#eskalasiya

BMT-nin Livandakı sülhməramlı missiyası UNIFIL İsrailin Cənubi Livanda həyata keçirdiyi genişmiqyaslı bombardmanlardan “dərin narahatlıq” keçirdiyini açıqlayıb. Missiya münaqişə nəticəsində mülki itkilərin, dağıntıların və təhlükəsizlik risklərinin artdığını bildirib. UNIFIL həmçinin İsrailin quru əməliyyatlarının genişlənməsindən sonra bir neçə BMT sülhməramlısının da həyatını itirdiyini qeyd edib və bütün tərəfləri eskalasiyanı azaltmağa çağırıb. Regionda humanitar vəziyyətin sürətlə pisləşdiyi və minlərlə insanın yenidən didərgin düşdüyü vurğulanır.

ABŞ-ın İrana qarşı son zərbələri danışıqların gözlənildiyi kimi irəliləməməsindən doğan “məyusluğun” nəticəsi ola bilər. Onun fikrincə, həm Vaşinqton, həm də Tehran hələlik tammiqyaslı müharibədən yayınmağa çalışır. Regionda artan hərbi gərginlik fonunda beynəlxalq ictimaiyyət tərəfləri diplomatik həll yollarına üstünlük verməyə çağırır.

ABŞ və İran arasındakı hərbi qarşıdurma, hərbi əməliyyatların davam etməsi və qarşılıqlı eskalasiya əlamətlərinin artması ilə daha mürəkkəb bir mərhələyə qədəm qoyur. Hazırda müharibənin sonu və ya yaxın siyasi həllin cizgiləri barədə aydın bir baxış mövcud deyil. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, təzyiq strategiyası kimi başlayan bu zərbələr, Yaxın Şərqin son onilliklərdə şahidi olduğu uzunmüddətli müharibələrə çevrilə bilər. Keçmiş təcrübələr göstərir ki, dəqiq hədəfləri və ya aydın çıxış planları olmadan başlayan müharibələr tez-tez bitirilməsi çətin olan açıq münaqişələrə çevrilir.

Yaxın Şərq hazırda yeni regional böhranın astanasında kritik mərhələdən keçir. Mövcud vəziyyət İsrail–İran qarşıdurması, Tehranın regiondakı silahlı müttəfiqləri – “Hizbullah”, Qəzza zolağında “HƏMAS”, Yəməndə isə husilərin fəaliyyəti fonunda getdikcə daha mürəkkəb və təhlükəli xarakter alır. Analitiklər bildirirlər ki, regionun müxtəlif nöqtələrində inkişaf edən böhranlar artıq ayrı-ayrı proseslər deyil. İstənilən bir cəbhədə baş verən eskalasiya digər bölgələrdə zəncirvari reaksiyalara səbəb ola bilər ki, bu da çoxcəhətli və genişmiqyaslı münaqişə riskini artırır.