#sağlamlıq

ABŞ-da aparılan son tədqiqatların nəticələrinə görə, multivitamin əlavələrinin ömrü uzatmadığı və hətta bu əlavələrdən istifadə edənlərin ölüm riskinin daha yüksək olduğu ortaya çıxıb. Bu barədə ABŞ Milli Sağlamlıq İnstitutunun tədqiqatçıları tərəfindən multivitaminlərin uzunömürlülük üzərində təsirini qiymətləndirən məqalədə məlumat verilib. Sözügedən araşdırma JAMA Network Open jurnalında çərşənbə günü dərc edilib.

Yeni elmi araşdırma göstərib ki, insanların şəxsiyyət xüsusiyyətləri onların ömür uzunluğuna birbaşa təsir göstərə bilər. Mütəxəssislər hesab edir ki, bu nəticələr gələcəkdə fərdiləşdirilmiş tibbi xidmətlərin formalaşmasına təkan verəcək. Araşdırmanın nəticələrinə görə, nizamlı, məsuliyyətli, aktiv, yardımsevər və çalışqan şəxslər daha uzun ömür sürürlər. Əvəzində pessimist, narahat və stressə meyilli insanlar daha yüksək ölüm riski ilə üzləşirlər.

Uzun illərdir sağlam qidalanma nümunəsi kimi göstərilən Aralıq dənizi pəhrizi, az şəkər və heyvani məhsul (xüsusən də qırmızı ət) istifadəsi, bol zeytun yağı, dənli bitkilər, paxlalılar, balıq, yumurta, təzə meyvə-tərəvəzlə zəngin tərkibi ilə seçilir. Tədqiqatlara görə bu pəhriz uzunmüddətli sağlamlığı dəstəkləyir

Neurology dərgisində dərc olunan yeni araşdırmaya görə, üç aydan çox müddətdə hər həftə ən azı üç dəfə yuxuya getməkdə çətinlik çəkən şəxslərdə demensiya və ya yüngül idrak pozğunluqlarının inkişaf riski normal yuxu rejiminə malik insanlara nisbətən 40 faiz daha yüksəkdir.

Ağıllı telefon və planşet istifadəsinin artması ilə birlikdə ortaya çıxan “telefon boynu” (text neck) anlayışı gündəlik həyatda daha çox işlədilməyə başlanıb. İnsanların uzun müddət önə əyilmiş vəziyyətdə ekrana baxması boyuna əlavə yük salır və bu, boyun ağrıları ilə əlaqələndirilir. Amma bu, həqiqətən tibbi bir sindromdurmu, yoxsa müasir dövrün sağlamlıq təşvişlərindən biri?

Braziliyanın Nove de Julho Xəstəxanasının idman həkimi Pablius Braqa və San Paulo Universitetinin endokrinoloqu Elaine Dias, arıqlama zamanı əzələ itkisinin qarşısını almaq üçün balanslaşdırılmış pəhriz və məşq strategiyalarının vacibliyini vurğulayıb. Dias, bədənin kalori çatışmazlığında əzələni “lüks” kimi görüb parçalaya biləcəyini, bunun maddələr mübadiləsini yavaşlatdığını və “yo-yo pəhriz” riskini artırdığını qeyd edib. X platformasında yayılan məlumatlar, əzələ qorunmasının uzunmüddətli sağlamlıq və fiziki dözümlülük üçün əhəmiyyətini dəstəkləyir.

Araşdırmaya görə, hüceyrələrin bölünməsi zamanı xromosomların uc hissəsində yerləşən telomerlərin davamlı qısalması hüceyrələrin yaşlanmasına və ölümü ilə nəticələnir. Bu proses xərçəng hüceyrələrinin nəzarətsiz çoxalmasının qarşısını ala bilsə də, eyni zamanda genetik yaşlanmanı da sürətləndirir. Qocalmış və bölünməyən senescent hüceyrələrin bədəndə yığılması yaşlanmanın əsas səbəblərindən hesab olunur.

Yeni aparılan araşdırma, Aralıq dənizi tipli pəhrizin demans (ağıl zəifləməsi) riskini azaltdığını və yaddaş zəifləməsini ləngitdiyini ortaya qoyub. Tədqiqat xüsusilə genetik risk daşıyan şəxslərdə bu təsirin daha güclü ola biləcəyini göstərir.

Yeni elmi araşdırma isti hava dalğalarının insan sağlamlığına uzunmüddətli təsirlərini ortaya qoyub. Mütəxəssislər bildirirlər ki, dəfələrlə yüksək temperatur dalğalarına məruz qalmaq bioloji yaşlanmanı sürətləndirir və bu təsir siqaret, alkoqol istifadəsi və ya fiziki hərəkətsizlik qədər zərərlidir.