Digər Dövlətlər

İsrailin maliyyə naziri Bezalel Smotriç Hizbullahın partlayıcı dron hücumlarına qarşı radikal tədbir olaraq hər drona görə Beyrutda 10 binanın dağıdılmasını təklif edib. O vurğulayıb ki, texnoloji həllərə ayrılan 2 milyard şekel büdcə bu təhlükəyə qarşı tədbirlərin gücləndirilməsini nəzərdə tutur. Smotriç həmçinin bildirib ki, strateji təhdidlərə yalnız müdafiə ilə cavab vermək yetərli deyil, balansı dəyişdirmək üçün düşmənə qarşı ciddi və qeyri-mütənasib tədbirlər həyata keçirilməlidir. Bu yanaşma İsrailin təhlükəsizlik strategiyasının radikal elementini nümayiş etdirir və regionda mövcud gərginliyi artırmaq potensialına malikdir.

Livanın Baş naziri Nəvaf Salam “Azadlıq və Müqavimət Günü” münasibətilə ölkənin cənubunda yaşayan və ön xətt kəndlərində həyatını davam etdirən insanlarla həmrəylik çağırışı edib. O vurğulayıb ki, bu gün şəhid ailələri, yaralılar, əsirlər və didərgin düşənlər ilə birgə həmrəylik günü olmalıdır, çünki İsrail atəşkəsə baxmayaraq ölkəyə hücumlarını davam etdirir. Salam qeyd edib ki, İsrail torpaqlardan tam çıxana və xalq öz yurduna təhlükəsiz qayıdana qədər bu gün qeyd olunmayacaq. 2000-ci il mayın 25-də İsrail qüvvələrinin Livanın cənubundan çıxması ölkənin işğalına son qoymuş və bu hadisə “Azadlıq və Müqavimət Günü” kimi xatırlanır.

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif Pekində Çin Prezidenti Si Cinpin ilə danışıqlar aparır, əsas mövzu isə ABŞ–İsrailin İrana qarşı mümkün müharibəsinin dayandırılması üçün Pakistanın vasitəçilik səyləridir. Analitik İmtiaz Gül bildirir ki, Pakistan üçün həm vasitəçi rolunu oynamaq, həm də Çinlə münasibətləri balanslaşdırmaq mürəkkəbdir. Lakin Tehran, Vaşinqton, Pekin və Moskva kimi mühüm paytaxtların etimadı Pakistanın bu rolunu nümayiş etdirməsinə imkan yaradır. Analitik əlavə edib ki, Vaşinqton Pakistanın Çinlə strateji tərəfdaşlıq sahəsində prioritetlərini başa düşür, lakin Islamabad Çin və ABŞ arasında tarazlığı qorumaq vəziyyəti ilə üzləşir.

Hörmüz boğazında yaranan gərginlik və Yaxın Şərqdən enerji tədarükündəki pozulmalar Hindistanı neft idxalını diversifikasiya etməyə məcbur edib. Ölkənin emal şirkətləri Latın Amerikası və Afrika ölkələrindən daha çox neft almağa üstünlük verir, bu isə Venesuela, Braziliya, Anqola və Nigeriyadan idxalın artırılması ilə müşahidə olunur. Rusiya neftinin alınması davam etdirilir, İraqdan idxal isə may ayında müəyyən həcmdə bərpa olunacaq. Analitiklər hesab edirlər ki, Hindistanın bu siyasəti enerji təhlükəsizliyini təmin etmək və Hörmüz boğazındakı qeyri-müəyyənlikdən asılılığı azaltmaq məqsədi daşıyır.

ABŞ–İran danışıqları hələ də dəyişkən xarakter daşısa da, müəyyən nikbinlik müşahidə olunur, çünki hər iki tərəf bəzi mövqelərdə yumşalma göstərir. Roma Amerika Universitetinin analitiki Andrea Dessi qeyd edir ki, Vaşinqtonun uzun illər “qırmızı xətt” hesab etdiyi ballistik raketlər və proksi qüvvələr məsələlərində yanaşma dəyişir və problemləri ayrı-ayrılıqda müzakirə etmək cəhdi müşahidə olunur. Bununla belə, vəziyyət hələ tam təhlükəsiz deyil və danışıqların arxa kanallar və vasitəçilər vasitəsilə düzgün istiqamətdə davam etməsi vacibdir.

İran rəhbərliyi münaqişəni ölkənin iqtisadi və strateji maraqlarına uyğun şəkildə bitirməyə çalışaraq vaxtı uzatmağa hazır olduğunu bəyan edib. Analitik Ross Harrison qeyd edir ki, bu yanaşma İran üçün həm zaman, həm də sağ qalmaq məsələsidir, məqsəd münaqişədən çəkindiricilik imkanlarını qoruyaraq çıxmaqdır. İndiki çəkindiricilik modeli əvvəlki illərdən fərqlənir və dolayısı ilə deyil, birbaşa yeni strategiya əsasında həyata keçirilir. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai tərəflərin müəyyən çərçivədə yaxınlaşdığını qeyd etsə də, razılaşmanın yaxın olduğunu söyləməkdən çəkinib, Harrison isə ABŞ-ın “saatının daha sürətlə işlədiyini” vurğulayıb.

İsrailin ifrat sağçı milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvir Baş nazir Benyamin Netanyahuya ABŞ Prezidenti Donald Trampa Livanla bağlı müharibəyə geri dönəcəklərini bildirməsini tövsiyə edib. Ben-Qvir, sosial media platformasında yaydığı açıqlamada Hizbullahın partlayıcı yüklü pilotsuz uçuş aparatlarının normal qəbul edilməməsi və Beyrutda yeni hərbi əməliyyatların başlama zərurəti barədə fikirlərini açıqlayıb.

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif Çinə işgüzar səfəri çərçivəsində Çin Prezidenti Si Cinpin ilə görüşüb. Məlumata görə, Şərif Pekinə bu gün, Pakistanın ordu komandanı Asim Munir ilə birlikdə gəlib. Səhər saatlarında Şərif Çin Baş naziri Li Çiang ilə görüşüb, daha sonra isə Si Cinpin ilə rəsmi görüş baş tutub.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf yenidən bu vəzifəyə seçilib. Qalibaf 11-ci çağırış parlamentində də dörd il ardıcıl olaraq sədr vəzifəsini tutmuşdu. Qeyd edək ki, İranda parlament sədri, parlamentin rəyasət heyətinin üzvləri və müxtəlif komitələrin üzvləri illik olaraq deputatlar tərəfindən may ayının sonlarında seçilir.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ-İran danışıqlarında əsas mövzular üzrə razılığa gəldiklərini, lakin sazişin imzalanmasının hələ yaxın gələcəkdə baş verməyəcəyini bildirib. Sözçü həmçinin qeyd edib ki, İran mədəni, üslub sahibi və güclü bir dövlət olaraq lazım olan yerlərdə və uyğun üsullarla düşmənə qarşı cavab verəcək və bu yanaşma qarşı tərəfin metodlarını təkrarlamaqla deyil, öz üslubu ilə həyata keçirilir.