Danimarkanın Baş naziri Mette Frederiksen qlobal təhlükəsizlik mühitində artan risklər fonunda Avropanın müdafiə imkanlarının gücləndirilməsinə və NATO-nun daha da möhkəmləndirilməsinə çağırış edib. Ankarada keçirilən NATO Dövlət və Hökumət Başçılarının 36-cı Zirvə toplantısından əvvəl jurnalistlərə açıqlama verən Frederiksen bildirib ki, NATO tarixdə yaradılmış ən güclü hərbi alyansdır və bu status qorunub saxlanmalıdır.
#Danimarka
Danimarkanın Baş naziri Mette Frederiksen Qrenlandiyanın satılmadığını və ölkəsinin suverenliyinə hörmət göstərilməsinin vacibliyini bəyan edib. O, bu açıqlamanı Ankarada keçirilən NATO Zirvə Toplantısında səsləndirib. Frederiksen bildirib ki, Qrenlandiya Danimarka Krallığının tərkibində muxtar ərazidir və onun statusu dəyişməyəcək. Baş nazirin bəyanatı Donald Trampın Qrenlandiyaya nəzarət etmək istəyini yenidən dilə gətirməsindən sonra verilib. Frederiksen müttəfiqlər arasında münasibətlərin qarşılıqlı hörmət prinsipi əsasında qurulmalı olduğunu vurğulayıb. O, Danimarkanın suverenliyi ilə bağlı mövqeyinin qəti olduğunu bildirib. Açıqlama NATO Zirvə Toplantısının diqqət çəkən siyasi mövzularından biri olub.
Norveç Ukraynanın hava hücumundan müdafiə imkanlarının gücləndirilməsi üçün 3 milyard Norveç kronu ayıracağını açıqlayıb. Təxminən 306,2 milyon ABŞ dollarına bərabər olan bu vəsait ballistik raketlərdən müdafiəyə sərf ediləcək. Norveç, Danimarka, Almaniya və Kanada ilə birlikdə ABŞ-də istehsal olunan yeni Patriot hava hücumundan müdafiə raketləri sifariş edəcək. Layihə Ukraynanın hava məkanının daha etibarlı qorunmasına xidmət edəcək. Oslo bu addımı beynəlxalq müdafiə əməkdaşlığının mühüm hissəsi kimi qiymətləndirir. Təşəbbüs Ukraynaya hərbi dəstəyin davam etdirilməsi istiqamətində atılan növbəti addımlardan biri hesab olunur. Müttəfiq ölkələr Ukraynanın müdafiə imkanlarını gücləndirmək üçün koordinasiyalı fəaliyyətlərini davam etdirirlər.
Qlobal Toxum Anbarının tikintisinin başlanmasından 20 il ötür
Avstraliya, Kanada, Danimarka, Estoniya, Finlandiya, Fransa, İslandiya, Latviya, Litva, Norveç və İsveç xarici işlər nazirləri, eləcə də Avropa İttifaqının xarici siyasət rəhbəri Kaya Kallas Livanda gərginliyin artmasına dair dərin narahatlıq ifadə ediblər. Rəsmi şəxslər atəşkəs razılaşmasının icrasını dəstəklədiklərini və Livanın səlahiyyətlərini genişləndirmək səylərini alqışladıqlarını bildiriblər. Bəyanatda Hizbullahdan hücumların dayandırılması, İsraildən isə Livanın suverenliyinə hörmət göstərməsi və hərbi gərginliyi dayandırması tələb olunub. Xarici işlər nazirləri bütün tərəfləri maksimum təmkin göstərməyə, atəşkəsə riayət etməyə və mülki vətəndaşların qorunmasını təmin etməyə çağırıb. Bu addım regionda gərginliyin azaldılması və sülhün təşviqi məqsədini güdür.
Vaşinqtonun bu gözlənilməz addımı Danimarka və Qrenlandiya rəsmiləri tərəfindən sərt və kinayəli reaksiya ilə qarşılanıb. Danimarkanın müdafiə naziri Troels Lund Poulsen hökumətin bu təşəbbüsdən diplomatik kanallar vasitəsilə deyil, yalnız Trampın sosial media paylaşımları vasitəsilə xəbər tutduğunu bildirib.
Danimarka kralı Frederik ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qrenlandiyanın əldə edilməsi ilə bağlı bəyanatları fonunda Nuuk şəhərinə səfər edib. Danimarkanın baş naziri və Qrenlandiyanın hökumət rəhbəri, ABŞ dövlət katibi Marko Rubio ilə konstruktiv görüş keçirdiklərini bildirsələr də, Donald Trampın Arktika adasını əldə etmək niyyətində dəyişiklik olmadığı qeyd olunub.
NATO Arktikada fəaliyyətini genişləndirərək Qrenlandiyada yeni “Arctic Sentry” təşəbbüsünü işə salmağa hazırlaşır. Alyansın bu addımı rəsmi olaraq regionda artan təhlükəsizlik çağırışlarına cavab kimi təqdim edilsə də, diplomatik mənbələr təşəbbüsün əsasən siyasi və kommunikasiya xarakteri daşıdığını bildirirlər.
Qrenlandiya ilə bağlı mümkün razılaşmalar çərçivəsində Danimarka ilə ABŞ arasında aparıla biləcək danışıqlarda Kopenhagenin ən böyük üstünlüklərindən biri kimi göstərilən dərman sənayesinin real təsir gücü müzakirə mövzusuna çevrilib. Danimarka Statistika İdarəsinin məlumatına görə, bu kateqoriya üzrə ixracın ümumi həcmi 21,5 milyard Danimarka kronu (təxminən 2,8 milyard avro) olub.
Danimarkanın baş naziri Mette Frederiksen və Qrenlandiyanın hökumət rəhbəri Yens-Frederik Nilsen Berlində Almaniya kansleri Fridrix Mertslə görüşüblər. Məlumata görə, danimarkalı və qrenlandiyalı liderlər çərşənbə günü Fransa Prezidenti Emmanuel Makronla danışıqlar aparacaq. Görüşlərdə hazırkı beynəlxalq siyasi vəziyyət və Avropanın təhlükəsizlik baxımından daha güclü mövqe tutmasının vacibliyi müzakirə olunacaq.
Fransa, Qrenlandiyada NATO təlimi təşkil edilməsini tələb edib və bu təlimdə iştirak etməyə hazır olduğunu açıqlayıb. ABŞ Prezidenti Donald Tramp isə Qrenlandiyanın "xalq təhlükəsizliyi üçün vacib" olduğunu bəyan edərək, bəzi Avropa ölkələrinə qarşı gömrük vergisi tətbiq etməklə hədələyib. Tramp bildirib ki, 1 fevraldan etibarən Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almaniya, İngiltərə, Niderland və Finlandiyaya 10 faiz gömrük vergisi tətbiq olunacaq, 1 iyundan sonra isə bu nisbət 25 faizə yüksələcək.
Danimarkanın Müdafiə Nazirliyi Qrenlandiyanın müdafiəsinə dair 1952-ci il tarixli kral direktivəsinin hələ də qüvvədə olduğunu təsdiqləyib. Bu direktivə adaya mümkün hərbi müdaxilə halında, yerli hərbi kontingentin yuxarı instansiyalardan əlavə göstəriş almadan atəş açmaq səlahiyyətini nəzərdə tutur. Qeyd olunub ki, sözügedən kral fərmanı Qrenlandiyanın müdafiəsi üçün fövqəladə səlahiyyətlər müəyyən edir və bu mexanizm bu gün də hüquqi qüvvəsini saxlayır.