Aprelin 23-də Azərbaycan Respublikasının Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Ramin Məmmədov İran İslam Respublikasının ölkəmizdəki fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Müctəba Dəmirçilu ilə görüşüb. Görüşdə Azərbaycan ilə İran arasında dini sahədə əməkdaşlıq məsələləri, qarşılıqlı əlaqələrin inkişaf perspektivləri və regionda dini sabitliyin qorunmasının əhəmiyyəti müzakirə olunub.

İrandan həm Azərbaycan, həm də digər ölkələrin vətəndaşlarının təxliyəsi davam edir. 28 fevral 8.00-dan – 20 mart saat 10:00-dək İrandan müxtəlif ölkələrin vətəndaşları olmaqla ümumilikdə 2853 nəfər təxliyə olunub. Belə ki, 720 Çin, 470 Azərbaycan, 323 Rusiya, 195 Banqladeş, 184 Tacikistan, 148 Pakistan, 122 Hindistan, 72 Oman, 68 İndoneziya, 49 İran, 44 İtaliya, 28 Əlcəzair, 26 İspaniya, 23 Almaniya, 20 Kanada, 19 Fransa, 18 Səudiyyə Ərəbistanı, 17 Yaponiya, 16 Gürcüstan, 14 Özbəkistan, 13 Polşa, 13 İsveçrə, 13 Nigeriya, 12 Macarıstan, 12 Bəhreyn, 11 Qazaxıstan, 11 Meksika, 10 Böyük Britaniya, 10 Belaus, 10 Bolqarıstan, 10 Konqo, 9 ABŞ, 8 Braziliya, 8 Sudan vətəndaşı təxliyə olunub.

Azərbaycan Respublikası ilə İran İslam Respublikası arasında dövlət sərhədindən bütün növ nəqliyyat vasitələri üçün yüklərin daşınması məqsədilə giriş-çıxış (o cümlədən tranzit məqsədilə giriş-çıxış) 2026-cı il 9 mart saat 10:00-dan etibarən bərpa olunur. Xatırladaq ki, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2026-cı il 5 mart tarixli 66 nömrəli Qərarına əsasən Azərbaycan Respublikası ilə İran İslam Respublikası arasında dövlət sərhədindən bütün növ nəqliyyat vasitələri üçün yüklərin daşınması məqsədilə giriş-çıxış (o cümlədən tranzit məqsədilə giriş-çıxış) müvəqqəti olaraq dayandırılıb.

İran Naxçıvan istiqamətinə 4 dron yönləndirib, onlardan biri Azərbaycan Ordusu tərəfindən sıradan çıxarılıb.

İrandan həm Azərbaycan, həm də digər ölkələrin vətəndaşlarının təxliyəsi davam edir. Belə ki, 361 Çin, 246 Rusiya, 224 Azərbaycan, 99 Tacikistan, 76 Pakistan, 46 Oman, 18 Səudiyyə Ərəbistanı, 9 Gürcüstan, 7 Belarus, 6 BƏƏ, 6 Slovakiya, 5 Serbiya, 4 İran 4 İordaniya, 4 İsveçrə,4, Nigeriya, 4 Yaponiya vətəndaşı təxliyə olunub.

Astara Dövlət Sərhədindən Buraxılış Məntəqəsindən bu gün səhər saatlarından etibarən Azərbaycan və xarici ölkə vətəndaşlarının keçidi davam edir. Hazırkı vaxtadək 1 Fransa, 7 Tacikistan və 5 Azərbaycan vətəndaşının sərhəd-keçid məntəqəsindən keçidi təmin olunub. Onlar müvafiq qeydiyyat və sənəd yoxlanışı prosedurlarından keçirilib, təhlükəsiz və nizamlı şəkildə ölkə ərazisinə daxil olublar.

İranın Ərdəbil vilayəti ilə Azərbaycan arasında iqtisadi imkanları inkişaf etdirmək olar. Bunu İran prezidenti çəsud Pezeşkian bu gün şimal-qərbdə yerləşən Ərdəbil vilayətində investorlar və iş adamları ilə görüşdə deyib. Onun sözlərinə görə, Ərdəbil Azərbaycanla sərhəddə yerləşir. Bu vilayətin özünəməxsus potensialı var.

Azərbaycan ilə İran İslam Respublikası arasındakı münasibətlər Cənubi Qafqaz və Yaxın Şərqin geosiyasi xəritəsində ən mürəkkəb və çoxqatlı düyünlərdən birini təşkil edir. Burada əsrlərlə formalaşmış tarixi və mədəni bağlar, iqtisadi maraqlar, kəskin təhlükəsizlik məsələləri və ideoloji qarşıdurmalar bir-birinə qarışır. Xatırladaq ki, Azərbaycan 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra ardıcıl şəkildə Tehranla mehriban qonşuluq və qarşılıqlı faydalı münasibətlərin inkişafı üçün çalışıb. Fəqət bu yol təkcə əməkdaşlığın gülləri ilə deyil, həm də etimadsızlıq, şübhəçilik və İranın təsirli dairələrindən açıq müqavimətin tikanları ilə dolu olub. Bu təhlilin məqsədi həmin ziddiyyətlərin düyünlərini açmaq, obyektiv çətinlikləri süni yaradılmış problemlərdən ayırmaq və göstərməkdir ki, mövcud gərginliklərə baxmayaraq, İran üçün strateji maraq qarşıdurmada deyil, Bakı ilə çoxşaxəli əməkdaşlığın dərinləşdirilməsindədir.

İran qonşu ölkələrlə, o cümlədən Azərbaycan, Türkmənistan, Rusiya, Qazaxıstan, Özbəkistan və digər ölkələrlə yükdaşıma və tranzit sahəsində qarşılıqlı əlaqələri inkişaf etdirir. TurkicWorld-in məlumatına görə, bunu İranın yol və şəhərsalma naziri Fərzanə Sadiq İran parlamentinin abadlıq komitəsinin üzvlərinin iştirakı ilə keçirilən iclasda deyib. Onun sözlərinə görə, İranda tranzit və yükdaşıma sahəsində layihələr və dəhlizlər əhəmiyyəti nəzərə alınaraq diqqət mərkəzində saxlanılır. Sadiq bildirib ki, bu istiqamətdə Şimal-Cənub Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi çərçivəsində Rəşt-Astara dəmiryolunun tikintisi çərçivəsində əməliyyatlar davam etdirilir. Hazırda dəmiryolu xəttinin keçdiyi ərazinin mülkiyyətinin satın alınması işləri yekunlaşdırılıb.

Cənubi Qafqazda sülh və sabitlik İran üçün əhəmiyyət kəsb edir. Onun sözlərinə görə, İranın Cənubi Qafqaz ölkələri ilə yaxşı münasibətləri var. İran region ölkələri arasında ikitərəfli əməkdaşlığın və sülhün möhkəmlənməsinə kömək edə biləcək istənilən addımı dəstəkləməyə hazırdır. Bəqai bildirib ki, İran Cənubi Qafqazdakı prosesləri tam ciddi şəkildə izləyir. Heç bir məsələni kiçiltmir və sadələşdirmir. Ölkədə bəzi təhlillərdən və yanlış məlumatların yayımlanmasından çəkinmək lazımdır. Bəzi təhlillər yanlış məlumatlara əsaslanır və İranın Cənubi Qafqaz ölkələri ilə münasibətlərin korlanması məqsədini güdə bilər. İran XİN ölkədə yanlış anlaşılmazlığa səbəb ola biləcək ifadələr və terminlərdən istifadə olunmamasını tövsiyə edir.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ölkəsində Azərbaycana qarşı məsafəli yanaşmaları tənqid edərək, Azərbaycanın qohum və qardaş ölkə olduğunu bildirib. Pezeşkiyan Zəncan əyalətində İl Planlaşdırma Şurasının iclasında çıxışı zamanı qonşu ölkələrlə münasibətlərə toxunub.

İslam Respublikası əvvəllər də xarici düşmənlərlə açıq qarşıdurmalara girib.