BAKI,VOA, Analitik Təhlil Mərkəzi, Orxan Qədirzadə

ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla davam edən müharibəyə dair xalqa müraciəti gözlənilən böyük anonsların əvəzinə, əvvəlki ritorikanın təkrarı ilə yadda qalıb.

Ağ Ev rəhbəri 20 dəqiqədən az davam edən çıxışında Vaşinqtonun öz məqsədlərinə çatmağa "çox yaxın" olduğunu iddia edərək, Tehranı ölkənin infrastrukturunu tamamilə məhv etməklə hədələyib.

Analitiklər Trampın ya müharibənin başa çatdığını, ya da quru əməliyyatları kimi genişmiqyaslı eskalasiyanı elan edəcəyini gözləsələr də, prezident yalnız müharibənin zəruriliyini və tezliklə yekunlaşacağını vurğulamaqla kifayətlənib. O, çıxışında İranı "daş dövrünə" qaytaracağını və razılaşma əldə olunmayacağı təqdirdə ölkənin bütün elektrik stansiyalarına eyni vaxtda sarsıdıcı zərbələr endiriləcəyini vəd edib. Qeyd edək ki, mülki obyektlərin hədəf alınması beynəlxalq hüquq normaları ilə qadağan edilir.

Tramp çıxışında ABŞ ictimaiyyətini müharibənin vacibliyinə inandırmağa çalışaraq, İranın nüvə silahı əldə etmək niyyətində olduğunu iddia edib. Lakin bu iddialar özünün daha əvvəlki bəyanatları və kəşfiyyat rəhbəri Tulsi Qabbardın hesabatları ilə ziddiyyət təşkil edir. Prezident həmçinin İranı onilliklər boyu davam edən rəqabətdə, o cümlədən 2000-ci ildə "USS Cole" gəmisinə edilən hücumda ittiham edib. Halbuki, həmin hücumun heç bir İran bağı olmayan "Əl-Qaidə" tərəfindən törədildiyi sübut olunub.

İqtisadi sahədə isə Tramp ABŞ-da artan yanacaq qiymətlərinin müvəqqəti olduğunu və bunun İranın Hörmüz boğazını bağlaması ilə bağlı olduğunu bildirib. O, Körfəz neftindən asılı olan ölkələri "cəsarətli olmağa" və boğazın təhlükəsizliyini təmin etmək üçün hərbi prosesə qoşulmağa çağırıb. Müraciətin sonunda Tramp İranda "rejim dəyişikliyinin" baş verdiyini iddia etsə də, ekspertlər bu iddianı reallıqdan uzaq və uğursuzluğun gizlədilməsi cəhdi kimi qiymətləndiriblər.