzluqdan əziyyət çəkənlər üçün alimlər maraqlı və effektiv bir üsul təklif edir.