#dondurulmuş vəsait

ABŞ-ın yüksək səviyyəli rəsmi İranın “performansa əsaslanan razılaşma”ya razılıq verdiyini açıqlayıb. Razılaşmaya əsasən İranın nüvə proqramı dağıdılacaq və zənginləşdirilmiş materiallar məhv ediləcək. Hörmüz boğazı yenidən açılacaq. İran silahlı qruplara maliyyə dəstəyini dayandıracaq. Tehran öhdəliklərini yerinə yetirməyənədək heç bir dondurulmuş vəsait buraxılmayacaq. Bu addımlar regionda sülhün təmin olunmasına xidmət edir. Razılaşma həm də nüvə təhlükəsizliyini gücləndirir. ABŞ və beynəlxalq tərəfdaşlar bu prosesi izləyir.

İran və ABŞ arasında memorandum çərçivəsində həll olunmamış üç məsələ müzakirəyə çıxarılacaq. Bu müddət 60 gün olaraq müəyyən edilib. Məqsəd məsələləri konkret mexanizmlərlə həll etməkdir. Üç məsələ nüvə proqramının davam etdirilməsi, sanksiyaların qaldırılması və itkilərin kompensasiyasıdır. Son danışıqlar yalnız dondurulmuş vəsaitlərin yarısı sərbəst buraxıldıqdan sonra başlayacaq. Neft sanksiyaları da dayandırılmalıdır. Bu addım həm diplomatik etimadı gücləndirir, həm də region sabitliyini təmin edir. Memorandum indiki mərhələdə yalnız bu məsələlərin ilkin müzakirəsini əhatə edir.

İran ABŞ ilə memorandum layihəsini müzakirə edir. Memorandum imzalandıqdan sonra ABŞ sanksiyaları müzakirəyə çıxaracaq. İran nüvə məsələsi üzrə heç bir öhdəlik götürmür. Digər tərəf sanksiyaların qaldırılacağını təmin etmir. Memorandum imzalanarsa, bəzi dondurulmuş vəsaitlər dərhal buraxılacaq. Qalan vəsait mərhələli şəkildə sərbəstləşdiriləcək. Bu addım İranın iqtisadi təhlükəsizliyini gücləndirir. Memorandum həm də diplomatik münasibətləri stabilləşdirməyə xidmət edir.

ABŞ Maliyyə Naziri Skott Bessent bildirib ki, İranın Körfəzdəki hərəkətləri iqtisadi və maliyyə baxımından nəticələr doğuracaq. Bessent vurğulayıb ki, hər hansı düşmən hərəkətlər Tehranın aktivlərinə sanksiyalarla cavablandırılacaq. O bildirib ki, İran rejimi sıfır-sum oyununu uduzacaq. Körfəzdə müttəfiqlərə dəyən ziyan dondurulmuş hesablar vasitəsilə kompensasiya olunacaq. Fars körfəzi boğazı üçün ödənilən rüsumlar da eyni qaydada ödəniləcək. İranın Qəribabadi açıqlamasında region ölkələrinin ödəniş tələb etmək imkanının olmadığı qeyd olunub. ABŞ-ın dondurulmuş aktivləri istifadə etməsi müzakirə olunur. Bu xəbər İran və ABŞ arasındakı maliyyə və diplomatik gərginliyi göstərir.