#İsrail

İsrail Livanın cənubunda iki “pilot zona”nın yaradılması planını həyata keçirməyə hazır olduğunu bildirib. İsrail xarici işlər naziri Gideon Saar Romadakı danışıqların bu məsələdə irəliləyişə səbəb olacağına ümid etdiyini deyib. Razılaşmaya əsasən, İsrail qüvvələri Livanın cənubundan mərhələli şəkildə çıxmalıdır. Hizbullahın geri çəkilməsindən sonra həmin ərazilərə Livan ordusunun nəzarət etməsi nəzərdə tutulur. Lakin İsrail ordusunun bölgədə zərbələri və dağıntıları davam etdirdiyi bildirilir. Danışıqlar tərəflər arasında əldə olunan razılaşmanın icrasına yönəlib.

İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu İran rəhbərliyinə xəbərdarlıq edib. O bildirib ki, İran İsrailə hücum edərsə, ölkəsi güclü cavab verəcək. Netanyahu əvvəlki kimi hücumlara səssiz qalmayacaqlarını deyib. İsrail Baş nazirinin açıqlaması regionda artan gərginlik fonunda səslənib. Tərəflər arasında son dövrlərdə qarşılıqlı hərbi təhdidlər davam edir. İran və İsrail arasında mümkün yeni eskalasiya beynəlxalq diqqət mərkəzindədir.

İsrail və Livan arasında ABŞ vasitəçiliyi ilə yeni danışıqlar Romada başlayıb. Bu, iki ölkə arasında atəşkəsdən sonra keçirilən altıncı birbaşa görüşdür. Danışıqlarda əsas mövzulardan biri İsrail qüvvələrinin Livanın cənubundan çıxarılmasıdır. Livan tərəfi bu məsələdə irəliləyiş əldə etmək istəyir. Lakin sürətli nəticə gözləntiləri aşağı qiymətləndirilir. Ötən ay tərəflər qüvvələrin geri çəkilməsi və Hizbullahın tərksilahını nəzərdə tutan çərçivə razılaşması elan etmişdi. Razılaşmanın icrası isə hələlik dayanmış vəziyyətdədir.

İsrail pilotsuz uçuş aparatının Qəzza zolağında polis məntəqəsinə zərbə endirdiyi bildirilib. Hücum nəticəsində yeddi polis əməkdaşı həlak olub. Ölənlər arasında polis məntəqəsinin rəhbəri və onun müavini də var. Fələstin tərəfi hücumun hüquq-mühafizə infrastrukturuna qarşı məqsədli əməliyyat olduğunu iddia edir. Bildirilir ki, həmin polis əməkdaşları köçkün düşərgəsində asayişin qorunmasına cavabdeh olublar. Qəzzada polis obyektlərinə qarşı oxşar hücumların daha əvvəl də baş verdiyi qeyd olunur. Bölgədə təhlükəsizlik və idarəetmə böhranı davam edir.

Qəzza Hökumətinin Media Ofisi atəşkəsdən sonra İsrail hücumlarında 1 122 nəfərin öldüyünü açıqlayıb. Məlumata görə, oktyabr ayında qüvvəyə minən atəşkəsdən sonra 3 689 pozuntu qeydə alınıb. Hücumlar nəticəsində 3 599 nəfərin yaralandığı bildirilib. Atəşkəs 2025-ci il oktyabrın 10-da ABŞ vasitəçiliyi ilə əldə olunan razılaşmadan sonra qüvvəyə minib. Fələstin tərəfi İsraili razılaşmanı pozmaqda ittiham edir. İsrail tərəfi ilə bağlı mövqelər isə qarşılıqlı ittihamlar fonunda davam edir. Qəzzadakı humanitar və təhlükəsizlik vəziyyəti beynəlxalq gündəmdə qalır.

Omanın xarici işlər naziri Bədr bin Həməd Əl-Busaydi İrana qarşı müharibəni “fəlakət” adlandırıb. O bildirib ki, əməliyyat rəsmi məqsədlərinə nail olmayıb və BMT mandatına malik deyil. Nazir hesab edir ki, bu müharibə Körfəz regionunda təhlükəsizlik yanaşmalarının yenidən nəzərdən keçirilməsinə səbəb ola bilər. Onun sözlərinə görə, daha ədalətli və effektiv regional sistem qurmaq üçün imkan yarana bilər. Əl-Busaydi region üçün əsas təhlükələrin Tehrandan deyil, Tel-Əvivdən gəldiyini bildirib. Açıqlama ABŞ-İran qarşıdurmasının davam etdiyi bir vaxtda verilib. Oman uzun müddətdir regional dialoq və diplomatik həll yollarını dəstəkləyən ölkələrdən biri kimi çıxış edir.

Oman xarici işlər naziri Seyid Bədr Əlbusəidi Fars körfəzi regionunun təhlükəsizlik arxitekturasında əsaslı dəyişikliklərə ehtiyac olduğunu bildirib və İranın “təhdid” kimi təqdim edilməsinin yanlış yanaşmaya əsaslandığını deyib. Omanlı nazirin fikrincə, İran təhlükəsi adı altında ABŞ hərbi bazalarının genişləndirilməsi və müdafiə xərclərinin artırılması həyata keçirilib, lakin bu addımlar bölgədə sabitliyi təmin edə bilməyib.

Avropa İttifaqının xarici işlər nazirləri İsrail yaşayış məntəqələri ilə ticarətin qadağan olunması məsələsini müzakirə edib. Aİ-nin xarici siyasət rəhbəri Kaya Kallas nazirlərin böyük hissəsinin bu ideyanı dəstəklədiyini bildirib. Görüşdə İordan çayının qərb sahilində fələstinlilərə qarşı artan zorakılıqlar müzakirə olunub. Kallas bölgədəki vəziyyəti qəbuledilməz adlandırıb. Aİ uzun müddətdir Yaxın Şərq siyasətində vahid mövqe formalaşdırmaqda çətinlik çəkir. Bunun əsas səbəbi üzv ölkələr arasında fikir ayrılıqlarıdır. Avropa Komissiyasının hüquqi rəyi bəzi tədbirlərin yekdil qərar olmadan da mümkün ola biləcəyini göstərir.

Avropa İttifaqının xarici işlər nazirləri İsrail yaşayış məntəqələri ilə ticarətin məhdudlaşdırılması məsələsini müzakirə edib. Avropa Komissiyasının hazırladığı sənəddə üç mümkün tədbir təklif olunur. Bunlara idxal icazəsi sistemi, yüksək gömrük rüsumları və tam idxal qadağası daxildir. Avropa İttifaqı uzun müddətdir Yaxın Şərq siyasəti ilə bağlı vahid mövqe formalaşdırmaqda çətinlik çəkir. Buna səbəb üzv ölkələr arasında İsrail-Fələstin məsələsi üzrə fikir ayrılıqlarıdır. Yeni tədbirlərin qəbul edilməsi üçün 27 üzv dövlətin dəstəyi lazımdır. Müzakirələr Avropa İttifaqının bölgə siyasətində mümkün dəyişikliklər fonunda aparılır.

Livan Səhiyyə Nazirliyi İsrail hücumları nəticəsində ölənlərin sayının 4 324 nəfərə çatdığını açıqlayıb. Yaralananların sayı isə 12 221 nəfərdir. Hücumların martın 2-dən davam etdiyi bildirilib. İsrailin atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq Livanın cənubunda əməliyyatlarını davam etdirdiyi qeyd olunur. Livan və İsrail nümayəndələri gələn həftə İtaliyada danışıqlar keçirəcək. Görüşlərin məqsədi bölgədə təhlükəsizlik vəziyyətinin müzakirəsidir. Beynəlxalq tərəflər qarşıdurmanın daha da genişlənməməsinə çağırırlar.

İsrail qüvvələrinin Livanın cənubundakı Baraşit kəndi ətrafında bir neçə evi partlatdığı bildirilib. Hadisə Bint Cübeyl rayonunda baş verib. Livanın Milli Xəbər Agentliyi bölgədə dağıntılar barədə məlumat yayıb. Eyni zamanda Nəbatiyyə bölgəsində bir neçə yaşayış məntəqəsinin artilleriya atəşinə tutulduğu qeyd olunub. Nəbatiyyə əl-Fauqa, Kfar Təbnit və Kfar Şuba ərazilərində fasiləli atəş səsləri eşidilib. Livanın cənubunda təhlükəsizlik vəziyyəti gərgin olaraq qalır. Beynəlxalq tərəflər yeni eskalasiyanın qarşısının alınmasına çağırırlar.

İsrail qüvvələrinin Qəzza şəhəri yaxınlığında fələstinliləri hədəfə aldığı bildirilib. Hücum nəticəsində bir neçə nəfərin ağır yaralandığı açıqlanıb. Hadisə Əl-Təvam bölgəsində baş verib. Fələstin mənbələri Qəzza zolağının mərkəzi hissəsində də bir nəfərin İsrail qüvvələrinin atəşi nəticəsində yaralandığını bildirib. Fələstin Səhiyyə Nazirliyi 2023-cü ilin oktyabrından bəri ölənlərin sayının 73 min 231 nəfərə çatdığını açıqlayıb. Yaralananların sayının 173 min 686 nəfər olduğu qeyd edilib. Bölgədə humanitar böhran davam edir.