Digər Dövlətlər

Meksika Prezidenti Klaudiya Şeynbaum açıqlayıb ki, ABŞ-ın razılığı olmadığı üçün İran milli komandası Dünya Kuboku zamanı Meksikada yerləşdiriləcək. İran Futbol Federasiyasının rəhbəri bildirib ki, komandanın baza düşərgəsi Arizona əvəzinə Tixuana şəhərində qurulacaq. Bu dəyişiklik siyasi gərginliklərin idmana təsirini göstərir və İran komandasının hazırlıq strategiyasına yenidən baxılmasına səbəb olub.

Livanın Səhiyyə Nazirliyi son statistik məlumatları açıqlayıb: İsrailin hücumları nəticəsində 2 martdan indiyədək ölkədə 3,185 nəfər həyatını itirib, 9,633 nəfər isə müxtəlif dərəcəli xəsarətlər alıb. Bu göstəricilər münaqişənin intensivliyinin artdığını, ölkədə humanitar vəziyyətin ciddi şəkildə pisləşdiyini və əhali üçün böyük təhlükə yaratdığını nümayiş etdirir.

İsrail ordusu Livanın Sur bölgəsində və cənub ərazilərində Hizbullaha məxsus obyektlərə hava zərbələrinə başlayıb. Əvvəlcə ordu bölgəyə yaxın zamanda hücum ediləcəyi barədə xəbərdarlıq etmişdi. NNA xəbər agentliyi Sur şəhərində Cəbəl Amil Xəstəxanası yaxınlığında əlavə hücumların baş verdiyini və əl-Maşuk bölgəsində iki hava hücumunun həyata keçirildiyini bildirir. Bu əməliyyatlar Livan cənubunda hərbi gərginliyin artmasına səbəb olub.

Oman və Qətər yüksək səviyyəli telefon danışığı vasitəsilə regional məsləhətləşmələri davam etdirib və mövqelərin əlaqələndirilməsi məsələlərini müzakirə ediblər. Tərəflər bir sıra strateji məsələlərdə arzu olunan konsensusun təmin olunması üçün addımlar üzərində razılığa gəliblər. Xüsusilə Hörmüz boğazı vasitəsilə dəniz nəqliyyatının bərpası və təhlükəsizliyinin təmin olunması müzakirələrin əsas mövzularından olub. Bu dialoq regionda iqtisadi və hərbi əməkdaşlığın gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır.

Körfəz hava məkanında İran tərəfindən bir düşmən dronunun vurulması hadisəsi regionda gərginliyin davam etdiyini göstərir. Fars xəbər agentliyinin məlumatına əsasən, əməliyyat “Araş-e Kamangir” interceptor dronları vasitəsilə həyata keçirilib və əməliyyat gizli imkanlara malik sistemlə icra olunub. Rəsmi mənbələr bunun İranın regiondakı mövqeyini və təhlükəsizlik imkanlarını nümayiş etdirmək məqsədi daşıdığını vurğulayıblar.

İran ətrafında gərginliyin artması ABŞ-də siyasi arenaya birbaşa təsir göstərir. Prezident Donald Tramp Respublikaçılar Partiyası daxilindəki tənqidçilərini zəiflətməklə seçki öncəsi mövqeyini gücləndirib. Noyabr ayında keçiriləcək aralıq Konqres seçkilərində amerikalılar Trampa qarşı çıxan bəzi siyasətçiləri ilkin seçkilərdə məğlub ediblər. Vəzifəsini itirənlər arasında xüsusilə “Epstein sənədləri”nin açıqlanmasını tələb edən ABŞ Konqresinin nümayəndəsi Tomas Məsi diqqət çəkir. Bu inkişaflar Trampın gələcək siyasi strategiyasına və partiyanın seçki perspektivinə əhəmiyyətli təsir göstərə bilər.

İranın baş danışıqçısı Məhəmməd Baqir Qalibaf və xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ ilə potensial razılaşmanın şərtlərini müzakirə etmək üçün Dohada Qətər rəsmiləri ilə görüşlər keçirirlər. Danışıqların əsas mövzuları Hörmüz boğazı, yüksək səviyyədə zənginləşdirilmiş uran ehtiyatları və dondurulmuş İran vəsaitlərinin azad edilməsidir. Bu görüş ABŞ-İran münasibətlərində mümkün sülh və müharibənin dayandırılması istiqamətində vacib addım kimi qiymətləndirilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp açıqlayıb ki, Səudiyyə Ərəbistanı və Qətər “İbrahim Razılaşmaları”nı dərhal imzalamalı, digər ölkələr isə onların ardınca getməlidir. Tramp bildirib ki, əks halda həmin ölkələr razılaşmanın bir hissəsi hesab olunmayacaq və bu xoş niyyətin olmaması deməkdir. O vurğulayıb ki, razılaşma bölgədəki indiyədək imzalanmış ən mühüm sənəd olacaq, İranın da qoşulması misilsiz tarixi hadisə kimi qiymətləndiriləcək. Tramp əlavə edib ki, bu razılaşma Yaxın Şərqi birləşmiş, güclü və iqtisadi baxımdan qüdrətli bölgəyə çevirə bilər və nümayəndələrə prosesin dərhal başlanmasını və uğurla yekunlaşdırılmasını tapşırıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp açıqlayıb ki, İranla mümkün razılaşma imzalandıqdan sonra regional ölkələr — Səudiyyə Ərəbistanı, Bəhreyn, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Qətər, Pakistan, Türkiyə, Misir və İordaniya — İsraillə münasibətləri normallaşdıran “İbrahim Razılaşmaları”na qoşulmaqla bağlı minimum şərti yerinə yetirməlidirlər. Tramp bildirib ki, bəzi ölkələrin qoşulmamaq səbəbləri ola bilər, lakin böyük əksəriyyət İranla razılaşmanın tarixi əhəmiyyətini nəzərə alaraq bu addıma hazır və istəkli olmalıdır.

İsrail ordusu Livanın cənubundakı Sur şəhəri və ətraf ərazilərdə yaşayan sakinlər üçün məcburi köçürülmə xəbərdarlığı yayıb, yaxın zamanda hücumların planlaşdırıldığı bildirilib. Sözçü Avixay Adraee “X” platformasında Surun 5 km-lik ərazisində ər-Raşidiyyə bölgəsinə aid xəritə paylaşaraq iki binanın hədəf olduğunu və sakinlərin ən azı 300 metr uzaqlaşmasını tövsiyə edib. Bu xəbərdarlıq regionda gərginliyi artırır və mülki əhalinin təhlükəsizliyi ilə bağlı ciddi narahatlıqlar yaradır.

İsrailin maliyyə naziri Bezalel Smotriç Hizbullahın partlayıcı dron hücumlarına qarşı radikal tədbir olaraq hər drona görə Beyrutda 10 binanın dağıdılmasını təklif edib. O vurğulayıb ki, texnoloji həllərə ayrılan 2 milyard şekel büdcə bu təhlükəyə qarşı tədbirlərin gücləndirilməsini nəzərdə tutur. Smotriç həmçinin bildirib ki, strateji təhdidlərə yalnız müdafiə ilə cavab vermək yetərli deyil, balansı dəyişdirmək üçün düşmənə qarşı ciddi və qeyri-mütənasib tədbirlər həyata keçirilməlidir. Bu yanaşma İsrailin təhlükəsizlik strategiyasının radikal elementini nümayiş etdirir və regionda mövcud gərginliyi artırmaq potensialına malikdir.

Livanın Baş naziri Nəvaf Salam “Azadlıq və Müqavimət Günü” münasibətilə ölkənin cənubunda yaşayan və ön xətt kəndlərində həyatını davam etdirən insanlarla həmrəylik çağırışı edib. O vurğulayıb ki, bu gün şəhid ailələri, yaralılar, əsirlər və didərgin düşənlər ilə birgə həmrəylik günü olmalıdır, çünki İsrail atəşkəsə baxmayaraq ölkəyə hücumlarını davam etdirir. Salam qeyd edib ki, İsrail torpaqlardan tam çıxana və xalq öz yurduna təhlükəsiz qayıdana qədər bu gün qeyd olunmayacaq. 2000-ci il mayın 25-də İsrail qüvvələrinin Livanın cənubundan çıxması ölkənin işğalına son qoymuş və bu hadisə “Azadlıq və Müqavimət Günü” kimi xatırlanır.