Tehrandakı universitetin professoru Mustafa Xoşçeşm ABŞ ilə İran arasında gərginliyin artacağını bildirib. Onun sözlərinə görə, ölkədə milyonlarla insan qisas tələb edir. Professor bunu Müctəba Xameneinin açıqlaması və cəmiyyətdəki əhval-ruhiyyə ilə əlaqələndirib. O, ABŞ-nin İran rəhbərliyinə qarşı həyata keçirilən əməliyyatlarını sərt tənqid edib. Xoşçeşm Vaşinqtonun əvvəlki razılaşmalara sadiq qalmadığını iddia edib. Onun fikrincə, bu səbəbdən qarşıdurmanın genişlənməsi ehtimalı yüksəkdir. Professor ABŞ-nin gələcəkdə də oxşar addımlar ata biləcəyini irəli sürüb. O, vəziyyətin daha da gərginləşəcəyini düşünür.

İranın yeni ali rəhbəri Müctəba Xamenei atasının dəfn mərasimi münasibətilə yayımladığı rəsmi mesajda qisas alınacağı ilə bağlı son dərəcə sərt bəyanatla çıxış edib. Müctəba Xamenei atasının müəyyən etdiyi strateji və siyasi xətti qətiyyətlə davam etdirəcəyini vurğulayıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İran tərəfindən ona qarşı sui-qəsd cəhdi baş verəcəyi təqdirdə cavab tədbirləri üçün əvvəlcədən göstərişlər verdiyini bildirib. Tramp İranın uzun müddətdir onu hədəf aldığını iddia edib və təhlükəsizlik məsələsində ciddi xəbərdarlıq verib. O, açıqlamasında İranın Ali lideri Ayətullah Əli Xameneinin dəfn mərasimində ona qarşı təhdid xarakterli çağırışların səsləndiyini qeyd edib. ABŞ lideri bildirib ki, mümkün hücum halında İranın “misli görünməmiş” cavabla üzləşəcəyini deyib. Trampın bu açıqlaması ABŞ-İran münasibətlərində gərginliyin yüksək olduğu və diplomatik səylərin davam etdiyi bir dövrə təsadüf edir. Tehran isə ABŞ-ın son addımlarını tənqid edərək özünü müdafiə hüququnu vurğulayır.

ABŞ və İran arasında dayandırılmış atəşkəs danışıqlarının bərpası üçün diplomatik səylər davam edir. Qətər vasitəçilərinin Tehranda yeni danışıqlar üçün şərait yaratmağa çalışdığı bildirilir. İran son ABŞ hava zərbələrinin iki ölkə arasında etimadsızlığı daha da artırdığını açıqlayıb. Tehran bildirir ki, hücumlar zamanı hava limanları, logistika obyektləri və nəqliyyat infrastrukturu hədəfə alınıb. İran rəsmiləri Donald Trampın NATO sammitində anlaşmanın başa çatdığını elan etməsini və daha əvvəl verdiyi vədə baxmayaraq Ayətullah Əli Xameneinin dəfn mərasimi zamanı hücumların həyata keçirilməsini tənqid edib. Onların fikrincə, mövcud anlaşma tam etimada deyil, qarşılıqlı öhdəlik prinsipinə əsaslanır. Yeni diplomatik cəhdlər ABŞ və İran arasında gərginliyin azaldılmasına yönəlib.

İranın ali dini rəhbəri Ayətullah Əli Xameneinin cənazəsi Məşhəd şəhərində böyük izdihamın müşayiəti ilə keçirilib. İran mediasının məlumatına görə, üzərinə ölkə bayrağı örtülmüş cənazə şəhər küçələrindən aparılıb. Əli Xamenei və ailə üzvlərinin Məşhəddə yerləşən İmam Rza ziyarətgahında dəfn ediləcəyi bildirilib. O, 1989-cu ildən İranın ali dini rəhbəri vəzifəsini icra edib. Xamenei İranın hərbi və təhlükəsizlik siyasətinin formalaşmasında mühüm rol oynayan siyasi fiqur kimi tanınır. Onun ölümü regionda böyük siyasi və təhlükəsizlik dəyişiklikləri fonunda baş verib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İran rəhbərliyinin keçmiş ali rəhbər Əli Xameneinin dəfn mərasimi zamanı öldürülməkdən narahat olduğunu bildirib. O, son hücumların kəskinləşməsində İran tərəfini günahlandırıb. Trampın sözlərinə görə, Tehran Əli Xameneinin bir həftəlik dəfn mərasimi üçün fasilə istəyib. ABŞ Prezidenti bildirib ki, Vaşinqton bu istəyə razılıq versə də, İran tərəfi sonradan raket atəşinə başlayıb. Tramp həmçinin İran rəsmilərinin dəfn mərasimi zamanı öldürülməmələri üçün təminat istədiklərini deyib. Onun sözlərinə görə, ABŞ həmin müddətdə onlara qarşı belə addım atmayacağını bildirib. Tramp Əli Xameneinin ABŞ və İsrail zərbələri nəticəsində öldürüldüyünü də etiraf edib. Bu açıqlamalar Vaşinqton və Tehran arasında gərginliyin daha da artdığı bir dövrdə səsləndirilib.

İran Əli Xameneinin dəfn mərasimində iştirak etmək üçün 50-dən çox xarici nümayəndə heyətini qəbul edib. İran rəsmiləri bildirirlər ki, mərasimdə əsasən dost və ya bitərəf ölkələrin nümayəndələri iştirak edirlər. Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif, Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan və Rusiyanı Dmitri Medvedev təmsil edir. Mərasimdə Tacikistan, İraq, Gürcüstan, Türkmənistan və Türkiyədən də yüksək səviyyəli rəsmilər iştirak edirlər. İran Avropa ölkələrinə dəvət göndərmədiyini açıqlayıb. Rəsmi Tehran bunu həmin ölkələrin ABŞ və İsrailin hərbi əməliyyatlarına münasibəti ilə əlaqələndirib. Dəfn mərasimləri Tehranda davam edir.

Pakistan ordusunun baş komandanı Asim Münir Tehranda İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə görüşüb. Görüş Əli Xameneinin dəfn mərasimləri çərçivəsində baş tutub. ISNA agentliyinin məlumatına görə, Asim Münir Baş nazir Şahbaz Şərifin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ilə İrana səfər edib. Nümayəndə heyəti anım mərasimlərində iştirak edib. Pakistanın İran ilə ABŞ arasında vasitəçilik səylərində mühüm rol oynadığı bildirilir. Görüşün məzmunu ilə bağlı əlavə təfərrüatlar açıqlanmayıb. Tərəflər arasında təmaslar davam edir.

İran rəsmiləri Əli Xameneinin dəfn mərasimlərinə 10 milyondan çox insanın qatılacağını gözləyirlər. Əsas izdihamın Tehranda olacağı bildirilir. Qum şəhərində azı 2 milyon insanın mərasimlərdə iştirak edəcəyi proqnozlaşdırılır. Dəfn tədbirləri İraqın Nəcəf və Kərbəla şəhərlərində də keçiriləcək. Son mərhələ Əli Xameneinin doğulduğu Məşhəd şəhərində baş tutacaq. İran rəsmiləri Məşhəddə azı 4 milyon insanın iştirakı gözlənildiyini bildirirlər. Mərasimlər dövlətlə xalq arasında birlik mesajı kimi təqdim olunur.

Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər nazirinin müavini Valid əl-Xurayci Tehranda keçirilən Əli Xameneinin vida mərasimində iştirak edib. O, nümayəndə heyəti ilə birlikdə İranın keçmiş ali rəhbərinin xatirəsini yad edib. Məlumatda İranın müharibə zamanı Səudiyyə Ərəbistanındakı ABŞ hərbi bazalarına zərbələr endirdiyi də xatırladılır. Bundan əvvəl Səudiyyə Ərəbistanı İranı bölgədəki siyasətini yenidən nəzərdən keçirməyə çağırmışdı. İki ölkə arasında münasibətlər uzun illər gərgin olub. Lakin son illərdə Çinin vasitəçiliyi ilə normallaşma prosesi başlayıb. Vida mərasimində müxtəlif ölkələrin nümayəndələri iştirak edirlər.

İranlı təhlilçi Abbas Aslani Əli Xameneinin dəfn mərasimlərinin ölkədaxili birlik mesajı daşıdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, hökumət Əli Xameneinin öldürülməsindən sonra zəifləməyib. Aslani hesab edir ki, müharibədən əvvəl iqtisadi etirazlarda iştirak edən bəzi insanlar sonradan hökumətə dəstək nümayiş etdiriblər. Təhlilçi ABŞ və İsrailin məqsədlərinə nail olmadığını iddia edib. O, bunun əksinə olaraq ölkədə həmrəyliyin gücləndiyini bildirib. Bu fikirlər Abbas Aslaninin şəxsi qiymətləndirməsidir. Mərasimlər Tehranda davam edir.

Azərbaycan nümayəndə heyəti Əli Xameneinin vida mərasimində iştirak etmək üçün Tehrana səfər edib.