BAKI,AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi - Son illərdə İraq təkcə narkotiklərin keçid ölkəsi deyil, eyni zamanda metamfetamin və Captagon kimi sintetik maddələrin əsas istehlakçısına çevrilməkdədir. Ölkədəki xaos, korrupsiya və institusional boşluqlar narkotiklərlə mübarizəni çətinləşdirir, xüsusən də gənc nəslin təhlükəli vərdişlərə aludə olmasına səbəb olur.
2003-cü ildən sonra ard-arda yaşanan siyasi böhranlar, vətəndaş müharibəsi, təhlükəsizlik strukturunun çökməsi və İranın məzhəbçi təsiri nəticəsində Bağdad narkotiklərlə mübarizəyə ikinci dərəcəli məsələ kimi yanaşmağa başladı. Bu isə öz növbəsində İraqı Əfqanıstan, İran və Suriyadan gələn narkotiklərin əsas bazarına çevirdi.
BMT-nin Narkotiklər və Cinayətkarlıq İdarəsi bu yaxınlarda yayımladığı hesabatda İraq və qonşu ölkələrdə Captagon istifadəsinin və qaçaqmalçılığın son beş ildə kəskin artdığını bildirib. Hesabatda qeyd olunur ki, Cənub-Qərbi Asiya, Afrika və Avropa arasında tranzit qovşağı olan İraq, Yaxın Şərqdə beynəlxalq narkotik şəbəkələrinin vacib mərkəzinə çevrilməkdədir.
Xüsusilə Ənbar vilayəti, Suriya, İordaniya və Səudiyyə Ərəbistanı ilə sərhəd bölgələrinə yaxınlığı səbəbindən narkotik qaçaqmalçılığının əsas ocaqlarından birinə çevrilib. Eyni zamanda Bəsrə limanı vasitəsilə metamfetamin və esrar ölkəyə daxil olur və oradan ölkənin digər şəhərlərinə yayılır.
İraqlı hüquqşünas və narkotiklər üzrə mütəxəssis Aqil Nazimin sözlərinə görə, son 5 ildə narkotiklərdən istifadə nisbəti 20 faizdən 60 faizə yüksəlib. Daha təhlükəlisi isə, bu maddələri 18 yaşına çatmamış yeniyetmələrin də istifadə etməsidir.
Captagon – Yaxın Şərqin yeni “narkotik kabusu”
Captagon (fənətillin əsas komponenti olan sintetik narkotik) əvvəllər psixotrop dərman kimi istifadə edilsə də, bu gün xüsusilə Yaxın Şərqdə geniş yayılmış ucuz narkotik vasitədir. Maddə ilk dəfə Livanda, daha sonra isə Suriyada sənaye səviyyəsində istehsal olunmağa başladı. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu dərman psixoloji stimulyator təsiri göstərir, istifadəçidə yuxusuzluq, aqressiya və yüksək enerjili hal yaradır. Bu xüsusiyyətlərinə görə, Captagon silahlı münaqişələr zamanı döyüşçülər tərəfindən də istifadə olunur.
Narkotiklərin yayılma üsulları
Narkotik daşıyıcıları – kuryerlər – avtomobillərdə gizli saxlama bölmələri, elektron nəqliyyat vasitələri, hətta yaşlı insanlar vasitəsilə maddələri bir şəhərdən digərinə daşıyırlar. Bu, hüquq-mühafizə orqanları üçün əlavə çətinliklər yaradır.
Sosial nəticələr və təhlükə siqnalı
İraqda narkotik problemi sadəcə ictimai sağlamlıq böhranı deyil, eyni zamanda milli təhlükəsizlik və sosial sabitlik üçün böyük təhdiddir. Gənclər arasında narkotik istifadəsi ailələri dağıdır, təhsildən yayınma halları artır və gələcək nəsil üçün ağır nəticələr doğurur.