#Konqres

ABŞ Nümayəndələr Palatası Trampın İrana qarşı hərbi səlahiyyətlərini məhdudlaşdıran qətnaməni qəbul edib. Qətnamə 214 səs lehinə, 208 səs əleyhinə olmaqla təsdiqlənib. Sənəd Konqresin razılığı olmadan hərbi əməliyyatların aparılmamasını nəzərdə tutur. Qətnamə hüquqi baxımdan məcburi deyil və simvolik xarakter daşıyır. Dörd respublikaçı konqresmen demokratlarla birlikdə sənədi dəstəkləyib. Senat isə oxşar təşəbbüsü qəbul etməyərək onu bloklayıb. Beləliklə, Konqresin iki palatası bu məsələdə fərqli mövqe nümayiş etdirib.

ABŞ Federal Mülki Aviasiya İdarəsi Boeing şirkətinə 737 MAX və 787 təyyarələri üzrə uçuşa yararlılıq sertifikatlarını yenidən vermək səlahiyyəti tanıyıb. Qərarın gələn həftədən qüvvəyə minəcəyi bildirilib. Qurum bunu uzunmüddətli təhlükəsizlik və keyfiyyət yoxlamalarının müsbət nəticələri ilə əsaslandırıb. Boeing bundan sonra sertifikatları Federal Mülki Aviasiya İdarəsinin nəzarəti altında rəsmiləşdirəcək. Bu addım şirkətin istehsal gücünü artırmasına imkan yarada bilər. Boeing 2019-cu ildə 737 MAX qəzalarından sonra bu səlahiyyətdən məhrum edilmişdi. Daha sonra 2022-ci ildə 787 proqramında istehsal qüsurlarına görə eyni qərar qəbul olunmuşdu. Yeni qərar Boeing-in fəaliyyətinə inamın bərpa olunması istiqamətində mühüm addım kimi qiymətləndirilir.

ABŞ senatorları Donald Tramp administrasiyası ilə Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar qanun layihəsinin irəlilədilməsi barədə razılıq əldə etdiklərini açıqlayıblar. Sənəd Rusiyanın enerji ixracından gəlir əldə edən ölkələrə qarşı əlavə məhdudiyyətlər tətbiq etməyi nəzərdə tutur. Senatorlar bildiriblər ki, məqsəd Moskvanın hərbi imkanlarına iqtisadi təzyiq göstərməkdir. Qanun layihəsi Rusiya ilə bağlı siyasətdə Konqres və Ağ Ev arasında koordinasiyanın gücləndirilməsi kimi qiymətləndirilir. Sənədin yaxın zamanda təqdim ediləcəyi gözlənilir.

ABŞ və İran arasında son zorakılıq dalğasının hansı istiqamətdə davam edəcəyi hələlik bəlli deyil. Donald Tramp daha əvvəl də danışıqlar zamanı İrana qarşı yeni zərbələrlə bağlı xəbərdarlıqlar etmişdi. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı mümkün hücumlarla bağlı jurnalistlərə ətraflı məlumat vermir. Buna baxmayaraq, Vaşinqtonun İran hədəflərinə yenidən zərbə endirə biləcəyinə dair işarələr artır. ABŞ ictimaiyyətində İranla müharibəyə qarşı narazılığın gücləndiyi bildirilir. Lakin yay mövsümü və Konqresin fasilədə olması səbəbindən məsələ geniş ictimai müzakirələrin əsas mövzusu deyil. Sentyabrdan sonra seçki mövsümünün başlaması ilə bu mövzunun daha çox gündəmə gələcəyi gözlənilir. Xüsusilə atəşkəs müddəti başa çatarsa, ABŞ-ın İran siyasəti daha sərt müzakirə edilə bilər.

Venesuela müxalifət lideri Maria Korina Maçadonun ölkəyə qayıtmaq üçün ABŞ-dan yardım istəməsi Vaşinqtonda narazılıqla qarşılanıb. Ağ Ev rəsmisinin Reuters-ə verdiyi məlumata görə, Maçado son günlər ABŞ administrasiyasının müxtəlif qurumlarına və Konqres üzvlərinə müraciətlər edib. O, Venesuelada baş verən zəlzələlərdən sonra ölkəyə qayıtmaq niyyətini bildirib. ABŞ rəsmilərinin bu təşəbbüsə münasibətinin mənfi olduğu qeyd edilir. Məsələ ilə bağlı rəsmi açıqlama verilməyib. Venesueladakı humanitar vəziyyət isə beynəlxalq diqqət mərkəzində qalır. Siyasi gərginlik fonunda diplomatik təmaslar davam edir. Hadisənin inkişafı izlənilir.

Vaşinqtonda ABŞ Konqres binasında Bakı Təşəbbüs Qrupunun təşkilatçılığı ilə “Qayıdış hüququ və öz müqəddəratını təyinetmə” mövzusunda beynəlxalq konfrans keçirilir. Tədbir etnik təmizləmə iddiaları, qayıdış hüququ və beynəlxalq hüquqi mexanizmlərlə bağlı məsələləri müzakirə edir. İştirakçılar Ermənistan ərazisində Azərbaycan irsinin məhv edilməsi iddialarını gündəmə gətirirlər. Konfransda BMT çərçivəsində monitorinq və faktaraşdırıcı missiyaların yaradılması imkanları müzakirə olunur. Tədbir beynəlxalq hüquq və dekolonizasiya mövzularını da əhatə edir.

ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens İranla bağlı açıqlamalar verib. O, sanksiyaların müvəqqəti ləğvinin mümkün olduğunu bildirib. Hörmüz boğazının sərbəst keçid zonası olması vurğulanıb. ABŞ-ın bəzi gəmilərə keçid icazəsi verdiyi qeyd olunub. İranın raket imkanları ilə bağlı yeni şərtlər irəli sürülüb. Konqresin yaxın zamanda məlumatlandırılacağı bildirilib. Livanda təhlükəsizlik məsələləri də razılaşmaya daxil edilib. İsrailə mülki hücumlarla bağlı xəbərdarlıq edilib.

Ağ Ev ABŞ–İran razılaşmasının mətnini Konqresə təqdim edib. Sənəd hərbi əməliyyatların tam dayandırılmasını nəzərdə tutur. Livan da daxil olmaqla bütün cəbhələrdə döyüşlərin bitdiyi qeyd olunur. ABŞ 30 gün ərzində İran limanlarına blokadanı ləğv edəcək. İran Hörmüz boğazında təhlükəsiz keçidi təmin edəcək. Tərəflər 60 gün ərzində yekun razılaşma üçün danışıqlar aparacaq. Müddətin uzadıla biləcəyi də bildirilib. Proses diplomatik mərhələyə keçib.

ABŞ–İran razılaşması Respublikaçılar Partiyasında bölünməyə səbəb olub. Trampa yaxın senator Tim Skott sənədi müsbət qiymətləndirib. O, razılaşmanı ABŞ təhlükəsizliyi üçün qələbə adlandırıb. Bəzi Respublikaçılar isə prosesi daha sərt nəticələr üçün başlanğıc kimi görür. Nikki Heyli razılaşmanın bəzi detallarını tənqid edib. O, İranın maliyyə əldə etməsindən narahatlığını bildirib. Partiya daxilində vahid mövqe yoxdur. Mövzu ABŞ siyasətində ciddi müzakirələr yaradır.

Donald Tramp İranla əldə olunan razılaşmanın Konqresə göndərilə biləcəyini bildirib. O, əvvəlcə bu barədə düşünmədiyini, lakin ideyaya qarşı olmadığını qeyd edib. Tramp sənədin Konqresdə müzakirəsinin mümkün olduğunu vurğulayıb. ABŞ Prezidenti razılaşmanı mühüm sənəd adlandırıb. Onun sözlərinə görə, etirazın olmayacağını düşünür. Bu açıqlama ABŞ daxilində siyasi proseslər kontekstində diqqət çəkir. Razılaşmanın gələcək taleyi müzakirə mövzusudur.

ABŞ Konqres üzvü Ryan Zinke bildirib ki, ABŞ və İran heç vaxt olmadığı qədər razılaşmaya yaxınlaşdı. İran Xarici İşlər Nazirliyi mətnin əsas hissəsinin demək olar ki, yekunlaşdığını açıqlayıb. Zinke vurğulayıb ki, detalarda çətinliklər hələ qalır. Əsas sual zənginləşdirilmiş uranın yoxlanması ilə bağlıdır. Hər iki tərəf yoxlamanı həyata keçirəcək orqanın kim olacağını müəyyən etməlidir. Konqresmen hesab edir ki, İran haqlı olaraq heç nə imzalamadığını deyib. Tərəflər razılaşmaya yaxın görünür. Yekun razılaşma üçün detallara diqqət yetirilməlidir. Bu proses region üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Tarix boyunca müharibə insanın ən qanlı ictimai hadisəsi olub. Müharibənin mərasimləri (ritualları) və simvolları da vardır - həm müharibədən əvvəl, həm də sonra; qələbə və ya məğlubiyyət zamanı. Şübhəsiz ki, bu ritual və simvollar müharibəyə legitimlik və müqəddəslik qazandırmağa xidmət edir. Həmçinin düşmənin insan obrazını “dehumanizasiya” etməklə onu məhv etməyi asanlaşdırmaq məqsədini daşıyır.