İsrailin İrana qarşı həyata keçirdiyi hücumları dayandırdığı barədə yayılan məlumatlar Yaxın Şərqdə vəziyyətin gələcəyi ilə bağlı diqqəti yenidən diplomatik proseslərə yönəldib. İsrail mediasının məlumatına görə, qərar ABŞ Prezidenti Donald Trampın müraciətindən sonra qəbul olunub. Məlumatlarda bildirilir ki, Tramp ilə Benyamin Netanyahu arasında telefon danışığından sonra gərginliyin daha da artmasının qarşısını almaq məqsədilə hücumların dayandırılması qərarı verilib. Bununla yanaşı, İsrail tərəfi Hizbullah tərəfindən mümkün yeni hücumlar olacağı halda Livanda hərbi əməliyyatların yenidən başlaya biləcəyinə işarə edib. Hələlik məlumatlar rəsmi şəkildə təsdiqlənməsə də, bölgədə son günlər aparılan diplomatik səylər və atəşkəs çağırışları fonunda bu xəbərlər xüsusi diqqətlə izlənilir.

İran və İsrail arasında yenidən başlayan qarşılıqlı hücumlar bölgədə gərginliyi kəskin şəkildə artırıb. İsrailin İranın bir neçə şəhərinə endirdiyi zərbələr və İranın buna cavab olaraq həyata keçirdiyi raket hücumları aprel ayında əldə olunmuş atəşkəsin taleyi ilə bağlı ciddi suallar yaradıb. Tehran İsraili atəşkəsi pozmaqda ittiham edir, İsrail isə Livanda davam edən əməliyyatların təhlükəsizlik məqsədi daşıdığını bildirir. ABŞ Prezidenti Donald Tramp tərəfləri dərhal hücumları dayandırmağa çağırsa da, bölgədə vəziyyət qeyri-müəyyən olaraq qalır. Analitiklər hesab edirlər ki, son hadisələr Yaxın Şərqdə yeni qarşıdurma riskini artırmaqla yanaşı, diplomatik səylərin gələcəyini də sual altında qoyur. Mövcud vəziyyət atəşkəsin formal olaraq qüvvədə qalıb-qalmaması ilə bağlı müzakirələri daha da gücləndirib.

Avropa İttifaqının xarici siyasət və təhlükəsizlik məsələləri üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas bölgədə davam edən gərginliklə bağlı narahatlığını ifadə edərək tərəfləri yenidən danışıqlar prosesinə qayıtmağa çağırıb. Onun sözlərinə görə, hazırkı vəziyyət sülh danışıqları ilə kövrək atəşkəs arasında dəyişən təhlükəli mərhələdədir və münaqişənin yenidən genişmiqyaslı müharibəyə çevrilməsi bütün region üçün ciddi nəticələr yarada bilər. Nikosiyada keçirilən toplantıda çıxış edən Kallas diplomatik səylərin artırılmasının vacibliyini vurğulayıb və bütün tərəflərin siyasi həll yollarına üstünlük verməsinin zəruriliyini qeyd edib. Avropa İttifaqı rəsmisinin fikrincə, yalnız dialoq və qarşılıqlı anlaşma regionda uzunmüddətli sabitliyin təmin olunmasına imkan yarada bilər.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə ABŞ Prezidenti Donald Tramp arasında keçirilən telefon danışığı bölgədə davam edən gərginlik fonunda diqqət mərkəzinə çevrilib. Məlumata görə, danışıq Trampın İsrail və İran arasında atəşkəsə dair ümidverici açıqlamasından dərhal əvvəl baş tutub. Tərəflər arasında müzakirə olunan məsələlər açıqlanmasa da, son günlər Vaşinqtonun bölgədə vəziyyətin daha da gərginləşməsinin qarşısını almaq üçün fəal diplomatik təmaslar apardığı bildirilir. Tramp daha sonra etdiyi paylaşımda İsrail və İranın atəşkəs istiqamətində hərəkət etdiyini və yekun danışıqların davam etdiyini qeyd edib. Telefon danışığının detalları açıqlanmasa da, görüşün bölgədəki son proseslərlə əlaqəli olduğu ehtimal edilir.

İran Silahlı Qüvvələri İsrailə qarşı həyata keçirilən hərbi əməliyyatların başa çatdığını açıqlayıb. Rəsmi bəyanatda bildirilir ki, Livanın cənubunda və Beyrutun Dahiyə bölgəsində həyata keçirilən hücumlara cavab olaraq endirilən zərbələrdən sonra əməliyyatlar dayandırılıb. Bununla yanaşı, İran Livana qarşı yeni hücumlar baş verəcəyi təqdirdə daha sərt addımlar atılacağını bəyan edib. Açıqlama ABŞ Prezidenti Donald Trampın tərəfləri dərhal atəşkəsə çağırmasından sonra səsləndirilib. İsrail tərəfi isə hələlik bu bəyanata münasibət bildirməyib. Son günlər bölgədə artan gərginlik fonunda beynəlxalq ictimaiyyət mümkün genişmiqyaslı qarşıdurmanın qarşısının alınması üçün diplomatik səylərini artırır.

Livanın Baş naziri Nəvaf Salamın açıqladığı son rəqəmlər ölkədəki vəziyyətin miqyasını bir daha ortaya qoyub. Onun sözlərinə görə, ABŞ tərəfindən elan edilən atəşkəsdən sonra belə İsrail Livan ərazisinə minlərlə hava hücumu həyata keçirib. Rəsmi məlumatlarda aprelin ortalarından iyunun əvvəlinə qədər 3 491 hava zərbəsi, yüzlərlə dağıntı əməliyyatı və bir sıra yaşayış məntəqələrinin tamamilə məhv edilməsi ilə nəticələnən hərbi əməliyyatların qeydə alındığı bildirilir. Baş nazir eyni zamanda İran və İsrail arasında son gərginliyin Livanda humanitar vəziyyəti daha da ağırlaşdırdığını vurğulayıb. Yeni köçkün axınları nəticəsində ölkənin qəbul imkanlarının tükənmək üzrə olduğu, Beyrut və digər şəhərlərdə yerləşdirmə mərkəzlərinin isə artıq maksimum yüklənmə həddinə çatdığı qeyd edilir. Mart ayından bəri 1 milyondan çox insanın evlərini tərk etməsi Livanın son illərdə üzləşdiyi ən böyük humanitar sınaqlardan biri kimi qiymətləndirilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İsrail və İran arasında davam edən gərginliklə bağlı yeni açıqlamasında tərəflərin atəşkəsə yaxınlaşdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, hazırda yekun danışıqlar aparılır və tərəflər hərbi qarşıdurmanın dayandırılması üçün çıxış yolu axtarırlar. Tramp qeyd edib ki, sülh prosesinin qarşısında ciddi maneələr yaranmadığı halda, yaxın vaxtlarda mühüm irəliləyiş əldə oluna bilər. ABŞ lideri həmçinin yekun razılaşma əldə olunana qədər mövcud blokadanın qüvvədə qalacağını vurğulayıb. Açıqlama İsrail və İran arasında son günlər yenidən şiddətlənən qarşıdurma və beynəlxalq vasitəçilik səylərinin artdığı bir dövrdə verilib. Bu bəyanat bölgədə vəziyyətin diplomatik yollarla həll olunacağına dair gözləntiləri artırıb.

İsrail və İran arasında yenidən başlayan qarşılıqlı hücumlar beynəlxalq ictimaiyyətin diqqət mərkəzində qalmaqda davam edir. Bölgədə hərbi gərginliyin artdığı bir vaxtda ABŞ Prezidenti Donald Tramp tərəflərə açıq çağırış edərək atəşin dərhal dayandırılmasını istəyib. Trampın bəyanatı aprel ayında əldə olunmuş atəşkəsdən sonra ilk dəfə baş verən qarşılıqlı raket və hava hücumları fonunda səslənib. Son hadisələr Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik vəziyyətinin yenidən pisləşə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları artırıb. ABŞ Prezidenti tərəfləri hərbi əməliyyatları dayandırmağa, gərginliyin genişmiqyaslı qarşıdurmaya çevrilməsinin qarşısını almağa və problemlərin diplomatik yollarla həllinə üstünlük verməyə çağırıb.

ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatlara başlamasından 100 gün keçməsinə baxmayaraq, tərəflər arasında davamlı sülh razılaşması əldə olunmayıb. Bu müddət ərzində Vaşinqton və Tehran bir neçə dəfə razılığa yaxınlaşsa da, əsas fikir ayrılıqları danışıqların nəticəsiz qalmasına səbəb olub. Münaqişə fevralın sonunda ABŞ və İsrailin İrana qarşı birgə həyata keçirdiyi “Epik Qəzəb” əməliyyatı ilə başlayıb. Tehran buna cavab olaraq İsrail ərazisinə və Körfəz regionundakı ABŞ hərbi obyektlərinə zərbələr endirib.

İranlı tədqiqatçı Əli Əkbər Dəreyni ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş atəşkəsin artıq faktiki qüvvəsini itirdiyini iddia edib. O bildirib ki, bölgədə baş verən son hadisələr daha genişmiqyaslı qarşıdurma ehtimalını artırır. Dəreyninin fikrincə, İran Fars körfəzi və ətraf dəniz yollarında öz təhlükəsizlik maraqlarını qorumaqda qərarlıdır. Tədqiqatçı hesab edir ki, Tehran iqtisadi və enerji maraqlarına qarşı təzyiqləri qəbul etməyəcək və xüsusilə neft ixracı məsələsində geri addım atmaq niyyətində deyil. Onun açıqlamaları bölgədə enerji təhlükəsizliyi, dəniz nəqliyyatı və regional sabitlik ətrafında müzakirələrin yenidən güclənməsinə səbəb olub.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ-ın son hərbi addımlarını sərt şəkildə tənqid edərək onları atəşkəs rejiminin pozulması kimi qiymətləndirib. Nazirliyin açıqlamasında Sirik bölgəsi və Qeşm adasında yerləşən obyektlərə endirilən zərbələrin regional sabitliyə ciddi təhlükə yaratdığı bildirilib. Tehran bu hadisələrin bütün nəticələrinə görə Vaşinqtonu məsul hesab etdiyini açıqlayıb. Bəyanatda həmçinin region ölkələrinə çağırış edilərək, onların ərazilərinin və infrastrukturunun digər dövlətlərə qarşı hərbi əməliyyatlar üçün istifadə olunmasına imkan verməmələrinin vacibliyi vurğulanıb.

Həmas qrupunun nümayəndə heyəti ABŞ vasitəçiliyi ilə əldə olunmuş Qəzza atəşkəsinin ikinci mərhələsi üzrə müzakirələr aparmaq üçün Misir paytaxtı Qahirəyə gəlib. Görüşlərdə həm atəşkəsin ilk mərhələsinin icrasını yekunlaşdırmaq, həm də İsrailin təkrar hücumlarının qarşısını almaq və ikinci mərhələ üçün uyğun mexanizmləri müəyyənləşdirmək müzakirə olunacaq. Keçən ilin oktyabrında qüvvəyə minən atəşkəsə baxmayaraq İsrail hələ də Qəzza zolağında hücumlarını davam etdirir. ABŞ yanvar ayında atəşkəsin ikinci mərhələsinin silahsızlaşdırma, texnokratik idarəetmə və bərpa işlərinə fokuslanacağını açıqlayıb. Nümayəndə heyətinə Xəlil əl-Hayya rəhbərlik edir və bu səfər regional vasitəçilik və diplomatiyanın əhəmiyyətini göstərir.