ABŞ-ın Prezidenti Donald Trampın Yaxın Şərqdə “İbrahim Razılaşmaları” çərçivəsini genişləndirmək təşəbbüsü ilə bağlı yeni qiymətləndirmələr səsləndirilib. Beynəlxalq Böhran Qrupunun analitiki Əli Vaez hesab edir ki, Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər, Misir, Türkiyə və Pakistan kimi ölkələrin İsraillə normallaşma prosesinə cəlb olunması hazırkı geosiyasi şəraitdə real görünmür. Analitikə görə, bir çox regional dövlətlər üçün İsraillə münasibətlərin normallaşdırılması məsələsi İranla deyil, Fələstin dövlətçiliyi ilə bağlı perspektivlərdən asılıdır. O, həmçinin Trampın bu mövzunu gündəmdə saxlamasının əsasən ABŞ daxili siyasəti ilə əlaqəli olduğunu bildirib.

İsrail–Livan xəttində hərbi gərginlik daha da artıb. İsrail ordusunun əvvəllər bölgə sakinlərinə təxliyə çağırışı etməsindən sonra Livanın şərqində yerləşən Bəqaa bölgəsinə hava zərbələri endirildiyi bildirilir. Məlumata görə, hücumlar Maşğara şəhəri və Qaraun bəndi ətrafını əhatə edib. Eyni zamanda Livanın cənubunda dağıntılar altında qalan şəxslərlə bağlı yeni məlumatlar açıqlanıb. Son hadisələr bölgədə hərbi əməliyyatların genişlənməsi ehtimalı ilə bağlı narahatlıqları artırır.

Qətər və Misir rəsmiləri regionda artan gərginlik fonunda diplomatik təşəbbüsləri və vasitəçilik səylərini müzakirə ediblər. Telefon danışığı zamanı ABŞ–İran qarşıdurması ətrafında yaranmış vəziyyət, Pakistanın vasitəçilik təşəbbüsləri və mümkün həll yolları diqqət mərkəzində olub. Tərəflər böhranların hərbi deyil, dialoq və siyasi həll yolları ilə aradan qaldırılmasının vacibliyini vurğulayaraq, regionda gərginliyin yenidən alovlanmasının qarşısını alacaq uzunmüddətli və dayanıqlı razılaşmanın əldə edilməsinin zəruriliyini qeyd ediblər.

İranda müasir dövrün ən uzunmüddətli ümummilli internet məhdudiyyətlərindən biri hesab edilən 88 günlük fasilədən sonra beynəlxalq şəbəkələrə çıxışın qismən bərpasına başlanılıb. Məlumata görə, ölkə uzun müddət demək olar ki, tam şəkildə qlobal internet şəbəkəsindən təcrid vəziyyətində qalmışdı. İnternet bağlantısının qismən bərpası İran Prezidenti Məsud Pezeşkiyanın ölkə üzrə internet xidmətlərinin yenidən aktivləşdirilməsi ilə bağlı göstərişindən sonra həyata keçirilib. Müşahidəçilər bu addımın həm ölkənin daxili rəqəmsal siyasəti, həm də iqtisadi və sosial fəaliyyətlər baxımından mühüm təsirlər yarada biləcəyini qeyd edirlər.

İranın yüksək rütbəli hərbi nümayəndəsi ABŞ və İsrailə qarşı sərt xəbərdarlıqla çıxış edib. Tehran bildirib ki, İrana qarşı hərbi əməliyyatların yenidən başlanması vəziyyətində cavab tədbirləri əvvəlkilərdən daha geniş və daha güclü olacaq. Açıqlama ABŞ və İsrailin İranın Hörmüz boğazı yaxınlığındakı hədəflərə zərbə endirdiyi barədə yayılan məlumatlardan sonra səsləndirilib. Bu hadisələr eyni zamanda Pakistanın vasitəçiliyi ilə aparılan və bölgədəki hərbi qarşıdurmanın dayandırılmasına yönələn diplomatik səylərin davam etdiyi həssas dövrə təsadüf edir.

ABŞ və İran arasında davam edən diplomatik təmaslarla bağlı yeni məlumatlar danışıqlar prosesində müəyyən müsbət dinamikanın yarandığını göstərir. Bildirilir ki, tərəflər arasında müzakirələr irəliləyiş nümayiş etdirsə də, proses hələ də həssas mərhələdə qalır. Məlumata görə, hazırda Anlaşma Memorandumu üzrə müzakirələr aparılır və bu sənəd gələcək danışıqlar üçün hüquqi və siyasi çərçivə yarada bilər. Bununla yanaşı, ekspertlər gərginliyin hələ də yüksək olduğunu və hər an prosesin gözlənilməz maneələrlə qarşılaşa biləcəyini qeyd edirlər.

İsrailin siyasi və hərbi rəhbərliyi regionda artan təhlükəsizlik gərginliyi fonunda yeni müşavirə keçirib. Baş nazir Benyamin Netanyahu müdafiə və hərbi rəhbərliklə təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə edib. Görüşün Livanda mümkün genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlarla bağlı ehtimalların gücləndiyi bir dövrə təsadüf etməsi diqqət çəkir. Son günlər İsrailin Livanın cənubu və Bəqaa vadisində hava və hərbi əməliyyatlarının intensivləşməsi regionda vəziyyətin daha da mürəkkəbləşə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları artırıb. Analitiklər hesab edirlər ki, sərhəd boyunca davam edən qarşılıqlı hərbi fəaliyyətlər yeni təhlükəsizlik ssenarilərini gündəmə gətirə bilər.

ABŞ və İran arasında mümkün razılaşma ilə bağlı aparılan danışıqlar həssas mərhələyə daxil olduğu bir vaxtda yeni hərbi və siyasi mübahisələr ortaya çıxıb. Məlumata görə, tərəflər arasında memorandum layihəsinin ümumi çərçivəsi üzrə müəyyən struktur formalaşdırılsa da, proses hələ də kövrək olaraq qalır və kiçik fikir ayrılıqları belə danışıqların dayanmasına səbəb ola bilər. Bu fonda ABŞ-ın son hava zərbələri diqqət mərkəzinə çevrilib. Ağ Ev əməliyyatları müdafiə xarakterli addımlar kimi təqdim etsə də, İran tərəfi və xüsusilə İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu hadisəyə fərqli yanaşaraq bunu atəşkəs şərtlərinin pozulması kimi qiymətləndirib. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, qarşılıqlı ittihamların artması danışıqlar prosesinin gələcək taleyinə təsir göstərə bilər.

İran və Rusiya arasında siyasi və təhlükəsizlik əlaqələrinin diqqət mərkəzində olduğu bir dövrdə İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası rəhbərliyinin yüksək səviyyəli nümayəndəsi Moskvaya səfər edib. İran rəsmisinin beynəlxalq təhlükəsizlik forumunda iştirakı iki ölkə arasında davam edən strateji əməkdaşlıq fonunda xüsusi diqqət çəkir. Təhlükəsizlik, regional münaqişələr və qlobal geosiyasi dəyişikliklərin müzakirə olunduğu tədbirə onlarla ölkənin nümayəndələrinin qatıldığı bildirilir. Ekspertlər hesab edirlər ki, İran–ABŞ münasibətlərində davam edən gərginlik və Yaxın Şərqdə baş verən hadisələr fonunda Tehran–Moskva əlaqələrinin inkişafı yeni siyasi və təhlükəsizlik dinamizmi yarada bilər

İsrail–Livan sərhədində hərbi vəziyyət daha da mürəkkəbləşir. Hizbullah Livanın cənubunda yerləşən Litani çayı ətrafında İsrail qüvvələri ilə qarşıdurmaya girdiyini və bir sıra hərbi mövqeləri raket və artilleriya zərbələri ilə hədəfə aldığını açıqlayıb. Son günlər bölgədə pilotsuz uçuş aparatları, hava hücumları və təxliyə çağırışları ilə müşayiət olunan hadisələrin artması sərhəd xəttində yeni eskalasiya ehtimallarını gündəmə gətirib. Ekspertlər hesab edirlər ki, qarşılıqlı hərbi əməliyyatların intensivləşməsi regional təhlükəsizlik vəziyyətinə daha geniş təsir göstərə bilər.

Qəzzada saxlanılan tibb işçiləri ilə bağlı yeni hüquqi və humanitar müzakirələr başlayıb. İsrailin hüquq müdafiə təşkilatlarından biri saxlanılan 14 həkimin dərhal azad edilməsini tələb edərək onların saxlanma şəraiti ilə bağlı ciddi iddialar irəli sürüb. Təşkilat həkimlərin ağır şəraitdə saxlanıldığını, tibbi xidmət və qida təminatında problemlərlə üzləşdiyini bildirib. Məsələ həm də müharibə şəraitində səhiyyə işçilərinin statusu və beynəlxalq humanitar hüququn tətbiqi baxımından diqqət çəkən mövzulardan birinə çevrilib. İsrail tərəfi isə saxlanılan şəxslərlə bağlı pis rəftar iddialarını qəbul etmədiyini açıqlayıb.

İsrail–Livan xəttində hərbi gərginlik yeni mərhələyə daxil olur. İsrail ordusu Livanın Bəqaa vadisində yerləşən yaşayış məntəqələrinin sakinlərinə təcili şəkildə ərazini tərk etmək çağırışı edib. Rəsmi açıqlamada bu addımın Hizbullahın atəşkəs razılaşmasını pozduğu iddiaları ilə əlaqəli olduğu bildirilib. Son günlər İsrailin Livanın cənubu və Bəqaa bölgəsinə hava hücumlarını artırması bölgədə daha geniş hərbi əməliyyatların başlaya biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları da gücləndirib. Ekspertlər hesab edirlər ki, sərhəd boyunca davam edən qarşılıqlı hərbi addımlar bölgədə təhlükəsizlik risklərini daha da artıra bilər.