ABŞ və İran nümayəndələrinin 60 günlük atəşkəsin uzadılması və sülh prosesinin davam etdirilməsi üçün çərçivə memorandumuna (MoU) ilkin razılıq əldə etdiyi bildirilir. Razılaşma nüvə proqramı ilə bağlı daha geniş danışıqları da əhatə edir, lakin sənədin qüvvəyə minməsi üçün ABŞ Prezidenti Donald Trampın yekun təsdiqi tələb olunur. Analitiklər hesab edirlər ki, bu inkişaf tərəflər arasında diplomatik kanalların hələ də açıq qaldığını göstərir.
#atəşkəs
İran rəsmiləri ABŞ-a qarşı həyata keçirilən cavab əməliyyatlarını “qanuni müdafiə addımları” adlandırsa da, mövcud atəşkəsin tam şəkildə pozulduğunu bəyan etmirlər. Analitiklər hesab edirlər ki, Tehran bir tərəfdən hərbi eskalasiyanı davam etdirir, digər tərəfdən isə diplomatik kanalları tam bağlamamağa çalışır. İranın ehtiyatlı ritorikası regionda gərginliyin artdığı bir vaxtda mümkün danışıqlar və vasitəçilik imkanlarını qorumağa yönəlmiş addım kimi qiymətləndirilir.
İsrail ordusu Livanın cənubunda yerləşən daha altı şəhər və kənd üçün təxliyə əmri verərək yaxın zamanda hücumlar həyata keçiriləcəyini açıqlayıb. Son günlər bölgədə həm bombardmanların, həm də məcburi köçürülmə xəbərdarlıqlarının artması atəşkəsin davamlılığı ilə bağlı narahatlıqları gücləndirib.
Qəzza Səhiyyə Nazirliyi son 48 saat ərzində bölgədə azı 16 nəfərin öldüyünü, 39 nəfərin yaralandığını açıqlayıb. Nazirliyin məlumatına görə, 2023-cü ilin oktyabrından bəri ümumi ölənlərin sayı 72 mindən çoxdur və humanitar vəziyyət hələ də kritik olaraq qalır.
ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio İranla bağlı diplomatik prosesin davam etdiyini və Vaşinqtonun əsas prioritetinin siyasi həll yolu olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, ABŞ administrasiyası razılaşmanın mümkün olması halında bu prosesin uğurla başa çatmasını istəyir. Bununla yanaşı, Rubio yaxın günlərin və saatların prosesin gələcək istiqamətini müəyyən edəcəyini vurğulayıb. Son günlər Ağ Ev və Tramp administrasiyasının digər rəsmilərindən verilən açıqlamalar da göstərir ki, Vaşinqton diplomatiya variantını üstün saysa da, alternativ ssenariləri də gündəmdə saxlayır. Analitiklər hesab edirlər ki, İranla aparılan danışıqlar hazırda həssas mərhələyə daxil olub və qarşıdakı qərarlar regional təhlükəsizlik mühitinə birbaşa təsir göstərə bilər.
ABŞ Prezidenti Donald Trampın Ağ Evdə səsləndirdiyi son açıqlamalar Vaşinqtonun İranla bağlı strategiyasının əsas konturlarını daha aydın göstərməyə başlayıb. Son günlər həm Ağ Evdən, həm də ABŞ administrasiyasının yüksək vəzifəli nümayəndələrindən verilən açıqlamalar göstərir ki, tərəflər arasında danışıqlar prosesi dayanmayıb və diplomatik təmaslar davam edir. Bununla yanaşı, Vaşinqton hələlik yekun razılaşmanın əldə olunmadığını vurğulayır. Mövcud vəziyyət ABŞ-ın bir tərəfdən diplomatik həll variantını açıq saxladığını, digər tərəfdən isə Tehran üzərində siyasi və hərbi təzyiq mexanizmlərindən imtina etmədiyini göstərir. Analitiklər hesab edirlər ki, Ağ Ev eyni vaxtda həm müsbət siqnallar, həm də sərt mesajlar verməklə danışıqlarda üstün mövqe əldə etməyə çalışır.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla davam edən danışıqlarla bağlı yeni açıqlamalar verib. O bildirib ki, Tehran administrasiyasının vaxt keçdikcə onun mövqeyinin zəifləyəcəyini düşündüyünü hesab edir. Trampın sözləri Ağ Evdə keçirilən kabinet iclası ərəfəsində səsləndirilib və ABŞ–İran danışıqları ətrafında müzakirələrin davam etdiyi bir dövrə təsadüf edib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla aparılan danışıqlarla bağlı yeni açıqlama verib. Ağ Evdə keçirilən kabinet iclasından əvvəl danışan Tramp Tehranın razılaşma əldə etmək istədiyini düşündüyünü bildirib. Bununla yanaşı, ABŞ lideri yekun nəticə ilə bağlı hələ tam razı olmadıqlarını da vurğulayıb. ABŞ Prezidenti açıqlamasında danışıqların yekun nəticəsi ilə bağlı sərt mesaj da verib. “Ya razılaşma olacaq, ya da işi bitirməli olacağıq”, – Tramp qeyd edib.
ABŞ və İran arasında mümkün razılaşma ilə bağlı yayılan ziddiyyətli məlumatlar fonunda Ağ Evin mövqeyi diqqət mərkəzinə çevrilib. Vaşinqton İran mediasında yayılan iddiaları təkzib etsə də, ABŞ administrasiyasının münaqişənin qısa müddətdə başa çatdırılması və siyasi həll yolunun tapılması istiqamətində maraqlı olduğu bildirilir.
İran dövlət mediası Vaşinqton və Tehran arasında mümkün razılaşma ilə bağlı yeni detallar açıqlayıb. Yayılan məlumata görə, ilkin və qeyri-rəsmi memorandum layihəsi Hörmüz boğazında kommersiya dəniz hərəkətinin əvvəlki səviyyəyə qaytarılması və hərbi gərginliyin azaldılması ilə bağlı müddəaları əhatə edir. Məlumatlar tərəflər arasında vasitəçilik səylərinin davam etdiyi bir vaxtda diqqət çəkib.
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Livandakı hərbi əməliyyatlarla bağlı yeni açıqlama verərək atəşkəs dövründə yüzlərlə Hizbullah üzvünün öldürüldüyünü iddia edib. Açıqlama İsrail–Livan xəttində son həftələrdə müşahidə olunan gərginlik və davam edən hava hücumları fonunda səsləndirilib. Bununla yanaşı, təqdim olunan rəqəmlərin müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənmədiyi vurğulanır. Müşahidəçilər qeyd edirlər ki, müharibə şəraitində tərəflərin itkilərlə bağlı açıqlamaları fərqli ola və əlavə təsdiq tələb edə bilər.
ABŞ və İran arasında mümkün razılaşma ilə bağlı aparılan danışıqlar həssas mərhələyə daxil olduğu bir vaxtda yeni hərbi və siyasi mübahisələr ortaya çıxıb. Məlumata görə, tərəflər arasında memorandum layihəsinin ümumi çərçivəsi üzrə müəyyən struktur formalaşdırılsa da, proses hələ də kövrək olaraq qalır və kiçik fikir ayrılıqları belə danışıqların dayanmasına səbəb ola bilər. Bu fonda ABŞ-ın son hava zərbələri diqqət mərkəzinə çevrilib. Ağ Ev əməliyyatları müdafiə xarakterli addımlar kimi təqdim etsə də, İran tərəfi və xüsusilə İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu hadisəyə fərqli yanaşaraq bunu atəşkəs şərtlərinin pozulması kimi qiymətləndirib. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, qarşılıqlı ittihamların artması danışıqlar prosesinin gələcək taleyinə təsir göstərə bilər.