BAKI,VOA

Tarixin yaddaşında 12 Ramazan İslam sivilizasiyasının həm memarlıq, həm hərbi, həm də elmi sahədə möhtəşəm zirvələrə çatdığı bir gündür. Bu tarixdə Qahirənin minarələri Samarraya məxsus unikal üslubda yüksəlmiş, müsəlmanlar Antakiya zəfəri ilə səlibçilərin Şimali Şamdakı xəyallarına son qoymuş və Bağdad özünün ən böyük ensiklopedik zəkasını son mənzilə yola salmışdır.

Qətai minarəsindən elan edilən müstəqillik

Məmlük sərkərdəsi Əhməd ibn Tulun 12 Ramazan 254-cü ildə (miladi 868) Misirə vali kimi daxil olaraq Abbasilər Xilafəti daxilində ilk faktiki müstəqil dövlətin əsasını qoydu.

İbn Tulun qısa müddətdə güclü ordu yaratdı, "Qətai" şəhərini, xəstəxanaları və məşhur məscidini inşa edərək Qahirəni Bağdadla rəqabət apara biləcək bir əzəmətə çatdırdı.

Ramazan 265-ci ildə (miladi 879) tamamlanan İbn Tulun məscidi sadəcə ibadətgah deyil, eyni zamanda Abbasilərdən siyasi müstəqilliyin rəmzi idi. Mühəndis Səid bin Katib əl-Fərqani tərəfindən tikilən bu bina, Samarradakı minarədən ilhamlanan spiralvari forması ilə İbn Tulunun İraqdakı hərbi köklərini simvolizə edir.

İbnul-Cövzi: Bağdadda "elm hadisəsi" ilə vida

Abbasilər dövrünün sonlarının ən böyük ensiklopedik alimi hesab olunan İbnul-Cövzi fiqh, hədis, tarix və vəz sahələrində fenomenal bir şəxsiyyət idi. Onun Bağdaddakı dərslərində on minlərlə insan iştirak edirdi.

"Əl-Müntəzəm" kimi möhtəşəm tarixi mənbələrin müəllifi olan alim 12 Ramazan 597-ci ildə (miladi 1201) vəfat etdi.

Onun vəfatı günü Bağdadda bütün bazarlar bağlandı və yüz minlərlə insan onu son mənzilə yola saldı. Bu dəfn mərasimi şəhər tarixində "müşahidə edilən ən böyük gün" kimi qeyd olunub.

Beybars və Antakiya: Dəməşqdə "səlibçi xəyalı"nın sonu

Antakiya 170 il idi ki, keçilməz bir səlibçi knyazlığı kimi mühüm strateji mərkəz hesab olunurdu. Bu şəhərin süqutu Şimali Şamda səlibçi layihəsinin bitməsi demək idi.

Sultan Zahir Beybars Ramazan ayının əvvəlində mühasirəyə başladığı qalanı 12 Ramazan 666-cı ildə (miladi 1268) tamamilə fəth etdi.

Antakiyanın fəthi ilə səlibçilərin digər xristina krallıqlarla əlaqəsini kəsildi. Tarixçilər bu qələbəni rəmzi və coğrafi əhəmiyyətinə görə Hittin döyüşündən sonrakı ən böyük zəfər kimi dəyərləndirirlər.