Yaxın Şərq

Qəzzada saxlanılan tibb işçiləri ilə bağlı yeni hüquqi və humanitar müzakirələr başlayıb. İsrailin hüquq müdafiə təşkilatlarından biri saxlanılan 14 həkimin dərhal azad edilməsini tələb edərək onların saxlanma şəraiti ilə bağlı ciddi iddialar irəli sürüb. Təşkilat həkimlərin ağır şəraitdə saxlanıldığını, tibbi xidmət və qida təminatında problemlərlə üzləşdiyini bildirib. Məsələ həm də müharibə şəraitində səhiyyə işçilərinin statusu və beynəlxalq humanitar hüququn tətbiqi baxımından diqqət çəkən mövzulardan birinə çevrilib. İsrail tərəfi isə saxlanılan şəxslərlə bağlı pis rəftar iddialarını qəbul etmədiyini açıqlayıb.

İsrail–Livan xəttində hərbi gərginlik yeni mərhələyə daxil olur. İsrail ordusu Livanın Bəqaa vadisində yerləşən yaşayış məntəqələrinin sakinlərinə təcili şəkildə ərazini tərk etmək çağırışı edib. Rəsmi açıqlamada bu addımın Hizbullahın atəşkəs razılaşmasını pozduğu iddiaları ilə əlaqəli olduğu bildirilib. Son günlər İsrailin Livanın cənubu və Bəqaa bölgəsinə hava hücumlarını artırması bölgədə daha geniş hərbi əməliyyatların başlaya biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları da gücləndirib. Ekspertlər hesab edirlər ki, sərhəd boyunca davam edən qarşılıqlı hərbi addımlar bölgədə təhlükəsizlik risklərini daha da artıra bilər.

İsrail–Livan sərhədində təhlükəsizlik vəziyyəti yenidən diqqət mərkəzinə gəlib. İsrail ordusu Hizbullah tərəfindən göndərildiyi iddia edilən bir neçə partlayıcı pilotsuz uçuş aparatının hava hücumundan müdafiə sistemləri və hərbi aviasiya vasitəsilə məhv edildiyini açıqlayıb. Rəsmi məlumatlara görə, bəzi pilotsuz aparatların sərhəd bölgəsi yaxınlığında İsrail ərazisinə düşdüyü bildirilsə də, hadisə nəticəsində xəsarət alan olmayıb. Son hadisə bölgədə onsuz da yüksək olan hərbi və siyasi gərginliyin yeni mərhələyə keçə biləcəyi ilə bağlı ehtimalları artırıb.

Livan və Körfəz ölkələri arasında diplomatik əlaqələr yenidən diqqət mərkəzinə gəlib. Livanın xarici işlər naziri Yusif Racci ölkənin həssas siyasi və təhlükəsizlik mərhələsində Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının Beyruta göstərdiyi dəstəyə görə təşəkkürünü bildirib. Bu açıqlama Hizbullahın Bəhreynlə bağlı mövqeyi ətrafında yaranan mübahisədən dərhal sonra səsləndirilib. Son hadisələr Livanın daxili siyasi balansı, Hizbullahın regional rolu və Körfəz dövlətləri ilə münasibətlərin gələcək istiqaməti ilə bağlı yeni müzakirələrə səbəb olub. Eyni zamanda, Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının Livanda aparılan islahatlara dəstək verməsi regional siyasi münasibətlərdə yeni mərhələnin siqnalı kimi qiymətləndirilir.

Qlobal hərbi texnika bazarında müşahidə olunan genişlənmə və müxtəlif regionlarda müdafiə xərclərinin artması böyük hərbi texnologiya şirkətlərinin maliyyə göstəricilərinə birbaşa təsir göstərməkdə davam edir. İsrailin ən iri müdafiə sənayesi şirkətlərindən biri olan Elbit Sistemz son rübdə həm gəlirlərində, həm də sifariş portfelində rekord nəticələr əldə etdiyini açıqlayıb. Şirkətin maliyyə hesabatı göstərir ki, İsrail və Asiya bazarlarından daxil olan sifarişlər, eləcə də Avropa ölkələri ilə həyata keçirilən yeni müdafiə proqramları gəlirlərin əhəmiyyətli şəkildə yüksəlməsinə səbəb olub. Analitiklər hesab edirlər ki, artan geosiyasi gərginlik, dövlətlərin hərbi modernizasiya proseslərini sürətləndirməsi və müdafiə sistemlərinə tələbatın yüksəlməsi bu cür şirkətlərin gələcək fəaliyyətinə də təsir göstərməyə davam edəcək.

2026-ci ilin yanvar-aprel ayında Türkiyədə Fələstin kapitalı ilə 32 şirkət qeydiyyata alınıb ki, bu da 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 21 şirkət çoxdur. “Hesabat dövründə Türkiyədə qeydiyyata alınan Fələstin şirkətlərinin məcmu kapitalı 90 milyon 995 min türk lirəsi olduğu halda, 2025-ci ilin eyni dövründə bu rəqəm 10 milyon 600 min türk lirəsi təşkil edib”, – deyə TOBB-dan bildirilib.

Qətər Xarici İşlər Nazirliyi İranla razılaşmanın yekunlaşdırılması üçün Tehrana 12 milyard dollar təklif edilməsi ilə bağlı yayılan məlumatları təkzib edib. Nazirliyin sözçüsü Macid Əl-Ənsari ABŞ mənşəli sosial şəbəkə platformasında paylaşdığı açıqlamada iddiaların tamamilə əsassız olduğunu bildirib.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı ABŞ qüvvələrinin İranın cənubunda “özünümüdafiə məqsədilə” zərbələr endirdiyini açıqlayıb. Məlumata görə, əməliyyat ABŞ qüvvələrinin İran hərbi qüvvələri tərəfindən yarana biləcək təhdidlərdən qorunması məqsədilə həyata keçirilib.

İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu Hizbullaha qarşı əməliyyatların intensivləşdirilməsi barədə göstəriş verib. Baş nazirin sözlərinə görə, ordunun zərbələri “güclü” olacaq və əməliyyatların miqyası genişləndiriləcək. Netanyahu Hizbullahla “müharibə vəziyyətində” olduqlarını vurğulayıb və son həftələrdə qruplaşmanın 600 üzvünün öldürüldüyünü iddia edib. O əlavə edib ki, zərbələr davam edəcək və dayanmayacaq, bu da regiondakı gərginliyi artırır.

İsrail ordusu Livanın Bəqa vadisi və digər bölgələrdə Hizbullaha məxsus hərbi infrastruktura qarşı hava zərbələri həyata keçirib. Bəyanat Baş nazir Benyamin Netanyahunun göstərişindən sonra verilib və əməliyyatların məqsədi Hizbullah üzərinə təzyiqi artırmaq və zərbələrin miqyasını genişləndirməkdir. Ordu qeyd edib ki, hücumlar Livanın müxtəlif bölgələrini əhatə edir və qrupun hərbi imkanlarını hədəfləyir.

Cənubi Livanda İsrail ordusunun həyata keçirdiyi hava zərbələri Sur və Nəbatiyə bölgələrində ciddi ziyan yaradıb. Sur şəhərinin əl-Buss ərazisi iki dəfə vurulub, Cəbəl Amil Xəstəxanasının yaxınlığında hücumlar qeydə alınıb. Nəbatiyə rayonunun Kəfər Reman qəsəbəsində 4 nəfər ölüb, 3 nəfər yaralanıb. Həmçinin Nəbatiyə şəhərinin əl-Midan məhəlləsində endirilən zərbələr nəticəsində yaşayış binaları və şiə müsəlman icma mərkəzi ziyan görüb. Hücumlar regionda gərginliyi daha da artırıb.

İsrail ordusu Qəzzada HƏMAS-ın silah istehsalında rol oynayan Məhəmməd Əbu Məlulhu öldürdüyünü açıqlayıb. Hava zərbəsi Nuseyrat qaçqın düşərgəsindəki bir mənzilə endirilib və nəticədə Əbu Məlulh, həyat yoldaşı Alaa Zəqlan və 6 aylıq övladı Osama həlak olub. Hücum nəticəsində təxminən 10 nəfər yaralanıb. Oktyabrda elan edilən atəşkəsdən sonra da İsrailin Qəzza zolağında gündəlik hücumları davam edir və Qəzza Səhiyyə orqanlarının məlumatına görə, bu dövrdə təxminən 900 nəfər həyatını itirib.