İsrail qüvvələrinin Qüdsdə yerləşən Əl-Əqsa məscidində cümə namazından sonra Qüds və Fələstinin baş müftisi Şeyx Məhəmməd Hüseyni saxladığı bildirilir. Fələstinin WAFA agentliyi yerli mənbələrə istinadən bildirib ki, dini lider cümə xütbəsini söylədikdən və ibadətə rəhbərlik etdikdən sonra İsrail hərbçiləri tərəfindən nəzarətə götürülüb. Hadisə zamanı onun saxlanılma səbəbi və aparıldığı yer barədə rəsmi açıqlama verilməyib. Şeyx Məhəmməd Hüseyn Əl-Əqsa məscidinin dini rəhbərliyində mühüm fiqurlardan biri kimi tanınır. Əl-Əqsa məscidi Qüdsdə həm müsəlmanlar, həm də yəhudilər üçün böyük dini əhəmiyyət daşıyan ən həssas məkanlardan biridir. Onun saxlanılması İsrail və Fələstin arasında davam edən siyasi və dini gərginlik fonunda yeni müzakirələrə səbəb ola bilər. Hadisə ilə bağlı İsrail tərəfinin rəsmi mövqeyi və əlavə detallar hələ açıqlanmayıb.

İşğal altındakı İordan çayının qərb sahilində fələstinlilərə qarşı yeni əməliyyatlar barədə məlumatlar yayılıb. Silvan qəsəbəsində fələstinli gənclərə hücum edildiyi və 13 yaşlı yeniyetmənin saxlanıldığı bildirilir. İsrail qüvvələrinin eyni ərazidə yaşayış evi və bərbərxanada axtarış apardığı qeyd olunur. Mixmas yaşayış məntəqəsində isə yerli bələdiyyə binasının hərbi məntəqəyə çevrildiyi açıqlanıb. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti gərgin olaraq qalır. Hadisələr işğal altındakı ərazilərdə narahatlığı artırıb. Son insidentlərlə bağlı vəziyyət diqqətlə izlənilir.

İşğal altındakı İordan çayının qərb sahilində və Şərqi Qüdsdə gərginlik davam edir. Fələstinin Vəfa xəbər agentliyinin məlumatına görə, son saatlarda İsrail ordusu və yəhudi məskunlaşmaçıların iştirakı ilə bir neçə insident baş verib. Burqa kəndində kənd təsərrüfatı sahələrinin yandırıldığı, Əl-Əqsa məscidi yaxınlığında bir fələstinlinin saxlanıldığı bildirilir. Həmçinin Əl-Xəlildə yerləşən Əl-Rəs məscidinə basqın edilərək ibadət edən şəxslərə zor tətbiq olunduğu və məscidin bağlandığı qeyd edilir. Muxmas qəsəbəsində yeni yaşayış məntəqəsi salınması məqsədilə torpaq sahələrinin dağıdıldığı iddia olunur. Bundan əlavə, Ramallah ətrafında fələstinlilərə məxsus avtomobillərə hücumlar barədə məlumat verilib. Məlumatlar Fələstinin Vəfa xəbər agentliyi tərəfindən yayılıb. Bu iddialarla bağlı İsrail tərəfinin mövqeyi açıqlanmayıb.

İsrailin giriş məhdudiyyətlərini və gücləndirilmiş təhlükəsizlik tədbirlərini tətbiq etməsinə baxmayaraq, təxminən 60 min fələstinli Qüdsdə yerləşən Əl-Əqsa məscidində cümə namazını qılıb. İslam Vəqf İdarəsinin məlumatına görə, səhər saatlarından etibarən minlərlə insan məscid kompleksinə axın edib. İsrail qüvvələri isə Köhnə Şəhər və məscid ətrafında əlavə yoxlama məntəqələri quraraq nəzarəti artırıb. Son illərdə dəfələrlə tətbiq olunan məhdudiyyətlərə baxmayaraq, fələstinlilər Əl-Əqsa məscidində ibadət və dini mövcudluğun qorunmasının vacibliyini vurğulayırlar.

Türkiyənin hakim Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AK Parti) Sədr müavini və partiya sözçüsü Ömər Çelik, İsrailin Benyamin Netanyahu hökumətinin Əl-Əqsa Məscidinə yönəlmiş hərəkətlərinə reaksiya verib. Çelik, Netanyahu hökumətinin mütəmadi olaraq bəşəriyyətə qarşı cinayət işləməkdə davam etdiyi bildirilib.

Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi İsrailli nazirin bir qrup məskunlaşan şəxslə birlikdə Əl-Əqsa Məscidinə daxil olmasını sərt şəkildə qınayan bəyanat yayıb. Müsəlmanlar üçün müqəddəs məkan olan Əl-Əqsa Məscidinin tarixi və hüquqi statusunu pozan bu cür hərəkətlərin regionda gərginliyi və qeyri-sabitliyi daha da dərinləşdirmə riski daşıdığı bildirilib.

Bu gün, bazar ertəsi, İsrail işğal qüvvələrinin ciddi mühafizəsi altında onlarla yəhudi Əl-Əqsa məscidinə daxil olaraq Qübbətüs-Səxra qarşısında “epik səcdə” adlanan dini ayini icra ediblər. Basqına radikal baxışları ilə tanınan israilli haham Eyal Tsinov rəhbərlik edib. O, Qübbətüs-Səxraya aparan pilləkənlərdə dua edərək müsəlmanların hisslərini təhqir edən addım atıb.

Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi İsrailin ifrat sağçı nazirinin işğal altındakı Şərqi Qüdsdə yerləşən Əl-Əqsa məscidinə təşkil etdiyi basqını ən kəskin şəkildə pisləyib. Nazirliyin yaydığı yazılı bəyanatda Netanyahu hökumətinin addımlarının yalnız müsəlmanlara aid olan müqəddəs məkanın toxunulmazlığını hədəf aldığı vurğulanıb.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Yaxın Şərqdə artan gərginlik fonunda İsrailin fəaliyyətlərini sərt tənqid edərək bildirib ki, İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu tərəfindən yürüdülən siyasət qlobal sülh üçün təhlükə yaratmaqda davam edir. O, qeyd edib ki, regionda baş verən hadisələr ümumi təhlükəsizlik mühitini daha da gərginləşdirir. Onun sözlərinə görə, Rusiya-Ukraniya müharibəsi artıq beşinci ilinə daxil olub, Yaxın Şərqdə isə münaqişələr dərinləşməkdə davam edir.

7 oktyabr hadisələrindən iki il sonra - yəni Fələstin-İsrail və bütövlükdə ərəb-İsrail münasibətlərinin tarixində dönüş nöqtəsi sayılan “taleyüklü gündən” sonra -bölgənin siması tam dəyişib. Lakin sual hələ də açıq qalır: “Əqsa tufanı” adlanan hücum Fələstin dövlətinin yaranmasına yaxınlaşdırdı, yoxsa bu arzunu tamamilə məhv etdi?

2019-cu ilin sonlarından etibarən, İsrail İranla bağlı təhlükəsizlik doktrinasında dəyişiklik elan edərək “Min xəncər” (A Thousand Daggers) strategiyasını qəbul etdikdən sonra, iki tərəf arasındakı toqquşma daha da kəskin bir məcraya yönəldi. Lakin 7 oktyabr 2023-ə qədər İsrailin İrana qarşı əməliyyatları əsasən “gizli əməliyyatlar” çərçivəsində qalırdı.

HƏMAS 1969-cu il avqustun 21-də Məscidül-Əqsanın yandırılmasının ildönümü ilə əlaqədar açıqlama yayıb və İsrailin işğal və planlarına baxmayaraq, Qüds və Məscidül-Əqsanın İslami kimliyini qoruyacağını bəyan edib. Bəyanatda İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahunun “Böyük İsrail” çıxışının regional və qlobal təhlükəsizlik üçün təhdid olduğu vurğulanıb və ərəb və İslam ölkələrinə Qüds və Məscidül-Əqsanı qorumaq üçün ciddi addımlar atmaq çağırışı edilib. HƏMAS həmçinin sabah dünya miqyasında Məscidül-Əqsa və Qəzzaya dəstək üçün aksiyalara çağırıb.