İslam və Tarix

Barnaba İncili Həzrəti İsanın (əleyhissalam) həvarilərindən olan Barnabanın İsa əleyhissalamdan gördüklərini və eşitdiklərini yazıya alaraq topladığı mətn kimi təqdim olunur. İslam inancına görə, İsa əleyhissalam Allah tərəfindən səmaya qaldırıldıqdan sonra həqiqi İncil ortadan qalxmış, sonradan isə “İncil” adı ilə müxtəlif kitablar yazılmışdır. Bu mətnlərin ilahi vəhyin orijinal məzmununu tam şəkildə əks etdirmədiyi bildirilir.

Yaponiyada İslamın tarixi, digər Asiya ölkələri ilə müqayisədə nisbətən qısa olsa da, həm tarixi, həm də müasir dövrdə diqqətəlayiq inkişaf mərhələlərindən keçib. İslam bu ölkədə ən kiçik azlıq dinlərindən biri hesab olunur. 2020-ci ilin əvvəlinə olan məlumata görə, Yaponiyada müsəlmanlar ümumi əhalinin təxminən 0,18 faizini təşkil edib.

Süheyb Rumi İslam tarixində tanınmış səhabələrdən biri kimi yadda qalıb. O, əsli ərəb olan Bəni Nümeyr qəbiləsinə mənsub idi. Uşaqlıq illərini İraqda keçirən Süheybin taleyi İran–Bizans müharibələri dövründə dəyişib. Müharibə zamanı bizanslılara əsir düşən Süheyb uzun müddət köləlik həyatı yaşayıb. Məhz bu səbəbdən o, yunan dilini ərəb dilindən daha yaxşı bilirdi və “Rumi” ləqəbi ilə tanınıb.

Azərbaycanın orta əsrlər elm tarixində xüsusi yer tutan şəxsiyyətlərdən biri də Mahmud əl-Arranidir. Hülagülərin (İlhaniyyə) hakimiyyəti dövründə yaşamış əl-Arrani, dövrünün tanınmış filoloqu və ədəbiyyatşünası kimi şöhrət qazanmışdır. Onun elmi fəaliyyəti əsasən ərəb dilçiliyinin tədqiqi və klassik əsərlərin şərhi üzərində qurulmuşdur.

İslam fikir tarixində bəzi adlar yalnız yaşadıqları dövrü deyil, özlərindən sonrakı əsrləri də izah edən düşüncə sütunlarına çevrilir. İbn Xəldun belə simalardan biridir. O, yalnız tarixçi deyil, həm də cəmiyyətin quruluşunu, dövlətin yüksəliş və süqut qanunlarını, hakimiyyətin mahiyyətini, şəhər və köçəri həyatın fərqlərini anlamağa çalışan böyük mütəfəkkir idi.

"Mənə ümmətimdən bir neçəsini göstərdilər. Onlar dağları və tarlaları doldurmuşdular. Onların sayının çoxluğu məni həm təəccübləndirdi, həm də sevindirdi. Mənə dedilər ki, onlardan yalnız yetmiş min nəfər Cənnətə sorğu-sualsız daxil olacaq. Soruşdum ki, bunlar hansılardır? Dedilər ki, onlar həyatlarına cadu və falı qarışdırmayanlar və Allah-Təaladan başqasına güvənməyənlərdir."

İslam tarixində qadınların döyüşlərdə iştirakı mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilir. Müsəlman qadınların hərbi yürüşlərə qatılmaq istəyi ilk dəfə Bədr döyüşü zamanı gündəmə gəlib. Həmin dövrdə Hz. Aişə, Ümmü Həram, yaralıları müalicə etməyə hazır olduqlarını bildirən Ümmü Kəbşə, Ümmü Varəqə və Uzzə qəbiləsindən bir qrup qadın Peyğəmbərlə birlikdə döyüşə getmək üçün könüllü olublar.