22 yanvar dünya tarixində dövlətlərin taleyini dəyişən siyasi qərarlar, müharibələr, texnoloji sıçrayışlar və beynəlxalq sistemin formalaşmasına təsir göstərən hadisələrlə yadda qalıb. Bu tarix müxtəlif dövrlərdə qlobal güc balansına və ictimai proseslərə birbaşa təsir göstərən dönüş nöqtələri ilə seçilir.

Bolşevik inqilabının memarı və Sovet İttifaqının ilk lideri Vladimir Lenin 54 yaşında beyin qansızmasından vəfat edib. Modern tarixin axarını dəyişən bu ölüm xəbəri bütün dünyada geniş əks-səda doğurub. 1890-cı illərin əvvəllərində hüquq karyerasından imtina edən Lenin, həyatını Marksist ideologiyanın tədqiqinə və Rusiya fəhlələri arasında inqilabi fəaliyyətin təşkilinə həsr etmişdi. 1897-ci ildə həbs edilərək Sibirə sürgün olunan lider, sonradan Qərbi Avropaya mühacirət edib. O, 1903-cü ildə Rusiya Sosial Demokrat Fəhlə Partiyasının daxilində "Bolşevik" fraksiyasını yaradaraq, peşəkar inqilabçılardan ibarət döyüşkən bir partiya formalaşdırdı. Onun əsas məqsədi çar hökumətini devirmək və yerində Marksist dövlət qurmaq idi.

Donald Con Tramp Vaşinqton şəhərində keçirilən rəsmi mərasimlə Amerika Birləşmiş Ştatlarının 45-ci prezidenti kimi and içərək vəzifəsinin icrasına başlayıb. Bununla da o, ABŞ tarixində hökumət və ya hərbi təcrübəsi olmayan ilk prezident, eyni zamanda 70 yaşında vəzifəyə başlayan ən yaşlı prezident olub.

Hindistanın baş naziri Lal Bəhadur Şastrinin vəfatından sonra İndira Qandi Konqres Partiyasının lideri oldu və bununla da Hindistanın baş naziri vəzifəsinə gəldi. O, Hindistanın ilk qadın hökumət başçısı idi və 1984-cü ildə qətlə yetirilənədək ölkənin ən mübahisəli siyasi fiqurlarından biri sayılırdı.

Osman Qazinin Karacahisar, Biləcik, İnegöl və Yenişehir kimi strateji qalaları fəth etməsi ilə İznik və İstanbul istiqamətini qoruyan Sakarya qala xətti faktiki olaraq çökmüşdü. Bu uğurlar Osmanlıların Anadolunun qərbində möhkəmlənməsinin əsasını qoydu. XIV əsrin əvvəllərində Osmanlı hökmdarı Osman Qazi əsas hədəf kimi Bursa və İznik şəhərlərini müəyyənləşdirmişdi. Xüsusilə İznik, Türk Səlcuq dövlətinin ilk paytaxtı olması səbəbindən Anadoluda vuruşan türkmənlər üçün həm siyasi, həm də simvolik baxımdan mühüm bir şəhər hesab olunurdu.

Maykl Cekson və Liza Mari Preslinin iki illik evliliyi boşanma ilə başa çatıb.

ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus B-52 strateji bombardmançı təyyarəsi İspaniyanın Aralıq dənizi sahilləri üzərində yanacaq doldurarkən KC-135 tanker təyyarəsi ilə toqquşub. Qəza nəticəsində Palomares qəsəbəsi yaxınlığında hər biri 70 kiloton gücündə olan üç hidrogen bombası quruya, bir bombası isə dənizə düşüb.

KKTC-nin qurucu prezidenti Rauf Denktaş Kiprdəki Səlimiyə məscidində qılınan cənazə namazından sonra cənazəsi silah arabasına yüklənərək Cümhuriyyət parkındakı məqbərədə, göy qurşağının altından keçərək dəfn edilib.

1979-cu ilin 16 yanvarında İranın uzun illər hökmranlıq etmiş lideri Məhəmməd Rza Şah Pəhləvi orduda baş qaldıran itaətsizlik, kütləvi və zorakı etiraz aksiyaları fonunda hakimiyyətini itirərək İrandan qaçdı. Şahın ölkədən getməsindən cəmi 14 gün sonra, 15 illik sürgündən qayıdan Ayətullah Ruhullah Xomeyni İslam İnqilabının lideri kimi Tehrana daxil oldu və faktiki olaraq ölkənin idarəsini ələ aldı.

1842-ci il yanvarın 13-də Britaniya ordusunun hərbi həkimi William Bryden Əfqanıstanın Cəlalabad şəhərində yerləşən Britaniya gözətçi postuna çatdı. O, Kabildən geri çəkilən 16 min nəfərlik ingilis–hind ekspedisiya qüvvəsindən sağ qalan yeganə şəxs idi. Bryden Xeybər keçidi ərazisində baş verən dəhşətli qətliamdan danışaraq bildirdi ki, əfqan döyüşçüləri məğlub olmuş qoşunlara və onlarla birlikdə hərəkət edən düşərgə sakinlərinə heç bir aman verməyiblər.

Bu gün Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) ilk Baş Assambleyası keçirilib. 51 dövləti təmsil edən nümayəndələr İngiltərənin paytaxtı Londonda, Vestminster Mərkəzi Zalında bir araya gəlib. İlk iclasdan bir həftə sonra BMT Təhlükəsizlik Şurası da ilk dəfə toplaşaraq öz fəaliyyət qaydalarını müəyyənləşdirib. Ardınca, 24 yanvar tarixində Baş Assambleya ilk qətnaməsini qəbul edib. Həmin sənəd atom enerjisindən dinc məqsədlərlə istifadəni, həmçinin atom və digər kütləvi qırğın silahlarının ləğvini nəzərdə tutan çağırışları əhatə edib.

Tarixdə bu gün İtaliyanın faşist lideri Benito Mussolini Almaniya rəhbəri Adolf Hitler-ə ünvanladığı mesajda Böyük Britaniyaya qarşı müharibənin zəruriliyini şübhə altına alaraq, belə bir addımın “rejimi də daxil olmaqla hər şeyi riskə atmaq” anlamına gəldiyini vurğuladı. Məktubda Mussolini Hitleri ehtiyatlı olmağa çağırır, Almaniyanın gənc nəsillərinin “çiçəyinin qurban verilməsi”nin doğura biləcəyi nəticələr barədə xəbərdarlıq edirdi. Lakin bu çağırışın arxasında açıq siyasi hesablamalar dayanırdı. Həmin dövrdə İtaliya hərbi və iqtisadi baxımdan genişmiqyaslı müharibəyə hazır deyildi və Mussolini Almaniyanın Avropada qazandığı uğurların onu kölgədə qoyacağından ehtiyat edirdi.