Avropa Parlamentinin Kipr icmasının deputatı Fidias Panayiotou İsrail vətəndaşlarının Kipr Respublikasında daşınmaz əmlak və torpaq alışlarının artması ilə bağlı xəbərdarlıq edib. O, bəzi ərazilərdə israillilərin sıx məskunlaşdığı məhəllə və yaşayış zonalarının formalaşmağa başladığını bildirib.
Digər Dövlətlər
ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens Hörmüz boğazında təhlükəsiz gəmi hərəkətinin bərpası üçün ərazinin minalardan təmizlənməli olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, İran və Körfəz ölkələri son bir həftə ərzində təhlükəsiz keçidin təmin edilməsi ilə bağlı danışıqlar aparırlar. Bu müzakirələrdə Omanın xüsusi rol oynadığı qeyd edilir. Vens İranın müharibənin əvvəlində Hörmüz boğazında çoxlu sayda mina yerləşdirdiyini iddia edib. Hazırda gəmilərin təhlükəsiz keçməsinə imkan verəcək yeni hərəkət qaydalarının yaradılması müzakirə olunur. ABŞ boğazın minalardan təmizlənməsini zəruri hesab edir. Vaşinqton, həmçinin İrandan ticarət gəmilərinə atəş açılmayacağına dair öhdəlik tələb edir. Bu tədbirlərin Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatının əvvəlki səviyyəyə qayıtması üçün vacib olduğu bildirilir.
ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens İranın Hörmüz boğazından keçid haqqı almaq planının olmadığını Vaşinqtona bildirdiyini açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, İran hakimiyyəti daxilində bəzi şəxslər belə bir ödənişin tətbiqindən danışıblar. Buna baxmayaraq, Tehran ABŞ-yə keçid haqqının tətbiq edilməyəcəyini bildirib. Vaşinqton Körfəz ölkələrinin neft və qaz ixracının müharibədən əvvəlki səviyyəyə qayıdacağını gözləyir. Vens İranın da bu istiqamətdə addımlar atacağını ABŞ-yə bildirdiyini deyib. Körfəz ölkələrinin də enerji ixracının əvvəlki səviyyəyə qaytarılmasını istədiyi qeyd olunub. Bununla belə, ABŞ İranın verdiyi vədlərlə kifayətlənmək niyyətində deyil. Vens Vaşinqtonun sözlərdən daha çox İranın atacağı addımları qiymətləndirəcəyini vurğulayıb.
İran Hörmüz boğazının yenidən açılması üçün ABŞ qarşısında altı əsas şərt irəli sürüb. Şərtləri İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Məhəmməd Bağır Zülqədr açıqlayıb. Tehran ABŞ-dən İrana qarşı təhdidlərə və hərbi əməliyyatlara son qoymağı tələb edir. İran, həmçinin ABŞ-nin hərbi dəniz və hava qüvvələrinin bölgədən çıxarılmasını istəyir. Digər tələb son münaqişə zamanı İrana dəymiş zərərin ödənilməsidir. Tehran ABŞ sanksiyalarının aradan qaldırılmasını da şərtlər sırasına daxil edib. İran dondurulmuş maliyyə vəsaitlərinin sərbəst buraxılmasını tələb edir. Zülqədr bildirib ki, İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası istər müharibə, istərsə də danışıqlar zamanı bu tələblərdən geri çəkilməyəcək.
Pentaqon rəsmisi Cerred Konli ABŞ ordusunun İranla müharibəni davam etdirmək üçün kifayət qədər sursata malik olduğunu bildirib. Açıqlama ABŞ-nin bəzi mühüm hərbi sursat ehtiyatlarının azaldığına dair məlumatlar fonunda verilib. Xüsusilə ballistik raketlərin qarşısını almaq üçün istifadə olunan raketlərin ehtiyatı ilə bağlı narahatlıqlar mövcuddur. Konli ABŞ ordusunun hazırkı vəzifələri yerinə yetirmək üçün kifayət qədər sursatının olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, Müdafiə Nazirliyi müharibəni davam etdirmək üçün lazım olan bütün vasitələrə malikdir. Pentaqon rəsmisi bununla ABŞ-nin hərbi imkanları ilə bağlı narahatlıqlara cavab verib. Bununla belə, ayrı-ayrı sursat növlərinin ehtiyatları barədə məlumat açıqlanmayıb. ABŞ-nin hava hücumundan müdafiə vasitələrinin ehtiyatlarının vəziyyəti diqqət mərkəzində qalır.
Kanadanın Britaniya Kolumbiyası əyalətinin Sammerlend dairəsində meşə yanğını səbəbindən fövqəladə vəziyyət elan edilib. Sürətlə yayılan yanğın minlərlə sakinin təxliyə olunmasına səbəb olub. Bald Reync meşə yanğınının əhatə etdiyi ərazi təxminən 5 min hektara çatıb. Yanğının Sammerlenddən təxminən 15 kilometr qərbdə başladığı bildirilir. Bölgədə elektrik enerjisinin verilişində fasilə yaranıb. Yerli hakimiyyət sakinlərə içməli suyu istifadə etməzdən əvvəl qaynatmaq barədə xəbərdarlıq edib. Kanada bu il Ontario və Kvebek də daxil olmaqla müxtəlif bölgələrdə genişmiqyaslı meşə yanğınları ilə üzləşib. Ölkəyə yanğınlarla mübarizədə Meksika, Avstraliya, Fransa və Yeni Zelandiya yardım göstərib.
Serbiya Prezidenti Aleksandar Vuçiç və Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Belqradda görüşüblər. Vuçiç Serbiyanın Ukraynanın müstəqilliyini və ərazi bütövlüyünü dəstəkləməyə davam edəcəyini bildirib. Bununla belə, Belqrad Rusiyaya qarşı sanksiyalara qoşulmaq niyyətini açıqlamayıb. Ukrayna isə Kosovonun müstəqilliyini tanımamaq mövqeyini qoruyur. Serbiya Ukraynanın Avropa İttifaqına üzvlük istəyini dəstəkləyəcəyini bildirib. Tərəflər iqtisadi əməkdaşlığı genişləndirmək və azad ticarət sazişi üzrə danışıqları ilin sonunadək başa çatdırmaq istəyirlər. Görüşdə birgə infrastruktur layihələri, enerji və ərzaq təhlükəsizliyi məsələləri də müzakirə olunub. Vuçiç tərəflərin hərbi əməkdaşlıq məsələsini müzakirə etmədiyini bildirib.
İran ordusunun sözçüsü Əmir Əkrəminiya Hörmüz boğazında müəyyənləşdirilən yeni qaydaların geri dönməz olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, ABŞ bu vəziyyəti qəbul etməkdən başqa seçimə malik deyil. Əkrəminiya Vaşinqtonun mövqeyindən asılı olmayaraq yeni qaydaların qüvvədə qalacağını vurğulayıb. İran rəsmisi ABŞ-yə mövcud vəziyyəti qəbul etməsi barədə xəbərdarlıq edib. O bildirib ki, əks halda Vaşinqton daha böyük itkilərlə üzləşə bilər. Əkrəminiya mümkün itkilərin əvvəlkilərdən daha ağır ola biləcəyini iddia edib. İran ordusunun sözçüsü mümkün nəticələrin konkret nədən ibarət olacağını açıqlamayıb. Açıqlama Hörmüz boğazının gələcək fəaliyyəti ilə bağlı Tehran və Vaşinqton arasında fikir ayrılıqlarının davam etdiyi bir vaxtda verilib.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Hörmüz boğazının açılması üçün ABŞ qarşısında yeni tələb irəli sürüb. Əraqçi ABŞ-nin İslamabadda əldə olunmuş anlaşmanın pozulmasına görə İrana təzminat ödəməli olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, İran və Oman Hörmüz boğazı ilə bağlı yeni qaydalar üzrə razılığa gəlməyə çox yaxındır. Tərəflər arasında aparılan danışıqların irəlilədiyi qeyd olunur. Bununla belə, Omanla razılaşmanın əldə edilməsi boğazın avtomatik şəkildə açılması demək deyil. Tehran Hörmüz boğazının açılması üçün əlavə şərtlərin də yerinə yetirilməsini tələb edir. Bu şərtlər arasında ABŞ-nin İrana təzminat ödəməsi də yer alır. Əraqçinin açıqlaması Tehranın boğazın açılmasını daha geniş siyasi razılaşmalarla əlaqələndirdiyini göstərir.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ölkə rəhbərliyinin qərarlarının arxasında sona qədər dayanacaqlarını bildirib. O, müharibənin davam etdirilib-etdirilməməsi məsələsində hərbi rəhbərliyin vəziyyəti daha yaxşı qiymətləndirə biləcəyini deyib. Pezeşkian hərbi rəhbərliyin İranın imkanlarını və döyüş şəraitini yaxından bildiyini vurğulayıb. Prezidentin sözlərinə görə, yekun qərar ölkə rəhbərliyi tərəfindən qəbul ediləcək. O, hansı qərarın verilməsindən asılı olmayaraq, İran xalqının bu mövqeyi dəstəkləyəcəyini bildirib. Pezeşkian mübarizəni ölümə qədər davam etdirməyə hazır olduqlarını deyib. İran Prezidenti döyüşməkdən və mövqeyini qorumaqdan qorxmadığını vurğulayıb. O, mümkün sui-qəsd təhlükəsinin də onu mövqeyindən çəkindirməyəcəyini bildirib.
İran Hörmüz boğazının yenidən açılmasının avtomatik deyil, müəyyən şərtlərdən asılı olduğunu bildirib. Tehran Omanla razılaşmanın əldə edilməsinin boğazın dərhal əvvəlki qaydada açılması demək olmadığını vurğulayır. İran gəmilərin indiyədək istifadə etdiyi mövcud keçid yolunu qəbul etmir. Tehran Hörmüz boğazından keçid üçün yeni yolun müəyyənləşdirilməsini istəyir. Yeni yolun coğrafi göstəricilərinin İran və Oman arasında razılaşdırıldığı bildirilir. İran məsələnin yalnız Omanla ikitərəfli şəkildə həll edilməsini tələb edir və üçüncü tərəflərin müdaxiləsini rədd edir. Tehran Hörmüz boğazını yalnız ticarət su yolu deyil, strateji təsir vasitəsi kimi də qiymətləndirir. İranın mövqeyi boğazda müharibədən əvvəlki keçid qaydalarının tam şəkildə bərpa edilməyəcəyinə işarə edir.
İran Hörmüz boğazı ilə bağlı Omanla razılaşma əldə etməyə çox yaxın olduğunu açıqlayıb. İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi danışıqların əsasən gəmiçilik marşrutlarına yönəldiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Tehran daha əvvəl Pakistanda əldə olunmuş anlaşmanın beşinci bəndini yerinə yetirir. Razılaşmaya əsasən, Hörmüz boğazında hərəkətin bir ay ərzində normal vəziyyətə qayıtması nəzərdə tutulurdu. Əraqçi iki həftə ərzində hərəkətin normal səviyyənin 60 faizinə çatdığını bildirib. İran ABŞ-ni Hörmüz boğazında yeni keçid yolları yaratmağa çalışmaqda ittiham edib. Omanla danışıqlarda daimi marşrut müəyyənləşdirilənədək müvəqqəti gəmiçilik yolunun yaradılması müzakirə olunur. İran və Omanın hərbi və dəniz qüvvələri arasında da məsələ ilə bağlı danışıqlar aparılıb.