#Qəzza müharibəsi

Fələstin Dövlətinin Prezidenti Mahmud Abbas Qəzzanın bölünməsini qəti şəkildə rədd etdiklərini bildirib və İsrailin Qəzzanın heç bir hissəsində legitimliyinin olmadığını bəyan edib. Abbas “Fəth” Hərəkatının İnqilab Şurasının 13-cü dövr açılışında çıxışı zamanı Fələstin Dövlətinin Qəzza, Qərbi Şəriə və Şərqi Qüdsü əhatə edən vahid və bölünməz coğrafi-siyasi bütöv olduğunu vurğulayıb. O, əsas prioritetlərin Qəzzada atəşkəsin daimi xarakter alması və humanitar yardımların dərhal bölgəyə daxil olmasının təmin edilməsi olduğunu deyib.

İsrail ordusunun Qəzza Zolağının şimalında yerləşən Cibaliya Qaçqın Düşərgəsində açdığı atəş nəticəsində 11 yaşlı Fələstinli qız həlak olub. Xəstəxana mənbələrinin verdiyi məlumata görə, İsrail ordusu atəşkəs çərçivəsində geri çəkildiyi düşərgədə təhlükəsizliyi pozaraq təsadüfi atəş açıb. Kampta yaşayan 11 yaşlı Hemse Nidal Husu, İsrail əsgərlərinin açdığı atəş nəticəsində həyatını itirib.

Türkiyənin Milli Müdafiə naziri Yaşar Gülər Qəzza zolağında təhlükəsizliyin təmin olunması üçün yaradılması planlaşdırılan beynəlxalq sabitlik qüvvəsi ilə bağlı açıqlama verib. O bildirib ki, öz-özünə yetərli olacaq şəkildə qüvvə artıq hazırlanıb və təlim fəaliyyətlərinə başlanılıb. Nazir bu barədə Yaponiyanın Kyodo News agentliyinə müsahibəsində danışıb və Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Qəzzaya göndərilməsinə müsbət yanaşıldığını bildirib. Yaşar Gülər qeyd edib ki, Türkiyənin mümkün sülhməramlı missiyada iştirakının əsas məqsədi humanitar yardımların çatdırılmasına töhfə vermək və bölgədəki münaqişələrin dayandırılmasına dəstək olmaqdır. Onun sözlərinə görə, bu addım İsrail üçün hər hansı təhlükə yaratmır və bu mövzuda anlayış gözlənilir.

Gələn həftə Qahirədə HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzza atəşkəs sazişinin ikinci mərhələsini irəlilətmək məqsədilə danışıqlar aparılacaq. Səfərin əsas mövzusu texnokrat komitənin tərkibinin müəyyənləşdirilməsi və sazişin icrasının irəlilədilməsi olacaq. Görüşə HƏMAS-ın baş danışıqlısı Xəlil əl-Hayya rəhbərlik edəcək, lakin dəqiq tarix açıqlanmayıb. Fatah-a yaxın mənbələr Misirin vasitəçilik rolunun önəmli olduğunu, xüsusilə İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun yaratdığı maneələr qarşısında əhəmiyyətli olduğunu bildiriblər. Netanyahu Rəfah sərhəd keçidinin yalnız Qəzza-dakı son israilli girovun, Ran Gvili-nin, qaytarılmasından sonra açılacağını açıqlayıb.

Kembric Universiteti tərəfindən aparılan yeni araşdırma İsrailin hücumları nəticəsində Qəzzadakı uşaqların fiziki cəhətdən tükəndiyini, ağır psixoloji travmalar yaşadığını və artıq oyun oynamaq, təhsil almaq kimi gündəlik fəaliyyətləri yerinə yetirə bilmədiyini ortaya qoyub. 2024-cü ildə aparılmış tədqiqatın davamı olan hesabat müharibənin Qəzzadakı uşaqların həyatını necə kökündən dəyişdiyini sənədləşdirir. Araşdırmada məktəblərin dağıdılması və ya bağlanması, davamlı zorakılıq, aclıq və psixoloji təzyiqlərin normal uşaqlıq anlayışını demək olar ki, tamamilə aradan qaldırdığı vurğulanır.

Beynəlxalq Media Assosiasiyası (FPA) İsrail hökumətini Qəzzaya xarici jurnalistlərin sərbəst girişini təmin etməməkdə “məyusedici” qərar verməkdə tənqid edib. Hökumət Ali Məhkəməyə verdiyi ərizədə təhlükəsizlik səbəblərinə görə Qəzzaya giriş qadağasının qalmasını tələb edib. FPA, İsraildə və Fələstin ərazilərində yüzlərlə jurnalisti təmsil edən qurum olaraq, ərizə ilə xarici jurnalistlərin Qəzzaya dərhal və sərbəst girişi üçün məhkəməyə müraciət etmişdi.

İspaniya Baş naziri Sançez Ukrayna, Qəzzanın və Venesuelanın ərazi bütövlüyünün müzakirə mövzusu olmadığını bildirib. Bu barədə İspaniya Baş naziri Pedro Sançez sosial mediada hesabında paylaşım edib. "Bütün dövlətlərin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət müzakirə mövzusu olmayan bir prinsipdir. Ukraynadan Qəzzaya, o cümlədən Venesuelaya qədər". - deyə Sançez qeyd edib. ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qrenlandiyanın "çox strateji" bir yer olduğu və ölkəsinin bu bölgəyə milli təhlükəsizlik səbəbləri ilə ehtiyac duyduğu barədə açıqlamasına cavab olaraq Sançez bildirib ki, "İspaniya həmişə Birləşmiş Millətlər Təşkilatına fəal şəkildə sadiq qalacaq və Danimarka və Qrenlandiya xalqları ilə tam həmrəylik nümayiş etdirəcək".

Fələstinli Jurnalistlər Birliyi bildirib ki, İsrail qüvvələri dekabr ayında fələstinli jurnalistlərə qarşı öldürmə, yaralama, saxlanılma, hücum və xəbər izləməsinin əngəllənməsini əhatə edən 99 pozuntu həyata keçirib. Birliyin “Mətbuat azadlığının reallığı” adlı aylıq hesabatında qeyd olunub ki, bu dövrdə İsrail qüvvələri fələstinli jurnalistləri sistemli şəkildə hədəfə alıb, təzyiq və məhdudiyyətlər yüksək səviyyədə davam edib. İsrail qüvvələrinin həyat və təhlükəsizliyə yönəlmiş ağır pozuntuları çərçivəsində Qəzza zolağında vəzifəsini yerinə yetirərkən bir jurnalistin həlak olduğu, birbaşa hədəfə alma və bombardman nəticəsində iki jurnalistin yaralandığı, həmçinin iki jurnalistin yaxınlarının həyatını itirdiyi bildirilib.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının baş katibi Antonio Quterreş cümə günü İsraili Qəzzada humanitar yardım göstərən qurumlara tətbiq olunan qadağanı dayandırmağa çağırıb. Quterreş bu qərarla bağlı “dərin narahatlıq” keçirdiyini bildirib. BMT baş katibinin sözçüsü Stefan Düjarrikin yaydığı bəyanata görə, Quterreş bu tədbirin geri götürülməsini tələb edərək vurğulayıb ki, beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatları həyati əhəmiyyət daşıyan humanitar fəaliyyət üçün vazkeçilməzdir və onların fəaliyyətinin dayandırılması atəşkəs dövründə əldə olunan kövrək irəliləyişi risk altına qoya bilər.

Fələstindəki qətliama “dayan” demək üçün Yeni ilin ilk günündə Qalata körpüsündə təşkil olunan aksiyada təxminən 520 min nəfər iştirak edib. Türkiyə Gənclik Vəqfi (TÜGVA) öncülüyündə, İnsanlıq İttifaqı və Milli İradə Platforması çətiri altında “Sinmirik, susmuruq, Fələstini unutmuruq” şüarı ilə keçirilən aksiya üçün Ayasofya-i Kəbir Cami-i Şərifi, Sultanahmet məscidi, Eminönündəki Yeni Məscid, eləcə də Fatih və Süleymaniyə məscidlərinin qarşısında toplaşan insanlar şüarlar və təkbirlər səsləndirərək Qalata körpüsündə bir araya gəliblər.

İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu bazar ertəsi ABŞ-nin Florida ştatında Donald Trampla görüşəcək. Görüş Vaşinqtonun kövrək Qəzza atəşkəsi planının növbəti mərhələsinə keçidi sürətləndirməyə çalışdığı bir vaxta təsadüf edir. Ağ Evdən bildirilib ki, tərəflər yerli vaxtla saat 13:00-da (GMT ilə 18:00) Trampın Mar-a-Laqo iqamətgahında bir araya gələcəklər. Məlumata görə, görüş Netanyahunun xahişi ilə təşkil olunub.