#Əl-Əqsa məscidi

Ərəb Dövlətləri Liqası israilli məskunlaşanların Əl-Əqsa məscidi ərazisinə daxil olmasını pisləyib. Baş katib Nəbil Fəhmi hadisəni müqəddəs məkanın toxunulmazlığının pozulması kimi qiymətləndirib. O, İsrail hökumətini baş verənlərə görə məsuliyyət daşımaqda ittiham edib. Ərəb Dövlətləri Liqası beynəlxalq ictimaiyyəti Fələstin xalqının və müqəddəs məkanların qorunması üçün tədbirlər görməyə çağırıb. Xüsusilə BMT Təhlükəsizlik Şurasından təcili addımlar atılması tələb olunub. Əl-Əqsa məscidi ərazisində mövcud tarixi qaydalara əsasən, qeyri-müsəlmanların dini ayin keçirməsi nəzərdə tutulmur. Əl-Əqsa müsəlmanlar üçün İslamın üçüncü ən müqəddəs məkanıdır. Ərazinin yəhudilik üçün də müqəddəs olması buradakı vəziyyəti son dərəcə həssas edir.

Fələstin rəsmiləri bildiriblər ki, 4 200-dən çox israilli Əl-Əqsa məscidi kompleksinə daxil olub. Hadisə yəhudilərin Tişa BeAv matəm günü ilə əlaqədar baş verib. Gün ərzində kompleksə daxil olanların sayı əvvəlki göstərici ilə müqayisədə xeyli artıb. İsrailin milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvir də əraziyə səfər edib. Əl-Əqsa kompleksi həm müsəlmanlar, həm də yəhudilər üçün müqəddəs məkan hesab olunur. Bu ərazi uzun müddətdir tərəflər arasında gərginlik ocağı kimi qalır. Hadisə ilə bağlı əlavə rəsmi məlumat verilməyib.

HƏMAS Nablus yaxınlığında baş vermiş bıçaqlı hücumla bağlı bəyanat yayıb. Təşkilat hadisəni Qəzza və İordan çayının qərb sahilindəki vəziyyətlə əlaqələndirib. Açıqlamada İsrailin hərbi əməliyyatlarına və Qüdsdə baş verən hadisələrə istinad edilib. HƏMAS müqavimətin davam edəcəyini bəyan edib. İsrail ordusu isə hücum zamanı bir İsrail vətəndaşının yaralandığını açıqlayıb. Ordunun məlumatına görə, hadisəni törətdiyi bildirilən iki nəfər hadisə yerində zərərsizləşdirilib. Tərəflərin açıqlamaları müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.

Basqında iştirak edənlərin sayı İsrail polisinin 150 nəfərlik qruplara göz yumması ilə kəskin artıb. Eyni zamanda, İsrail təhlükəsizlik qüvvələri Əski Şəhər ərazisində və məscidin giriş qapılarında tədbirləri artıraraq fələstinli müsəlmanların ibadət üçün məscidə daxil olmasını əngəlləyib. Səhər namazı zamanı yalnız az sayda müsəlman məscidə daxil ola bilib və polis tərəfindən fiziki zorakılıq tətbiq olunub.

İsrail qüvvələrinin Qüdsdə yerləşən Əl-Əqsa məscidində cümə namazından sonra Qüds və Fələstinin baş müftisi Şeyx Məhəmməd Hüseyni saxladığı bildirilir. Fələstinin WAFA agentliyi yerli mənbələrə istinadən bildirib ki, dini lider cümə xütbəsini söylədikdən və ibadətə rəhbərlik etdikdən sonra İsrail hərbçiləri tərəfindən nəzarətə götürülüb. Hadisə zamanı onun saxlanılma səbəbi və aparıldığı yer barədə rəsmi açıqlama verilməyib. Şeyx Məhəmməd Hüseyn Əl-Əqsa məscidinin dini rəhbərliyində mühüm fiqurlardan biri kimi tanınır. Əl-Əqsa məscidi Qüdsdə həm müsəlmanlar, həm də yəhudilər üçün böyük dini əhəmiyyət daşıyan ən həssas məkanlardan biridir. Onun saxlanılması İsrail və Fələstin arasında davam edən siyasi və dini gərginlik fonunda yeni müzakirələrə səbəb ola bilər. Hadisə ilə bağlı İsrail tərəfinin rəsmi mövqeyi və əlavə detallar hələ açıqlanmayıb.

İşğal altındakı İordan çayının qərb sahilində fələstinlilərə qarşı yeni əməliyyatlar barədə məlumatlar yayılıb. Silvan qəsəbəsində fələstinli gənclərə hücum edildiyi və 13 yaşlı yeniyetmənin saxlanıldığı bildirilir. İsrail qüvvələrinin eyni ərazidə yaşayış evi və bərbərxanada axtarış apardığı qeyd olunur. Mixmas yaşayış məntəqəsində isə yerli bələdiyyə binasının hərbi məntəqəyə çevrildiyi açıqlanıb. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti gərgin olaraq qalır. Hadisələr işğal altındakı ərazilərdə narahatlığı artırıb. Son insidentlərlə bağlı vəziyyət diqqətlə izlənilir.

İşğal altındakı İordan çayının qərb sahilində və Şərqi Qüdsdə gərginlik davam edir. Fələstinin Vəfa xəbər agentliyinin məlumatına görə, son saatlarda İsrail ordusu və yəhudi məskunlaşmaçıların iştirakı ilə bir neçə insident baş verib. Burqa kəndində kənd təsərrüfatı sahələrinin yandırıldığı, Əl-Əqsa məscidi yaxınlığında bir fələstinlinin saxlanıldığı bildirilir. Həmçinin Əl-Xəlildə yerləşən Əl-Rəs məscidinə basqın edilərək ibadət edən şəxslərə zor tətbiq olunduğu və məscidin bağlandığı qeyd edilir. Muxmas qəsəbəsində yeni yaşayış məntəqəsi salınması məqsədilə torpaq sahələrinin dağıdıldığı iddia olunur. Bundan əlavə, Ramallah ətrafında fələstinlilərə məxsus avtomobillərə hücumlar barədə məlumat verilib. Məlumatlar Fələstinin Vəfa xəbər agentliyi tərəfindən yayılıb. Bu iddialarla bağlı İsrail tərəfinin mövqeyi açıqlanmayıb.

İsrailin giriş məhdudiyyətlərini və gücləndirilmiş təhlükəsizlik tədbirlərini tətbiq etməsinə baxmayaraq, təxminən 60 min fələstinli Qüdsdə yerləşən Əl-Əqsa məscidində cümə namazını qılıb. İslam Vəqf İdarəsinin məlumatına görə, səhər saatlarından etibarən minlərlə insan məscid kompleksinə axın edib. İsrail qüvvələri isə Köhnə Şəhər və məscid ətrafında əlavə yoxlama məntəqələri quraraq nəzarəti artırıb. Son illərdə dəfələrlə tətbiq olunan məhdudiyyətlərə baxmayaraq, fələstinlilər Əl-Əqsa məscidində ibadət və dini mövcudluğun qorunmasının vacibliyini vurğulayırlar.

Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi İsrailli nazirin bir qrup məskunlaşan şəxslə birlikdə Əl-Əqsa Məscidinə daxil olmasını sərt şəkildə qınayan bəyanat yayıb. Müsəlmanlar üçün müqəddəs məkan olan Əl-Əqsa Məscidinin tarixi və hüquqi statusunu pozan bu cür hərəkətlərin regionda gərginliyi və qeyri-sabitliyi daha da dərinləşdirmə riski daşıdığı bildirilib.

Bu gün, bazar ertəsi, İsrail işğal qüvvələrinin ciddi mühafizəsi altında onlarla yəhudi Əl-Əqsa məscidinə daxil olaraq Qübbətüs-Səxra qarşısında “epik səcdə” adlanan dini ayini icra ediblər. Basqına radikal baxışları ilə tanınan israilli haham Eyal Tsinov rəhbərlik edib. O, Qübbətüs-Səxraya aparan pilləkənlərdə dua edərək müsəlmanların hisslərini təhqir edən addım atıb.

Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi İsrailin ifrat sağçı nazirinin işğal altındakı Şərqi Qüdsdə yerləşən Əl-Əqsa məscidinə təşkil etdiyi basqını ən kəskin şəkildə pisləyib. Nazirliyin yaydığı yazılı bəyanatda Netanyahu hökumətinin addımlarının yalnız müsəlmanlara aid olan müqəddəs məkanın toxunulmazlığını hədəf aldığı vurğulanıb.