#xarici siyasət

Böyük Britaniya, Qətər və Fransa nümayəndə heyəti Livana səfər edib. Onlar Prezident Cozef Aun ilə görüşüblər. Görüşdə Livandakı vəziyyət müzakirə olunub. Qətər regiondakı təhlükəsizlik məsələlərinə toxunub. Suverenliyin qorunması əsas prioritet kimi göstərilib. Diplomatik həll yollarının vacibliyi vurğulanıb. Səfərin məqsədi sabitliyin dəstəklənməsi olub. Regiondakı gərginlik gündəmdə qalır.

İsrailin sabiq baş naziri Naftali Bennett İrana qarşı daha sərt siyasət yürüdülməsinə çağırış edib. O bildirib ki, hakimiyyət dəyişərsə, Tehrana təzyiqlər artacaq. Bennettin fikrincə, yeni rəhbərlik İran məsələsində daha qətiyyətli mövqe nümayiş etdirməlidir. Sabiq baş nazir Benyamin Netanyahunun fəaliyyətini də tənqid edib. O, mövcud hökumətin İran siyasətini uğursuz adlandırıb. Bennettin açıqlamaları seçkilər öncəsi siyasi mübarizənin bir hissəsi kimi qiymətləndirilir. İsraildə İran siyasəti yenidən əsas müzakirə mövzularından birinə çevrilib. Bu bəyanat ölkənin gələcək xarici siyasəti ilə bağlı sualları artırıb.

Avropa İttifaqı ölkələri İtamar Ben-Qvirə qarşı sanksiyaların tətbiqi ilə bağlı ortaq mövqe formalaşdıra bilməyib. Bu barədə Kaya Kallas məlumat verib. Onun sözlərinə görə, bəzi üzv dövlətlər sanksiyaların tətbiqini dəstəkləsə də, yekdil qərar qəbul olunmayıb. Məsələ Qəzzaya humanitar yardım aparmağa çalışan fəallarla bağlı hadisələrdən sonra gündəmə gəlib. Qərb ölkələri Ben-Qvirin paylaşdığı görüntüləri tənqid edib. Fəallar təhlükəsizlik qüvvələrinin zorakılığı ilə üzləşdiklərini bildiriblər. Fransa artıq Ben-Qvirin ölkəyə girişini qadağan edib. İtaliyada isə onun fəaliyyəti ilə bağlı araşdırma aparılır.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai müharibə ilə bağlı məsuliyyət məsələsinin gündəmdə qalacağını bildirib. O qeyd edib ki, əldə olunan razılaşmalar İran xalqına qarşı törədilmiş əməllərin unudulması demək deyil. Bəqainin sözlərinə görə, həlak olanlarla bağlı ədalətin təmin olunması daimi prioritetdir. İran bu hadisələrin sənədləşdirilməsi istiqamətində fəaliyyətini davam etdirəcək. Xarici İşlər Nazirliyi beynəlxalq platformalarda məsələni gündəmə gətirməyi planlaşdırır. Tehran baş verənlərin unudulmamasında israrlıdır. İran rəsmisi gərginliyin azaldılmasının məsuliyyət məsələsini arxa plana keçirmədiyini vurğulayıb. O, ölkəsinin bu mövqeyini gələcəkdə də qoruyacağını bildirib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ ilə münasibətlərdəki etimadsızlığın tarixi səbəblərdən qaynaqlandığını bildirib. O, bu vəziyyətin əsasının 1953-cü ildə İranda baş vermiş siyasi hadisələrə dayandığını qeyd edib. Bəqayinin sözlərinə görə, həmin hadisələr iki ölkə arasında etimadın sarsılmasına səbəb olub. İran rəsmisi etimadsızlığın dərin köklərə malik olduğunu vurğulayıb. O bildirib ki, Tehran ABŞ-yə qarşı ehtiyatlı yanaşmasını keçmiş təcrübələrə əsaslandırır. Bəqayi Vaşinqtonun İranın etimadını qazanmasının asan olmayacağını deyib. Onun fikrincə, bunun üçün uzunmüddətli və ardıcıl addımlar atılmalıdır. İran gələcək münasibətləri əməli fəaliyyət və real nəticələr əsasında qiymətləndirəcəyini bəyan edib.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ölkəsinin təhlükəsizlik strategiyası ilə bağlı yeni açıqlamalar verib. O bildirib ki, Tehran nə yalnız hərbi mübarizəyə, nə də yalnız diplomatik danışıqlara üstünlük verir. Qalibafın sözlərinə görə, İran hərbi və siyasi vasitələrdən şəraitə uyğun şəkildə istifadə etməyi planlaşdırır. O vurğulayıb ki, əsas məqsəd müharibənin sona çatması və dayanıqlı təhlükəsizliyin təmin olunmasıdır. Bununla yanaşı, İran qarşı tərəfə tam etibar etmədiyini də açıq şəkildə bəyan edir. Qalibaf hesab edir ki, son hadisələr diplomatiya ilə hərbi imkanların paralel istifadəsinin daha təsirli nəticələr verdiyini göstərib. O, həmçinin ölkəsinə qarşı tətbiq edilən dəniz məhdudiyyətlərinin təsirsiz hala gətiriləcəyini iddia edib.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian son açıqlamasında ölkəsinin həm təhlükəsizlik sahəsində, həm də diplomatik müstəvidə fəaliyyətini davam etdirdiyini bəyan edib. O bildirib ki, İranın əsas məqsədi milli təhlükəsizliyin qorunması və xalqın sülh şəraitində yaşamasının təmin edilməsidir. Prezident vurğulayıb ki, Tehran heç bir təhdid qarşısında geri çəkilməyəcək və ölkənin milli maraqlarını qətiyyətlə müdafiə edəcək. Bununla yanaşı, Pezeşkian diplomatiyanın da İranın xarici siyasətində mühüm yer tutduğunu qeyd edib. Onun sözlərinə görə, müdafiə və diplomatiya dövlətin milli gücünün ayrılmaz hissələridir və İran hər iki istiqamətdə fəaliyyətini paralel şəkildə davam etdirəcək. Açıqlama bölgədə gərginliyin davam etdiyi və diplomatik səylərin intensivləşdiyi bir dövrdə diqqət çəkib.

Sloveniya yeni Baş Naziri Yanez Yanşa vəzifəyə başladıqdan sonra Liublanadakı hökumət binasından Fələstin bayrağının qaldırılmasını əmr edib. Bu addım ölkənin xarici siyasətində İsrailə açıq dəstək istiqamətinə keçidi göstərir. Keçmiş Baş Nazir Robert Golob dövründə Sloveniya Fələstini müstəqil dövlət kimi tanıyıb, İsraillə silah ticarətini qadağan edib və iki İsrail nazirini persona non grata elan etmişdi. Yanşa bu siyasəti dəyişərək İsrail ilə əlaqələri gücləndirəcək və Fələstinin tanınmasını geri qaytaracaq. İsrail dərhal bu dəyişikliyi alqışlayıb və Liublanada ilk səfirliyini açmaq niyyətində olduğunu bildirib. Bu hadisə Sloveniya xarici siyasətində radikal dönüşü və Avropada diplomatik balansın dəyişməsini simvolizə edir.

ABŞ və İran arasında mümkün razılaşma ilə bağlı müzakirələr davam edərkən, analitiklər bunun Vaşinqtonun Yaxın Şərq siyasətinə və ABŞ daxilində siyasi proseslərə təsirlərini qiymətləndirirlər. Mütəxəssislərin fikrincə, mümkün razılaşma Donald Tramp üçün həm xarici siyasət, həm də daxili siyasi baxımdan mühüm nəticələr yarada bilər.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Küveyt hakimiyyətinə qarşı sərt ittihamlar irəli sürərək, bu ölkənin İran vətəndaşlarına qarşı təcavüz etdiyini bildirib. Nazir qeyd edib ki, Küveyt tərəfi İran qayığına hücum edərək 4 İran vətəndaşını saxlayıb.

BAKI,VOA ABŞ Prezidenti Donald Tramp İtaliyanın "Corriere della Sera" qəzetinə verdiyi müsahibədə rəsmi Romanın siyasətini sərt tənqid edərək bildirib ki, ehtiyac duyulduğu zaman İtaliya onların yanında olmayıb, halbuki o və ölkəsi hər zaman İtaliyanın yanında yer alıb.

Pakistanın ABŞ və İran arasında vasitəçilik təşəbbüslərinin uğursuzluğa uğraması regionda yeni diplomatik gərginlik yaradıb. Mənbələr bildirir ki, Pakistan tərəfi ABŞ və İran arasında vasitəçilik etmək üçün ciddi diplomatik resurslar səfərbər etsə də, Tehranın son anda geri çəkilməsi bu səyləri nəticəsiz qoyub. Bu addımın Pakistanın diplomatik nüfuzuna mənfi təsir etdiyi və iki ölkə arasında gizli gərginliyə səbəb olduğu qeyd olunur.