İordaniya Kralı II Abdullah Çin ilə İordaniya arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasının gələn il qeyd olunacaq 50 illiyi ərəfəsində Çinin rəsmi media qurumu olan "Sinxua" agentliyinə geniş müsahibə verib. Çin, ingilis və ərəb dillərində dərc olunan müsahibədə ikitərəfli əlaqələrin inkişafı, strateji tərəfdaşlıq, iqtisadiyyat, investisiya, bərpa olunan enerji, turizm, mədəniyyət və regional təhlükəsizlik məsələləri ətraflı müzakirə edilib.

İordaniya Haşimilər Krallığı ilə Çin Xalq Respublikası arasındakı dərin köklərə malik münasibətlər ümumi prioritetləri irəli aparmaq, innovasiyaları təşviq etmək və xalqlar üçün daha böyük rifah təmin etmək baxımından möhkəm təməl rolunu oynayır. İordaniyanın strateji coğrafi mövqeyi, təbii ehtiyatları və ixtisaslı gəncləri Çinin iqtisadi gücü, texnoloji təcrübəsi və qlobal miqyası ilə birləşərək əməkdaşlığı genişləndirmək üçün müstəsna imkanlar yaradır.

2015-ci ildə əsası qoyulmuş strateji tərəfdaşlıq dövründən bəri ikitərəfli əlaqələr ənənəvi diplomatik çərçivəni aşaraq ticarət, investisiya, infrastruktur, səhiyyə, təhsil və mədəniyyət mübadiləsini əhatə edəcək səviyyədə inkişaf edib. 2015–2025-ci illər arasında dövlət və özəl sektorda çalışan minlərlə iordaniyalı mütəxəssis Çin tərəfinin təşkil etdiyi təlim proqramlarından bəhrələnib. Enerji və mədən sənayesində də mühüm addımlar atılıb; xüsusilə Çinin Dövlət İnkişaf və İnvestisiya Qrupu 502 milyon dollar sərmayə ilə Ərəb Potaş Şirkətinin 28 faizlik payına sahib olub. Qarşıda isə diplomatik əlaqələrin qurulmasının 50 illik yubileyi və tərəfdaşlığı daha yüksək mərhələyə daşımaq planları dayanır.

İqtisadi modernləşmə, rəqəmsallaşma və yaşıl enerji gündəliyi

İordaniya strateji tərəfdaşlıqlar vasitəsilə uzunmüddətli inklüziv inkişafı və rifahı hədəfləyən 2033-cü ilə qədər olan İqtisadi Modernləşmə Baxışı yol xəritəsini həyata keçirir. İqtisadi rəqabət qabiliyyətini artırmaq və sərmayə cəlb etmək üçün dövlət xidmətlərinin rəqəmsallaşdırılması və süni intellekt texnologiyalarının dövlət idarəçiliyinə inteqrasiyası əsas prioritet kimi müəyyənləşdirilib. Ölkə həmçinin regional istehsal və ixrac mərkəzinə çevrilmək üçün geniş imkanlar təklif edir.

Dayanıqlı inkişaf və yaşıl enerji strategiyası çərçivəsində ölkədə bərpa olunan enerjinin ümumi elektrik istehsalındakı payı son on ildə 1 faizdən 27 faizə çatdırılıb və 2035-ci ilədək bu rəqəmin 40 faizə yüksəldilməsi hədəflənir. Bu məqsədlə 1 milyard dollardan çox investisiya potensialı olan təxminən 1 giqavatlıq yeni təmiz enerji və enerji saxlama layihələri həyata keçirilir.

Turizm, mülki aviasiya və kino sənayesində yeni əməkdaşlıq sahələri

Turizm sahəsində əsas məqsəd təkcə ziyarətçi sayını artırmaq deyil, həm də gələn turistlərin qalma müddətini uzatmaq, yerli icmalar üçün məşğulluq yaratmaq və mədəni-təbii irsi qorumaqdır. Bu çərçivədə Çinlə birbaşa hava nəqliyyatı əlaqələrinin gücləndirilməsi başlıca hədəflərdən biridir.

Eyni zamanda, İordaniyanın unikal təbii məkanları və inkişaf etmiş çəkiliş infrastrukturu sayəsində ölkənin Çin film sənayesi üçün cəlbedici çəkiliş mərkəzinə çevrilməsi istiqamətində mühüm potensial mövcuddur.

Fələstin məsələsi, Qüds və regional sabitlik səyləri

Yaxın Şərqdə sülhün təmin olunması üçün Fələstin məsələsinin ədalətli həlli mərkəzi əhəmiyyət daşıyır. Bu problem aradan qaldırılmadıqca, region vaxtaşırı təkrarlanan və sərhədləri aşan şiddətli zorakılıq dalğaları ilə üzləşməkdə davam edəcək. Məskunlaşanların hücumları, torpaqların müsadirəsi, evlərin sökülməsi və Qüdsün müsəlman və xristian müqəddəs məkanlarına qarşı təzyiqlər beynəlxalq hüquq normalarına ziddir.

İordaniya Qüdsdəki müqəddəs məkanlar üzərində Haşimi Qəyyumluğu çərçivəsində öz tarixi vəzifələrini yerinə yetirir. Əsas məqsəd 1967-ci il sərhədləri əsasında, paytaxtı Şərqi Qüds olan müstəqil, suveren Fələstin dövlətinin qurulmasını nəzərdə tutan iki dövlətli həll prinsipinin gerçəkləşdirilməsidir. Bu istiqamətdə BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvü olan Çinin beynəlxalq nüfuzundan və təsirindən istifadə etməsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Qəzzaya göstərilən humanitar yardımlarda da birgə səylər davam etdirilir.

Qlobal Cənubun yüksəlişi və beynəlxalq idarəçilik

Qlobal Cənub ölkələri beynəlxalq arenada, dünya iqtisadiyyatında və qlobal təhlükəsizlik arxitekturasında getdikcə daha həlledici rol oynayır. Bu reallıq beynəlxalq hüquqa əsaslanan ədalətli qlobal nizamın formalaşdırılmasını zəruri edir. Mövcud böhranlar qlobal həmrəyliyin, kollektiv fəaliyyətin və dialoqun vacibliyini ortaya qoyur. İordaniya da öz növbəsində regionlararası etibarlı dialoq və konstruktiv əməkdaşlıq körpüsü rolunu oynamağa davam edir.

Ərəb–Çin tərəfdaşlığının 70 illiyi və qarşılıqlı qazanc prinsipi

Çin ilə ərəb ölkələri arasında diplomatik əlaqələrin 70 illik tarixi bu münasibətlərin regional böhranlara qarşı nə dərəcədə dözümlü və dayanıqlı olduğunu təsdiqləyir. Bu tərəfdaşlığın uğuru qarşılıqlı hörmət və hər iki tərəfin qazandığı "qarşılıqlı fayda" modelinə əsaslanır. Çinin inkişaf təcrübəsi ərəb dövlətləri üçün böyük ilham mənbəyidir və tərəflər arasında xalqlararası təmasların, iqtisadi layihələrin və dostluq əlaqələrinin daha da dərinləşməsi üçün geniş potensial mövcuddur.