ABŞ və İsrailin İrana qarşı apardığı müharibənin nəticələri regionda yeni bir nizamın doğulmasına yol açacaq, yoxsa Şimali Afrika və Yaxın Şərqi daha dərin sabitliksizlik burulğanına sürükləyəcək? Bu sual hazırda qlobal siyasi dairələrin mərkəzindədir. Donald Trampın müharibədən əvvəl arzuladığı "sülh və yenidənqurma" vədi, İranın regional proksiləri vasitəsilə müqavimət göstərdiyi bir şəraitdə sınağa çəkilir.
#Husilərin ideologiyası
Bu barədə qərar ölkənin rəsmi qəzetində dərc olunub. Sənədə əsasən, hökumətə bağlı xüsusi komissiya “Husilər” və “Hizbullah”la əlaqəsi olan bütün şəxslərin və qurumların aktivlərinin dərhal dondurulmasını qərara alıb. Məlumata görə, İraq, həmçinin dünyanın müxtəlif ölkələrindən 100-dən çox təşkilat və şəxsi terror siyahısına əlavə edib. Siyahıya daxil edilənlərin bir hissəsi barəsində artıq BMT Təhlükəsizlik Şurasının sanksiya qərarları mövcuddur.
HƏMAS-ın silahsızlaşdırılması və “Hizbullah”ın qalan arsenalının dövlətin nəzarətinə verilməsi istiqamətində intensiv işlərin getdiyi, Qəzza və Livanın cənubunda İsrail müharibəsinin sonuna ümidlərin yarandığı bir vaxtda, Yəməndəki husilər yenidən İran istehsalı silahlarla təhdidlərə başlayıblar. Bu dəfə hədəf nə İsrail, nə də ABŞ, birbaşa qonşu Səudiyyə Ərəbistanıdır.
Qəzzada atəşkəs razılaşmasının qüvvəyə minməsi ilə Yəməndəki husilər növbəti mərhələ qarşısında çaşqınlıq və narahatlıq içində görünür. Onlar Qırmızı dənizdə hərbi gərginliyi davam etdirmək üçün yeni bəhanələr axtarır, eyni zamanda nəzarət etdikləri ərazilərdə artan ictimai narazılıq və iqtisadi böhranla üzləşməməyə çalışırlar.
Yəməndəki “Ənsar Allah” hərəkatı (husilər), Eylat, Ramon Hava Limanı və işğal altındakı Qüds bölgələrindəki “həssas və həyati” hədəflərə qarşı uğurlu hərbi əməliyyatlar həyata keçirdiklərini açıqlayıblar. İranın dəstəklədiyi Yəmən husilərinin hərbi sözçüsü Yahya Səri ABŞ mərkəzli X sosial media platformasındakı hesabında və televiziyada yayımlanan açıqlamasında məsələ ilə bağlı məlumat verib.Sözcü Səri bildirib ki, husilərə bağlı silahlı qüvvələrin raket qüvvələri işğal altındakı Qüds ətrafındakı həssas hədəfləri vurmaq üçün çoxsaylı döyüş başlıqlarına malik olan “Fələstin 2” adlı hipersəs ballistik raketi ilə hərbi əməliyyat həyata keçirib.
İsrailin müdafiə naziri İsrail Kats Yəməndəki husilərə qarşı sərt bəyanatla çıxış edib. O, husilərin İsrailə qarşı raket hücumlarını intensivləşdirməsindən sonra onları Tövratda qeyd olunan “Misir bəlaları” nı yaşadacaqlarını qeyd edib. “Husilər İsrailə yenidən raket atır. Qaranlıq bəlası, ilk doğulanların bəlası — biz bütün 10 bəlanı tamamlayacağıq.”- Kats “X” sosial şəbəkəsində yazıb. Nazirin işarə etdiyi 10 bəla, Tövratın “Çıxış” kitabında təsvir olunan və İsrail oğullarının azad olunması üçün Misir fironuna göndərilən fəlakətləri əhatə edir.
Yəmən hökumət mənbələrinin məlumatına görə, husilər bazar günü paytaxt Sənada BMT əməkdaşlarına qarşı yeni həbslər həyata keçiriblər.
İsrailin energetika naziri Eli Kohen bəyan edib ki, Təl-Əviv Yəməni “hədəf dairəsinə” daxil edib və husilərin liderlərini aradan qaldırmaq üçün “sistemli siyasət” yürüdür. Kohen bu barədə İsrail radiosuna müsahibəsində danışıb. “Yəməni hədəf dairəsinə daxil etdik. Bu, infrastrukturun məhv edilməsinə və husilərə qarşı məqsədli sui-qəsdlərin həyata keçirilməsinə yönəlmiş sistemli siyasətdir” – deyə, nazir bildirib. Onun sözlərinə görə, "söhbət yalnız husilərdən getmir, HƏMAS-ın bütün liderləri də hədəfdədir, hətta xaricdə yaşayanlar artıq ölü sayılır.” Xatırladaq ki, ötən şənbə husilər bəyan ediblər ki, beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən tanınmayan hökumətin baş naziri Əhməd Qalib ər-Rəhəvi və bir sıra nazirlər ötən cümə axşamı Səna şəhərinə İsrailin endirdiyi hava zərbələri nəticəsində həlak olublar. Son günlər husilər İsrailə raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə hücumlar təşkil edir, İsrail isə cavab olaraq Yəməndə husilərin nəzarətindəki hədəfləri vurur. Məlumata görə, ötən cümə axşamı baş verən hücumdan sonra hökumət və nazirlər kabinetinin bu günə nəzərdə tutulan iclasları “husilərin ehtimal olunan cavab zərbələrinə görə” gizli və qorunan məkana keçirilib. “Kanal 12” telekanalı bildirib ki, nazirlərə bu qərar iclasdan az əvvəl çatdırılıb. İsrail hökumətinin bazar günü keçiriləcək həftəlik iclasında isə təhlükəsizlik qurumlarına ayrılan büdcənin artırılması da daxil olmaqla bir sıra məsələlər müzakirə olunacaq. Kabinet daha sonra Qəzzadakı vəziyyəti, bir sıra ölkələrin Fələstin dövlətini tanımaq niyyətinə veriləcək reaksiyanı, həmçinin Livan və Suriyadakı prosesləri müzakirə edəcək.
Yəməndə İranın dəstəklədiyi husilər İsrail əsgərlərinin Məscidül-Əqsaya basqınından sonra altı pilotsuz təyyarə ilə İsrailin dörd bölgəsinə zərbə endirdiklərini açıqlayıb. Husi ordusunun sözçüsü Yəhya Seri hücumların cənubdakı Bir-es-Sebi (Bershawa), Nəcəf və Əliat şəhərlərinə, həmçinin şimaldakı Hayfaya yönəldiyini və “kritik hədəflərin” vurulduğunu iddia edib. Qeyd edək ki, husilər bu hücumları İsrailin Qəzza zolağında fələstinlilərə qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlara, Məscidül-Əqsaya basqınlara və müqəddəs məkanlara qarşı pozuntulara cavab olaraq etdiklərini bildiriblər. İsrail tərəfi isə məsələ ilə bağlı açıqlama verməyib. Yanvarın 19-da əldə olunan atəşkəs razılaşmasının pozulmasından sonra husilər vaxtaşırı ballistik raketlər və PUA-larla İsraili hədəfə alır.
İranın Xarici Işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ-ın İsrailə verdiyi dəstəyin bölgədə mülki insanların ölümünə səbəb olduğunu bildirib.
Husilər nə Livan kimi müəyyən siyasi institutlara sahib dövlət, nə də klassik anlamda nizami orduya malikdirlər. Onlar, daha çox İranın ali rəhbərinə bağlı, təlim keçmiş silahlı milislər kimi qiymətləndirilir.
Yəməndəki husilər İsraillə əlaqəsi olduğunu iddia etdikləri "Magic Seas" yük gəmisini Qırmızı dənizdə hədəfə alaraq batırıblar.