Bakı, AzerVoice - Nərmin Ağayeva

İzdihamlı bir mühitdə göz-göz gəlmək bəlkə də romantik filmlərin ən sevilən səhnələrindən biridir. Ancaq göz təması təkcə romantik anlarla məhdudlaşmır – bu, şüuraltı reaksiyaları hərəkətə gətirən mürəkkəb bir psixoloji fenomendir.

Bunu hamımız hiss etmişik - Səs-küylü bir otaqda kimsə ilə baxışlarımız toqquşur və ətrafımız sanki bulanıqlaşır. Ani bir bağlantı hissi yaranır və sanki qarşı tərəf də eyni duyğunu yaşayır.

Bəs nə üçün göz təması bu qədər güclü təsir bağışlayır? Elm adamları nevrologiya və psixologiya sahəsində apardıqları araşdırmalarla bu sualın cavabını tapmağa çalışıblar.

Bir insanın bizə baxdığını hiss etdikdə, beynimizdə müəyyən proseslər aktivləşir. Bu, qarşı tərəfin şüuru ilə əlaqə yaratdığımız fikrini oyadır və biz öz mövqeyimizi daha dərindən dərk etməyə başlayırıq.

Tədqiqatlar göstərir ki, göz təması diqqətimizi artırır, lakin eyni zamanda bizi yayındıra bilər. Məsələn, biz kimsə ilə göz kontaktı qurduqda, ətrafımızdakı digər hadisələr bulanıqlaşır. Beynimiz “mənə baxan bu insanın məni dəyərləndirdiyi” siqnalını qəbul edir və bu, bir çox psixoloji və emosional reaksiyalara səbəb olur.

Bu fenomeni zooparkda meymunla göz-göz gələn zaman da hiss etmişik. Bizə baxan bir varlığın şüurlu şəkildə bizi analiz etdiyini düşünmək avtomatik olaraq beynimizdə güclü bir reaksiya yaradır.

Hətta bizə baxan bir insan yox, sadəcə bir şəkil olsa belə, beynimiz sosial qavrayış mexanizmini işə salır. Bunun səbəbi odur ki, biz başqasının diqqət mərkəzində olduğumuz zaman zehni enerjimizi daha çox sərf edirik.

Araşdırmalar sübut edir ki, ekranda yad bir insanla belə göz təması qursaq, beynimizdə idrakla bağlı proseslər zəifləyir və bu da yaddaş, təxəyyül və diqqətimizi azaldır. Buna görə də insanlar danışarkən bəzən göz təmasını qıraraq , fikirlərini cəmləməyə çalışırlar.

Göz təması təkcə diqqət deyil, qarşı tərəf haqqında təsəvvürümüzü də formalaşdırır.

Daha ağıllı və səmimi: Göz kontaktı daha çox quran insanları daha ağıllı, məqbul və səmimi hesab edirik.

Güvən verən və inandırıcı: Göz təması quran insanların sözlərinə daha çox inanırıq.

Lakin hər şey balanslı olmalıdır. Həddindən artıq göz kontaktı insanlarda narahatlıq hissi yaradır. Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, göz təması üçün ideal müddət 3 saniyədir, 9 saniyədən uzun davam edən baxışlar isə insanı narahat və diskomfort hiss etdirməyə başlayır.

Eyni zamanda, göz kontaktı iki insan arasında tərəfdaşlıq və yaxınlıq hissi yaradır. Maraqlıdır ki, biz bizə göz təması quran insanı özümüzə daha bənzər hiss edirik və onunla sosial bağ qurmağa daha meyilli oluruq.

Bir-birinə uzun müddət baxan iki insanın göz bəbəkləri bir-birindən təsirlənir. Əgər bir insanın göz bəbəyi genişlənirsə, qarşı tərəfdə də eyni reaksiya müşahidə olunur.

Bu nə deməkdir? Göz bəbəklərinin genişlənməsi psixoloji və emosional maraqdan qaynaqlanır. Həmçinin, beynimiz genişlənmiş göz bəbəklərini avtomatik olaraq cəlbedici qəbul edir.

Bu o qədər güclü təsir bağışlayır ki, əsrlər əvvəl qadınlar göz bəbəklərini genişləndirmək üçün xüsusi bitki ekstraktlarından istifadə edirdilər.

Araşdırmalar göstərir ki, gözlər təkcə bədənimizin bir hissəsi deyil, həm də duyğularımızı ifadə edən güclü vasitədir.

Məsələn, ikrah hissi keçirdikdə gözlərimizi daraldırıq, bu da qarşı tərəfə şüuraltı bir mesaj ötürür. Həmçinin, sağlam insanların gözlərinin üstündəki dairələr daha çox görünür və bu da onları daha cazibədar edir.

Bir sözlə, “Gözlər ruhun pəncərəsidir” ifadəsi sadəcə poetik bir cümlə deyil – elm bu iddianı təsdiqləyir.

Gözlər beynimizin və hisslərimizin xarici dünyaya açılan qapısıdır. Buna görə də başqa biri ilə göz təması qurmaq, onun ruhuna toxunmağa ən yaxın təcrübədir.