BAKI,VOA

Tarixin yaddaşında 11 Ramazan sadəcə təqvim günü deyil, həm də coğrafiyaların yenidən cızıldığı, imperiyaların süqut edib yenilərinin doğulduğu strateji bir dönüm nöqtəsidir. Xorasandan Dəməşq divarlarına qədər uzanan bu hadisələr silsiləsi İslam və dünya tarixinini axarını dəyişmişdir.

Abbasilər hərəkatı Əməvilər daxilindəki qəbilə çəkişmələrindən və qeyri-ərəb müsəlmanların (məvalilərin) narazılığından məharətlə istifadə etdi. Paytaxt Dəməşqdən uzaq olan Xorasan müxalifət üçün münbit torpaq seçildi.

11 Ramazan gecəsi Əbu Müslüm Xorasani "Peyğəmbər ailəsinin şəhidlərinə yas" rəmzi olan Qara Bayraqları qaldırdı. Bu gizli təşkilatlanma qısa müddətdə nizami orduya çevrilərək Şərq vilayətlərindən İraqa qədər geniş bir ərazini ələ keçirdi və Abbasilər xilafətinin əsasını qoydu.

Buveyb döyüşü: "Onluqlar günü" (hicri 13 / miladi 634)

"Körpü döyüşü"ndəki ağır məğlubiyyətdən sonra müsəlmanların İraqdakı mövcudluğu təhlükə altına düşmüşdü. Fars ordusu müsəlmanları tamamilə sıradan çıxarmaq üçün Mehranın komandanlığı altında böyük bir qüvvə göndərdi.

Müsəlman sərkərdəsi Müsənnə bin Harisə farsları Fərat çayını keçməyə məcbur edərək onları Buveyb bölgəsində mühasirəyə aldı.

11 Ramazanda qazanılan bu qələbə farsların qürurunu sındırdı və gələcəkdə Mədainin fəthinə yol açdı. Hər döyüşçünün on rəqibi məhv etdiyi rəvayət edildiyi üçün bu günə "Əşar" (Onluqlar) günü deyilir.

Hülakü xanın Bağdad xəlifəsinə ultimatumu (hicri 655 / miladi 1257)

11 Ramazan tarixində monqol xanı Hülakünün Bağdad xəlifəsi Müstəsimə göndərdiyi məktub monqolun "şok və dəhşət" strategiyasının bariz nümunəsi idi.

Hülakü Bağdadın daxili parçalanmasından istifadə edərək xəlifəni qorxutmağa çalışdı. Məktubda şəhər divarlarının sökülməsi və silahların təslim edilməsi tələb olunurdu.

Bu ultimatum xəlifəni hərbi hazırlıq əvəzinə diplomatik manevrlərə və vaxt itkisinə sövq etdi. Nəticədə, bir neçə ay sonra İslam dünyasının ən böyük faciələrindən biri — Bağdadın süqutu baş verdi.

Yavuz Sultan Səlimin Dəməşqə daxil olması (hicri 922 / miladi 1516)

Mərcidabıq döyüşündə Osmanlıların qələbəsi Məmlüklərin mənəviyyatını sarsıtmışdı. Osmanlıların odlu silahlardan (top və tüfəng) istifadə etməsi "cəngavərliyə zidd" hesab edən Məmlük ordusu üçün gözlənilməz texnoloji zərbə idi.

Ramazan günü Sultan Səlim Dəməşqə heç bir müqavimət görmədən daxil oldu.

Dəməşqin tutulması Osmanlılara Misir yürüşü (Reydaniyə döyüşü) öncəsi arxa cəbhəni təmin etməyə, ticarət və həcc yollarını nəzarətə götürməyə imkan verdi. Bu, əsrlərlə davam edən köhnə regional nizamın sonu idi.