BAKI,AzerVoice, Fərid Mikayılov

Rixter şkalası zəlzələlərin böyüklüyünü ölçmək üçün standart alətlərdən biridir. 1935-ci ildə amerikalı seysmoloq Çarlz Rixter tərəfindən hazırlanmış bu metod, zəlzələnin ən böyük seysmik dalğasının seysmoqrafda qeydə alınan amplitudası əsasında hesablanır.

Şkala loqarifmik prinsiplə işləyir – yəni hər bir vahid əvvəlkindən on dəfə daha güclü silkələnməni göstərir. Məsələn, 4 bal gücündə zəlzələ, 3 bal gücündə olandan on dəfə, 5 bal gücündə zəlzələ isə 3-dən yüz dəfə daha güclüdür.

Bununla yanaşı, hər balda enerji təxminən 31 dəfə artır. Məsələn, 5.6 bal gücündə zəlzələ, 4.6 bal gücündə olandan 31 dəfə daha çox enerji buraxır.

3 bal ətrafında olan zəlzələlər adətən hiss olunur, amma ciddi ziyan vurmur. 6-dan yuxarı olanlar binalarda dağıntılar törədə bilər, 8 və daha yuxarı səviyyəli zəlzələlər isə ağır fəlakət sayılır.

XXI əsrdə Rixter şkalası hələ də tanınsa da, daha dəqiq hesablamalar üçün Moment Maqnitud (Mw) şkalası kimi yeni metodlardan istifadə olunur. Bu şkala zəlzələnin buraxdığı ümumi enerjini – yəni törətdiyi işin miqdarını ölçür.