#ABŞ-Ukrayna münasibətləri

Kremlin xarici siyasət müşaviri Yuri Uşakovun sözlərinə görə, ABŞ prezidenti Donald Trampın təşəbbüsü ilə reallaşan telefon danışığı təxminən 40 dəqiqə davam edib. Uşakov bildirib ki, Rusiya prezidenti Vladimir Putin Trampa Alyaska sammitində göstərilən qonaqpərvərliyə və Ukrayna böhranının sülh yolu ilə həlli istiqamətində irəliləyişlərə görə təşəkkürünü çatdırıb. Onun sözlərinə görə, Tramp Putinə Ağ Evdə Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski və Avropa liderləri ilə keçirilən görüşlər barədə məlumat verib. Liderlər Rusiya və Ukrayna nümayəndə heyətləri arasında dialoqun davam etdirilməsini dəstəkləyib və danışıqlar səviyyəsinin yüksəldilməsi imkanlarını müzakirə ediblər.

Zelenski əsas məsələlərin yalnız liderlər səviyyəsində həll oluna biləcəyini vurğulayaraq, Putinlə birbaşa danışıqlara hazır olduğunu təsdiqləyib. O, bu istiqamətdə Avropa liderlərinin də dəstəyini aldığını qeyd edib. Zelenski, həmçinin, bu danışıqların baş tutması üçün ABŞ-ın təzyiqinin mühüm rol oynaya biləcəyini bildirib. Prezident qeyd edib ki, potensial görüşün tarixi hələ müəyyən edilməyib, lakin əsas müzakirə mövzularının təhlükəsizlik zəmanətləri və ərazi məsələləri olacağını gözləyir. Onun sözlərinə görə, ABŞ ilə danışıqlar zamanı Ukrayna xəritələri üzərində real vəziyyət ilk dəfə müzakirə edilib.

Tramp görüşdən öncə Zelenskiyə ünvanladığı mesajda Ukraynanın NATO-ya qoşulmayacağını və 2014-cü ildə ilhaq edilmiş Krımın geri qaytarılmayacağını vurğulayıb. O bildirib ki, Ukrayna prezidenti istəsə, müharibəni “demək olar ki, dərhal” dayandıra bilər. Trampın bu açıqlaması Avropa liderlərinin də diqqətini çəkib. Fransa prezidenti Emmanuel Makron, Almaniya kansleri Fridrix Mers, Böyük Britaniyanın baş naziri Keir Starmer, İtaliyanın baş naziri Giorgia Meloni, Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Leyen, Finlandiya prezidenti Aleksandr Stubb və NATO-nun baş katibi Mark Rutte Zelenski ilə birlikdə Vaşinqtona gəliblər. Liderlər görüşdə ABŞ-ın təhlükəsizlik zəmanətləri və Rusiyanın sülh sazişində hansı güzəştlərə gedə biləcəyi barədə müzakirələrin aparılacağını gözləyirlər.

ABŞ prezidenti Donald Tramp Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenskini Krım məsələsindən və NATO-ya üzvlük hədəfindən əl çəkməyə çağırıb. O, bu iki mövzunun artıq gündəmdə olmadığını bildirib. Tramp Truth Social hesabında paylaşdığı açıqlamada bu gün Ağ Evdə Zelenski və Avropa liderləri ilə keçirəcəyi görüşün əhəmiyyətini vurğulayıb. O, Avropa liderləri ilə birgə sülh prosesinə dair mühüm müzakirələrin aparılacağını qeyd edib.

Tramp, Alyaskada Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə keçirdiyi sammitin nəticələri barədə Zelenskiyə məlumat verərək Moskvanın cəbhə xəttinin dondurulması müqabilində Ukrayna ordusunun Donbasdan çıxarılmasını təklif etdiyini söyləyib. Məlumata görə, Zelenski bu şərti qəbul etməyib və bildirib ki “bu, mümkün deyil.”

Məlumata görə, görüşdə NATO-nun baş katibi Mark Rutte, Fransa prezidenti Emmanuel Makron, Avropa Komissiyasının rəhbəri Ursula fon der Leyen və Almaniya, Finlandiya, Polşa, İtaliya və Böyük Britaniya liderləri də iştirak ediblər. Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski isə ABŞ lideri ilə telefon danışığından sonra bazar ertəsi Vaşinqtona səfər edəcəyini, Tramp ilə Rusiya-Ukrayna müharibəsinin dayandırılması üçün müzakirələr aparacağını açıqlayıb.

Rusiya ilə Ukrayna arasında baş verən müharibə dünyanın ən ağır faciələrindən biridir. İnsanlar həyatını itirir, şəhərlər yerlə-yeksan olur, milyonlarla insan evsiz qalır. Amma bütün bu faciənin fonunda bəzi siyasi fiqurlar üçün başqa bir reallıq mövcuddur: müharibə həm də böyük bir qazanc mənbəyinə çevrilə bilər. Donald Tramp bu fiqurların ən parlaq nümunəsidir.

Fox News-a müsahibəsində Vance, “Ukrayna müharibəsini maliyyələşdirməkdən yorulmuşuq. Biz bunun sülh yolu ilə həllini tapmaq istəyirik” -deyə bildirib. O, Amerika xalqının da vergi dollarlarının müharibəyə xərclənməsindən bezdiyini, Avropa ölkələrinin isə məsuliyyəti daha çox üzərinə götürməli olduğunu bildirib. Vance, İngiltərə səfərində Avropa tərəfdaşlarına “Bu müharibə sizin qapınıza gəlib. Əgər münaqişəyə bu qədər əhəmiyyət verirsinizsə, maliyyələşdirmədə daha birbaşa rol almalısınız” mesajı verdiklərini qeyd edib.

Pentaqonun Müdafiə Təhlükəsizliyi Əməkdaşlıq Agentliyinin məlumatına görə, satış paketinə M777 haubitsaları və müvafiq avadanlıqlar üçün ehtiyat hissələri, texniki xidmət və logistik dəstək daxildir. Bu bölmə ümumilikdə 104 milyon dollar təşkil edir. Bundan əlavə, nəqliyyat xidmətləri və müvafiq avadanlıqların potensial satışı təxminən 99,5 milyon dollar dəyərində qiymətləndirilir.