#İsrail-Suriya gərginliyi

ABŞ-ın Ankaradakı səfiri və Suriyaya xüsusi nümayəndəsi Tom Barak İsrail və Suriya rəsmiləri arasında Fransanın paytaxtı Parisdə keçirilən görüşün nəticələrini “tarixi” adlandırıb. Barak Jerusalem Post qəzetinə verdiyi müsahibədə bildirib ki, görüş hər iki ölkənin əməkdaşlığa və ortaq rifaha doğru irəliləmək istədiyini göstərir. Onun sözlərinə görə, Suriya və İsrail yeni, şəffaf və tərəfdaşlığa əsaslanan münasibət qurmağa hazırdır və bu, Tel-Əvivlə Dəməşq arasında əməkdaşlığı artıracaq.

“Ankara – yeni Dəməşq hakimiyyəti – SDF” üçbucağının transformasiyasını müəyyən edən struktur parametrlər hansılardır və Türkiyənin institusional maraqları, SDF-nin mövqeyi, ABŞ-ın iştirakı və formalaşan regional alyanslar nəzərə alındıqda, “Terrorsuz Türkiyə” prosesi sistemli deeskalasiya formatına çevrilə bilərmi?

İsrail ordusunun Suriyanın cənubundakı Kuneytra bölgəsinə bağlı Beyt Cin kəndinə təşkil etdiyi basqında, ikisi uşaq, ikisi qadın olmaqla 13 nəfərin öldüyü, baş verən toqquşmada 3-ü ağır olmaqla 6 İsrail əsgərinin yaralandığı bildirilib. Suriya mətbuatının verdiyi məlumata görə, kənddə bəzi sakinləri zorla saxlamağa çalışan İsrail əsgərləri ilə baş verən toqquşma zamanı ölənlərin və yaralananların sayı artıb. Basqın zamanı İsrail ordusunun helikopterlərlə əməliyyata dəstək verdiyi və kəndin bəzi bölgələrinin top atəşinə tutulduğu qeyd edilib.

İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu işğal altındakı Suriya torpaqlarına səfər edərək bölgədə yerləşdirilmiş İsrail əsgərləri ilə görüşüb. Səfərdə müdafiə və xarici işlər nazirləri, eləcə də İsrail ordusunun rəhbərliyi iştirak edib. Netanyahu Qolan Təpələri qarşısındakı şimal sərhədinin təhlükəsizliyinin gücləndirilməsinin prioritet olduğunu bildirib.

Suriya Prezidenti Əhməd əş-Şaraa 10 noyabr tarixində Vaşinqtona səfər edəcək və Ağ Evə rəsmi ziyarət həyata keçirən ilk Suriya dövlət başçısı olacaq. Bu barədə ABŞ-nin Türkiyə səfiri və Suriya üzrə xüsusi nümayəndəsi Tom Barak, Bəhreynin paytaxtı Manamada “Axios” nəşrinə verdiyi müsahibədə bildirib. Barak bildirib ki, əş-Şaraanın ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə planlaşdırılan görüşündə və səfər çərçivəsində tərəflərin təhlükəsizlik və regional əməkdaşlıq məsələlərini müzakirə edəcəyi gözlənilir.

ABŞ-nin Türkiyə səfiri və Suriya üzrə xüsusi nümayəndəsi Tom Barak, Qəzzada əldə olunan atəşkəsi dəyərləndirərək bildirib ki, Türkiyənin iştirakı olmasa, tərəflər razılığa gələ bilməzdi. Onun sözlərinə görə, ABŞ Prezidenti Donald Tramp bu səbəbdən Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğana dörd dəfə təşəkkür edib.

İsraillə əldə olunacaq istənilən razılaşma bölgədə sülhün yayılmasına töhfə verəcək . Əhməd əş-Şəraa bu fikirləri ABŞ-ın Nyu York şəhərində yerləşən Yaxın Şərq İnstitutunda iştirak etdiyi paneldə çıxışı zamanı səsləndirib. ABŞ mərkəzli X sosial media platformasında İnstitutun paylaşdığı məlumata görə, Əhməd əş-Şəraa çıxışında Suriya xarici siyasətində diplomatik fəaliyyətini sürətləndirdiyini və beynəlxalq ictimaiyyətə dönüş yolunda irəlilədiyini bildirib.

İsrailin müdafiə naziri İsrael Katz Suriyanın işğal altında saxlanılan Hermon dağından paylaşım edərək bölgədən geri çəkilməyəcəklərini açıqlayıb. İsrail ordusu, Suriyada Bəşşar Əsəd rejiminin devrilməsindən sonra qurulan yeni hakimiyyətə qarşı əməliyyatlara başlayıb. Bu əməliyyatlar nəticəsində sərhəd xəttində yerləşən bir sıra bölgələr işğal edilib. Onların arasında hərbi-strateji baxımdan xüsusi əhəmiyyətə malik Hermon dağı da var.

Səudiyyə Ərəbistanının Xarici İşlər Nazirliyi İsrailin Suriya ərazilərinə qarşı həyata keçirdiyi hücumları pisləyib. Bu barədə nazirliyin yaydığı bəyanatda qeyd olunub. "Səudiyyə Ərəbistanı Krallığı İsrailin Suriya ərazisinə davamlı şəkildə həyata keçirdiyi hücumları, o cümlədən Hums və Latakiya vilayətlərində bir neçə əraziyə endirilən hava zərbələrini kəskin şəkildə pisləyir və qınayır. Nazirlik bu addımları beynəlxalq hüququn və Suriya ilə İsrail arasında 1974-cü il Ayrılma Razılaşmasının açıq-aşkar pozuntusu kimi qiymətləndirir" - deyə, bəyanatda bildirilib.

İsrail ordusu Kuneytra vilayətində yerləşən bir qəsəbəyə basqın təşkil edib. İsrail qüvvələri keçirilən əməliyyat zamanı 7 nəfəri həbs edib. Suriya dövlət xəbər agentliyi SANA, İsrail qüvvələrinin Suriyaya basqın təşkil etdiyini və 7 nəfəri saxladığını bildirib. İsrail ordusunun açıqlamasında isə “terror fəaliyyəti şübhəsi” ilə şəxslərin saxlandığı qeyd olunub. İsrail ordusu isə yayımladığı bəyanatda, əsgərlərin “Suriyanın cənub bölgəsində terror fəaliyyəti ilə əlaqəsi olduğundan şübhələnilən bir neçə nəfəri” saxladıqlarını bildirib. Rəsmi şəxslər həbs edilənlərin İsrailə aparılaraq dindirildiyini açıqlayıb.

İsrail ordusu gecə yarısından sonra Suriyanın cənubundakı Quneytra əyalətində bir kəndə hücum edib. AzerVoice xəbər verir ki, bu barədə Suriya dövlət televiziyası olan əl-İxbariyyədə məlumat verilib. Xəbərdə “Gecə yarısından sonra İsrail ordusu kənddə iki evdə axtarış edib” ifadəsi işlədilib.

ABŞ senatorları Jeanne Shaheen, Joni Ernst və Nümayəndələr Palatasının üzvü Joe Wilson İsrailin Suriyadakı son hərbi əməliyyatlarını pisləyən birgə bəyanat dərc edib. Bəyanatda qeyd olunub ki, Suriya 14 ildən çox davam edən münaqişələrdən sonra sabitliyə və irəliləyişə ehtiyac duyur, lakin İsrailin hücumları bu məqsədə çatmağı çətinləşdirir. Konqresmenlər, xüsusilə avqustun 27-də Dəməşq çölündəki Qusvah bölgəsində 6 Suriya əsgərinin həlak olması ilə nəticələnən pilotsuz təyyarə zərbələrini və Mani dağına endirilən hava hücumlarını tənqid ediblər.