BAKI, VOA

22 May tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

1455 – İngiltərədə Güllər Müharibəsi başladı – York və Lancaster sülalələri arasında ilk döyüş: St Albans döyüşü.

1807 – Böyük Britaniya imperiyası slavyan qul ticarətinə qarşı mübarizəni gücləndirmək üçün yeni qanun qəbul etdi.

1819 – SS Savannah gəmisinin ABŞ-dan Avropaya ilk buxar mühərrikli transatlantik səfəri başladı.

1849 – Abraham Lincoln ABŞ Patent İdarəsinə təkcə patent almış yeganə prezident olaraq qeydə alındı.

1872 – Kanadada beynəlxalq gömrük sərhədləri ilə bağlı ilk konvensiya imzalandı.

1906 – Vrayt qardaşları ilk dəfə olaraq təyyarə mühərrikinin kommersiyalaşdırılmasına dair razılaşma əldə etdilər.

1915 – İtaliya, Birinci Dünya Müharibəsinə daxil olmağa bir addım yaxınlaşaraq Antanta ilə gizli Londra müqaviləsini imzaladı.

1939 – Almaniya və İtaliya arasında “Polad Paktı” imzalandı – bu, faşist blokunun əsas təməllərindən biri oldu.

1950 – İlk beynəlxalq telefon əlaqəsi ABŞ və Böyük Britaniya arasında quruldu.

1960 – Çilidə tarixdə qeydə alınmış ən güclü zəlzələ baş verdi – 9.5 bal gücündə Valdivia zəlzələsi.

1967 – Mister Rogers' Neighborhood adlı məşhur uşaq televiziya proqramı ABŞ-da yayımlanmağa başladı.

1972 – ABŞ prezidenti Riçard Nikson SSRİ-yə rəsmi səfər etdi – bu, soyuq müharibə dövründə dönüş nöqtələrindən biri idi.

1980 – Yəmən Xalq Demokratik Respublikası və Şimali Yəmən arasında birləşmə danışıqları başladı.

1987 – Hindistan baş naziri Raciv Qandi, Şri-Lanka ilə Tamil məsələsinə dair sülh missiyasına başladı.

1990 – Yemen rəsmi olaraq Şimali və Cənubi hissələrin birləşməsi ilə Birləşmiş Yəmən Respublikası oldu.

1992 – Bosniya və Herseqovina BMT-yə üzv qəbul edildi.

1998 – İndoneziya prezidenti Suharto xalq etirazlarından sonra 32 illik hakimiyyətini buraxdı.

2002 – Pakistan və Hindistan arasında Kaşmir sərhədində gərginlik pik həddə çatdı – hərbi səfərbərlik elan olundu.

2004 – Fahrenheit 9/11 sənədli filmi Kann Film Festivalında premyerasını etdi və mükafat qazandı.

2005 – Pop müğənnisi Kelly Clarkson “Since U Been Gone” mahnısı ilə Billboard siyahısında birinci oldu.

2007 – Əfqanıstanda NATO qüvvələrinin əməliyyatı nəticəsində onlarla Taliban üzvü zərərsizləşdirildi.

2008 – Microsoft Windows XP-nin satışını rəsmi olaraq dayandıracağını elan etdi.

2010 – Yunanıstanda iqtisadi böhran səbəbindən kütləvi etiraz aksiyaları keçirildi.

2012 – Tokioda nəhəng göydələn – Tokyo Skytree – rəsmi olaraq istifadəyə verildi.

2014 – Taylandda hərbi çevriliş baş verdi, baş nazir devrildi.

2016 – Misirdə EgyptAir aviaşirkətinə məxsus MS804 reysi Aralıq dənizi üzərində yoxa çıxdı – 66 nəfər həyatını itirdi.

2017 – Manchester Arena-da keçirilən konsert zamanı baş verən terror aktında 22 nəfər öldü (xəbərlər 22 mayda yayımlandı).

2019 – Hindistanda Narendra Modi-nin partiyası Lok Sabha seçkilərində qalib gəldi.

2020 – SpaceX və NASA birlikdə insanlı “Demo-2” missiyası üçün son sınaq mərhələsini keçdi.

2021 – İtaliya COVID-19 məhdudiyyətlərini yumşaldaraq turizm mövsümünü bərpa etdi.

2022 – Ukrayna müharibəsi fonunda Mariupol şəhəri tamamilə Rusiya qüvvələrinin nəzarətinə keçdi.

2023 – Türkiyə prezident seçkilərinin ikinci turu kampaniya dövrünə girdi – R.T. Ərdoğan və Kılıçdaroğlu son debatlarını etdilər.

2024 – Avropa İttifaqı süni intellektlə bağlı yeni “AI Act” qanun layihəsini yekun şəkildə təsdiqlədi.