ABŞ Cənub Komandanlığı (SOUTHCOM), Karib dənizində narkotik daşıdığı iddia edilən qayığın vurulduğunu və nəticədə 3 nəfərin öldüyünü açıqlayıb. SOUTHCOM-un sosial media platforması vasitəsilə yaydığı rəsmi bəyanatda bildirilir ki, narkotik qaçaqmalçılığı ilə məşğul olduğu iddia edilən hədəfə qarşı zərbə endirilib. Komandanlıq, kəşfiyyat məlumatlarının həmin gəminin birbaşa narkotik ticarəti fəaliyyətlərində iştirak etdiyini təsdiqlədiyini müdafiə edib və hücum anının görüntülərini paylaşıb.

New York Times və digər mənbələr ABŞ-ın Karib hövzəsində yerləşən U.S.S. Gerald R. Ford təyyarədaşıyan zərbə qrupunu Yaxın Şərqə göndərmək qərarına gəldiyini bildirir. Bu məlumatlar Associated Press tərəfindən də təsdiqlənib və ABŞ-ın İranla artan gərginlik fonunda hərbi mövqeyini gücləndirdiyi göstərilir. Məlumata görə, U.S.S. Gerald R. Ford və ona müşayiət edən gəmi qrupu Karib dənizindən çıxaraq Orta Şərqə yola düşəcək və artıq bölgədə yerləşən USS Abraham Lincoln zərbə qrupuna qoşulacaq.

2026-cı il yanvarın 7-də ABŞ hərbçilərinin Rusiya bayrağı altında üzən “Marinera” adlı neft tankerini ələ keçirməsi sadəcə diplomatik qalmaqal deyil. Bu hadisə beynəlxalq nizamın yeni mərhələyə keçdiyini, burada hüquqla güc arasında tarazlığın pozulduğunu və İkinci Dünya müharibəsindən bəri ilk dəfə qlobal dəniz hüququnun sınağa çəkildiyini göstərir. Bir baxışda bu, sanki hüquqi səlahiyyətlərlə sanksiya siyasəti arasındakı ziddiyyət təsiri bağışlayır. Amma əslində söhbət ABŞ hegemonluğunun sərhədlərinin yoxlanılmasından, Rusiyanın isə öz bayrağını yalnız rəmzi deyil, həm də institusional səviyyədə qorumaq gücündən gedir.

ABŞ-ın nəqliyyat naziri Şon Daffi Venesuelaya hərbi müdaxilədən sonra Karib hövzəsində hava məkanına tətbiq olunan məhdudiyyətlərin aradan qaldırıldığını açıqlayıb. Nazir ABŞ mərkəzli X sosial media platformasında paylaşdığı açıqlamada, Karib hövzəsi ətrafındakı hava məkanında dünən tətbiq olunmağa başlayan məhdudiyyətlərin yerli vaxtla saat 00:00-da başa çatacağını və uçuşların bərpa ediləcəyini bildirib. Daffi hava yolu şirkətlərinin məlumatlandırıldığını, vəziyyətdən təsirlənən sərnişinlərin uçuşlarla bağlı aviaşirkətlərdən məlumat almalarının vacib olduğunu qeyd edib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmyıl Bəqai ABŞ-ın Karib dənizi və Latın Amerikasındakı hərbi fəaliyyətlərinin beynəlxalq sülh və təhlükəsizlik üçün “təhlükəli nəticələrə” səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. O, Venesuelanın “qanuni və seçilmiş hökumətinə qarşı güc tətbiqi ilə hədələməni” beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulması, həmçinin BMT Nizamnaməsinin, xüsusilə millətlərin öz müqəddəratını təyin etmə və gücdən istifadənin qadağan olunması ilə bağlı 2(4)-cü maddəsinin kobud şəkildə pozulması kimi dəyərləndirib.

Kolumbiya prezidenti Qustavo Petro, ABŞ-ın Karib dənizi və Sakit okeandakı əməliyyatlarına etiraz edərək, ABŞ təhlükəsizlik qurumları ilə əlaqə və kəşfiyyat məlumatlarının paylaşılmasının dayandırıldığını açıqlayıb. Prezident Petro bu barədə ABŞ mərkəzli X sosial media platformasındakı hesabında paylaşım edib və ABŞ-ın bölgədə apardığı əməliyyatlara toxunub.

“Washington Post”un məlumatına görə, ABŞ Müdafiə Nazirliyinin rəsmiləri Karib dənizi və Sakit okean sularında həyata keçiriləcək əməliyyat çərçivəsində gəmilərin yerləşdirildiyini bildiriblər. Hərbi gəmilər Mərkəzi və Cənubi Amerika ölkələri yaxınlığında fəaliyyət göstərəcək. Məlumata görə, bölgəyə üç esmines (USS Gravely, USS Jason Dunham, USS Sampson), iki desant dok gəmisi, bir amfibiya hücum gəmisi, bir sürətli döyüş gəmisi və bir sahil döyüş gəmisi (LCS) göndərilib. Rəsmilər esmineslərin Venesuela sahillərinə “çox yaxın” olmadığını xüsusi vurğulayıblar. Ekipaj heyətində narkotik əməliyyatlarına cavabdeh zabitlərin də yer aldığı bildirilir.

Venesuelanın xarici işlər naziri İvan Gil, Telegram-da ABŞ-ın USS Lake Erie raket kreyseri və USS Newport News nüvə sualtı qayığını Karibə göndərməyi planlaşdırdığını bildirib. Venesuelanın BMT-dəki nümayəndəliyi bu addımı “regional sülhə təhdid” kimi qiymətləndirib. Venesuela müdafiə naziri Vladimir Padrino Lopez, “Katatumbo İldırımı” əməliyyatı çərçivəsində Karib sularına daha böyük gəmilər və pilotsuz uçuş aparatları yerləşdirəcəklərini açıqlayıb. 15,000 əsgər Kolumbiya sərhədinə göndəriləcək. Lopez, Maracaibo gölü və Venesuela körfəzində dəniz patrulları və vətəndaş xidmət məntəqələri quracaqlarını bildirib.

Maduro ABŞ-ın “narkotiklərlə mübarizə” siyasətini tənqid edərək, narkotik ticarətinin əsasən Kolumbiya və Mərkəzi Amerika üzərindən idarə olunduğunu, Venesuelanın isə bu ticarətlə əlaqəsinin olmadığını bildirib. O, ABŞ-ın Əfqanıstan, İraq və Liviyaya “terror” bəhanəsi ilə müdaxilə etdiyini xatırladaraq, “Venesuela ərazisi təmizdir, hökumətimiz və silahlı qüvvələrimiz azaddır,” - deyə bildirib. Maduro, ABŞ-ın Karib dənizinə hərbi yerləşdirməsini pisləyərək, narkotiklərin böyük hissəsinin Sakit Okean üzərindən daşındığını, lakin ABŞ-ın öz cəmiyyətindəki narkotik istifadəsi ilə mübarizə aparmadığını vurğulayıb.

Venesuela Prezidenti Nikolas Maduro ABŞ-ın Karib dənizinə üç hərbi gəmi göndərməsi qərarından sonra Milli Bolivarçı Milis Gücünə yüzlərlə vətəndaşın könüllü yazıldığını açıqlayıb. Dövlət televiziyasına müsahibəsində çıxış edən Maduro qeydiyyat prosesinin “son dərəcə uğurlu” keçdiyini vurğulayıb. O bildirib ki, xalq ABŞ gəmilərinə qarşı böyük vətənpərvərlik nümayiş etdirir və bu proses bazar günü də davam edəcək.