Nədir

Fələk orta əsr İslam kosmologiyasında ulduzları daşıdığına və hərəkət etdirdiyinə inanılan şəffaf göy kürəsinə verilən addır. Bu termin İslam fəlsəfəsində, xüsusilə Farabinin (871-950) sistemləşdirdiyi südur nəzəriyyəsində böyük əhəmiyyət kəsb edən məfhumdur.

Yeni Əhddən (Əhdi-Cədid) fərqli olaraq Bibliyanın birinci hissəsi Qədim Əhd (Əhdi- Ətiq) xristianlarla birlikdə yəhudilər tərəfindən də müqəddəs hesab edilir. Xristian inancına görə İsrailoğulları Tanrı ilə bağladıqları əhdi pozduqları üçün Tanrı İsa Məsih vasitəsilə yeni əhd bağlamış və Əhdi-Cədid yeni əhdin yazılı forması hesab edilmişdir.

Hinduizmdə altı ortodoks düşüncə/inanc axınından (āstika) biri sayılan yoga, Buddizm və Caynizmdə daha dar işlənmə çərçivəsində zehni meditasiya/yoğunlaşma üçün vasitəçi bir metod kimi qəbul edilir. Yoga, Orta əsrlərdə İslam təsəvvüfündəki bəzi tətbiqləri, müasir dövrlərdə isə populyar bir sıra dini hərəkatları təsirləyə biləcək qədər güclü bir mədəniyyətin formalaşmasına töhfə vermişdir.

Ranidafobiya — insanların qurbağalara və ya qurbağa tipli amfibiyalara (suda-quruda yaşayan heyvanlara) qarşı qeyri-adi, həddindən artıq qorxu hiss etməsi ilə xarakterizə olunan xüsusi fobiya növüdür. Bu vəziyyət normal iyrənmə və ya sadəcə xoşagəlməmə halından fərqlənir, çünki fobiya insanda güclü panika, ürək döyüntüsü, titrəmə, qaçma istəyi və hətta bayılma ilə müşayiət olunur.

İbranicə “azazel”, “hazazel” şəklində tələffüz edilir və “Tanrının qüvvətləndirdiyi” mənasındadır. Quranda və hədislərdə bu kəlməyə rast gəlinmir. İslam ədəbiyyatında “şeytan”, yaxud “iblisin adlarından biri” olaraq keçir. Cahiliyyət ərəbləri qaranlıq gecələrdə yolçulara əziyyət etdiyinə inandıqları çöl cinlərindən birini “Azazel” adlandırırdılar.

Ərəbcə “qəlib” kökündən gələn və ağırlığı müəyyənləşdirilmiş, üstündə aid olduğu dövləti göstərən simvol və yazılar olan metal pul vahidi üçün istifadə olunan termin. İslam dünyasında Əməvilər dövründən etibarən dövlət müstəqilliyinin simvolu kimi kəsilən sikkələrdə ilk dövrlərdə hökmdarın adı, ünvanı, dua və digər dini ifadələr qeyd olunurdu. Türk-İslam dövlətlərinin bir çoxunda isə sikkələrdə təsvirlərdən də istifadə olunmuşdur.

Hicri II əsrin sonlarından etibarən, qələmə alınan müsnəd əsərlər hədislərin mühafizə edilib-qorunmasında böyük rol oynamışdır. Əbu Davud ət-Təyalisinin, Əsəd ibn Musa əl-Üməvinin, Nüeym ibn Ham-mad əl-Xüzainin, İbn Əbi Şeybənin və Əhməd ibn Hənbəlin müsnədləri məşhur hədis əsərləridir.

Daosizm yarandığı dövrdən etibarən Konfutsiçiliklə yanaşı, Çin fəlsəfi və dini dünyagörüşünü formalaşdıran iki əsas sistemdən biri olmuşdur. Təlimin əsas prinsipləri Lao-tzuya aid edilən “Tao Te Ching” (e.ə. VI–III əsrlər) və Zhuangzi tərəfindən yazılmış “Zhuangzi” (e.ə. IV əsr) əsərlərində öz əksini tapmışdır.