#Xarici İşlər Nazirliyi

İranın Xarici İşlər Nazirliyinin müavini Kazım Qəribabadi bildirib ki, bu həftə ABŞ texniki qrupları ilə Qətərdə görüş nəzərdə tutulmayıb. Məsləhətləşmələr vasitəçi ölkələr üzərindən davam edir və ilk texniki görüş yalnız tarix və yer barədə razılıq əldə edildikdən sonra keçiriləcək. Əvvəlki xəbərlər isə görüşün bu həftə baş tutacağını iddia edirdi.

İran ABŞ-ın həyata keçirdiyi hücumların anlaşma memorandumu çərçivəsində bir neçə maddənin pozulması olduğunu iddia edib. İnqilab Keşikçiləri Korpusu ABŞ-ın Hörmüz boğazı ilə bağlı 5-ci maddəni pozduğunu bildirərək, keçidlərin yalnız İranın koordinasiyası ilə mümkün olduğunu vurğulayıb. Xarici İşlər Nazirliyi isə ABŞ-ı 1-ci maddəni pozmaqda ittiham edərək, dərhal hərbi əməliyyatların dayandırılması öhdəliyinin yerinə yetirilmədiyini qeyd edib. Tərəflər arasında sənədin şərhi ilə bağlı ciddi fikir ayrılığı yaranıb. Hörmüz boğazı məsələsi əsas mübahisə mövzusu kimi ön plana çıxır. ABŞ və İran arasında gərginlik artmaqda davam edir. Razılaşmanın icrası ilə bağlı qeyri-müəyyənlik qalır.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri İranın Bəhreynə qarşı dron hücumlarını sərt şəkildə pisləyib. BƏƏ Xarici İşlər Nazirliyinin bəyanatında hücumların İran ərazisindən həyata keçirildiyi iddia olunub. Qeyd edilib ki, bu addım Bəhreynin suverenliyinin kobud şəkildə pozulmasıdır. Nazirlik hücumları ölkənin təhlükəsizliyi və sabitliyinə ciddi təhdid kimi dəyərləndirib. Açıqlamada beynəlxalq hüquqa hörmət və regionda gərginliyin azaldılması çağırışı yer alıb. Körfəz ölkələri son hadisələrdən narahatlıq ifadə edir. Diplomatik bəyanatlar ardıcıl şəkildə artır. Regionda vəziyyət gərgin olaraq qalır.

Çin Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ–İran memorandumunu “müsbət siqnal” kimi dəyərləndirib. Pekin razılaşmanın regionda sabitliyin güclənməsinə töhfə verə biləcəyini bildirib. Çin İranın suverenliyi və təhlükəsizliyinin qorunmasını dəstəklədiyini vurğulayıb. Rəsmi Pekin həmçinin İranın Körfəz ölkələri ilə münasibətlərinin yaxşılaşmasını müsbət qiymətləndirib. Açıqlama Çinin regional diplomatiyada aktiv mövqeyini göstərir.

Hörmüz boğazında gəmilərin təhlükəsiz keçidi üçün tərəflər arasında rabitə xətti yaradılıb. İran Xarici İşlər Nazirliyi danışıqlarda irəliləyiş olduğunu bildirib. Bununla belə, Tehran boğazın bağlandığını elan edib və gəmilərə yaxınlaşmamaq barədə xəbərdarlıq edib. Gərginlik davam etsə də, kommunikasiya kanalları açıq saxlanılır. Məsələ hələ də diplomatik müzakirə mövzusudur. Ekspertlər bunu geniş prosesin bir hissəsi sayır. Bölgədə risklər qalır.

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi Ümumdünya Qaçqınlar Günü münasibətilə bəyanat yayıb. Sənəddə dünyanın müxtəlif bölgələrində yaşayan qaçqın və məcburi köçkünlərlə həmrəylik ifadə olunub. XİN məcburi köçkünlük probleminin Azərbaycan üçün xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. Bildirilib ki, Ermənistanın işğalçılıq siyasəti nəticəsində bir milyondan çox azərbaycanlı doğma yurdlarından didərgin düşüb. Nazirlik işğaldan azad edilmiş ərazilərdə geniş bərpa işlərinin aparıldığını qeyd edib. "Böyük Qayıdış" proqramı çərçivəsində keçmiş məcburi köçkünlərin geri dönüşü davam edir. Azərbaycan qaçqınlarla bağlı beynəlxalq təşəbbüsləri dəstəklədiyini bəyan edib. Bəyanatda bütün məcburi köçkünlərin evlərinə qayıtmaq hüququna dəstək ifadə olunub.

İran nümayəndə heyəti ABŞ ilə danışıqlar aparmaq üçün İsveçrəyə yollanır. Tehran Vaşinqtonun müvəqqəti razılaşma üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməsini tələb etməyi planlaşdırır. İranın Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü bu məsələnin danışıqların əsas mövzusu olacağını bildirib. Nümayəndə heyətinin yaxın vaxtlarda İsveçrəyə çatacağı gözlənilir. İran tərəfi razılaşmanın icrası ilə bağlı aydınlıq əldə etmək niyyətindədir. Eyni zamanda ABŞ-nin öhdəlikləri yerinə yetirməyəcəyi halda cavab tədbirlərinin görüləcəyi vurğulanıb. Danışıqlar bölgədəki diplomatik proses üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Tərəflərin mövqeyi diqqətlə izlənilir.

İsveçrə ABŞ və İran arasında aparılan danışıqlarla bağlı açıqlama yayıb. Xarici İşlər Nazirliyi Bürgenstokda müzakirələrin davam etdiyini təsdiqləyib. Bildirilib ki, ölkə tərəflər üçün etibarlı və məxfi mühit yaratmağa davam edəcək. İsveçrə danışıqların iştirakçıları barədə məlumat açıqlamayıb. Müzakirələrin məzmunu da gizli saxlanılır. Rəsmilər bunu məxfilik tələbləri ilə əlaqələndiriblər. Hazırkı proses anlaşma memorandumunun icrasına yönəlib. Diplomatik təmasların davam etdiyi vurğulanır.

İranın Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai İsrailin Livana hücumlarını qınayıb. O, bu hücumların ciddi və dərhal nəticələr doğuracağını bildirib. Azervoice xəbər verir ki, Bəqai ABŞ-ı məsul tərəf kimi göstərib. ABŞ-İran MoU-suna istinad edərək bütün hərbi əməliyyatların dayandırılmasını tələb edib. İran müttəfiqlərinin maraqlarını qorumaq üçün tədbirlər görəcəyini qeyd edib. İsmayıl Bəqai beynəlxalq hüququn və region təhlükəsizliyinin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. Hücumlar diplomatik gərginliyi artırır. İran tərəfi sülh və sabitliyin təmin olunmasına çağırış edir.

Fransa Xarici İşlər Nazirliyi Parisdə İran müxalifət nümayişinin qadağan edilməsini təkzib edib. Nazir Jan-Noel Barrot və İranın Abbas Əraqçi arasında telefon danışığında heç bir qadağa tələb olunmayıb. Paris polisi qadağan qərarını ictimai təhlükəsizlik səbəbindən verib. Fransa hüquqi sərbəstliyi qoruyur və nümayişləri qanuni çərçivədə qiymətləndirir. Nazirlik yanlış məlumatların qarşısını almaq üçün açıqlama verib. Qadağa diplomatik çağırışla bağlı deyil. İctimai asayiş nümayişin əsas prioritetidir. Bu xəbər Fransa və İran arasındakı yanlış anlaşmaları aydınlaşdırır.