#ABŞ və İsrailin İran siyasəti

İranın Nüvə Enerjisi Təşkilatının (AEOI) rəhbəri Məhəmməd İslami ölkənin mülki nüvə proqramını inkişaf etdirməyə davam edəcəyini bildirərək, eyni zamanda Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (MAQATE) çərçivələrinə tam riayət edəcəyini vurğulayıb. Bu, Tehran fəaliyyətləri ilə bağlı siyasi səbəblərlə irəli sürülə biləcək ittihamlardan çəkinmək məqsədi daşıyır. İslami, müasir dünyada “cangüdümlü qanun və ikili standartlar”ın hökm sürdüyünü qeyd etsə də, MAQATE-nin BMT-yə tabe olan bir qurum olduğunu bildirərək, İranın “qaydaları pozmaq iddialarından qorunmaq üçün çərçivələrə riayət etməsinin vacib” olduğunu bildirib.

İranın Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi ölkənin milli gücünün və müdafiə qabiliyyətlərinin artırılmasının vacibliyini vurğulayaraq, İrana qarşı təhdidlərin qarşısını almaqda dayanıqlı qoruyucu qüvvənin əhəmiyyətini qeyd edib.Əraqçi çərşənbə axşamı ölkə üzrə cümə namazı xütbələrini idarə edən dini liderlərlə görüşdə İranın xarici siyasətində son dövrlərdəki inkişafları və beynəlxalq əlaqələri izah edib.

İranın Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi bildirib ki, Tehran və Vaşinqton razılığa gəlməyə çox yaxın olublar, lakin ABŞ “sıfır zənginləşdirmə” tələb etdiyindən proses uğursuz olub və nəticədə ABŞ diplomatiya əvəzinə qarşıdurmanı seçib. Əraqçi Muskatda “Musa əl-Fərrac ” proqramına verdiyi müsahibədə Oman Sultanlığının uzunmüddətli və effektiv vasitəçilik rolunu yüksək qiymətləndirib. O qeyd edib ki, beynəlxalq münasibətlər ABŞ və İsrailin nəzarətsiz güc tətbiqindən təsirlənərək “cangüdümlü qanun” vəziyyətinə qayıdıb.

İranın İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (İİKK) yüksək rütbəli sözçüsü bildirib ki, İsrail rejimi hər hansı yeni təcavüz aktına daha “ciddi” cavab alacaq. İİKK sözçüsü və ictimaiyyətlə əlaqələr üzrə müavini briqada generalı Əli Məhəmməd Nəyini bu açıqlamaları İranın Tabarestan televiziya kanalında verib.“Düşmənin yeni məqsədi yoxdur və səhvlərini təkrarlamaq imkanına malik deyil”, – Nəyini deyib.

İranın Hava Hücumundan Müdafiə Qüvvələrinin əməliyyat üzrə müavini, briqada generalı Rza Xace, İran qüvvələrinin İsrail rejimi ilə 12 günlük müharibədə 196 düşmən təyyarəsi və dronunu vurduğunu açıqlayıb. O, bu müharibəni NATO və Qərb texnologiyası ilə birbaşa qarşıdurma kimi xarakterizə edib. Xace bildirib ki, hava müdafiəsi şəbəkəsi, həm Ordu, həm də İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (İİKK) bölmələrini əhatə etməklə, heç dayanmadan fəaliyyət göstərib. O əlavə edib ki, müharibədə ən azı 33 ölkə İsrailə yardım edib.

İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Əli Laricani bildirib ki, Tehran yalnız həqiqi və nəticəsi əvvəlcədən planlaşdırılmamış danışıqları qəbul edə bilər. Pakistanın paytaxtı İslamabadda, İran səfirliyində regional və beynəlxalq sülh və təhlükəsizlik sahəsində fəaliyyət göstərən beyin mərkəzlərinin rəhbərləri və mütəxəssislərlə görüşündə çıxış edən Laricani vurğulayıb ki, ABŞ özünü bütün qlobal proseslərin mərkəzi kimi təqdim etməyə çalışsa da, bu, “özünü aldatmaqdan” başqa bir şey deyil.

İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Əli Laricanı bazar ertəsi, 24 noyabr tarixində “dost və qardaş” Pakistan ölkəsinə rəsmi səfər edəcək. Bu barədə o, X sosial şəbəkəsində paylaşım edib. Laricanı bildirib ki, İran xalqı heç vaxt Pakistan xalqının İrana dəstəyini unutmur. O, xüsusilə İsrail rejimi və ABŞ-ın iyun ayında İrana qarşı tətbiq etdiyi 12 günlük işğalçı müharibə zamanı Pakistanın göstərdiyi dəstəyi xatırladıb.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibinə və Təhlükəsizlik Şurasına müraciət edərək, ABŞ və İsrailin “beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyə qarşı ciddi pozuntulara və cinayətlərə” görə məsuliyyətə cəlb olunması üçün tədbir görülməsini tələb edib. Əraqçi 2025-ci il noyabrın 11-də BMT Baş katibi Antoniu Quterreşə və Təhlükəsizlik Şurasına ünvanladığı məktubda BMT-ni həm ABŞ, həm də İsrail rejimi üçün cavabdehliyin təmin olunması istiqamətində lazımi addımlar atmağa çağırıb və bu cinayətləri törədənlərin ədalət qarşısına çıxarılmasının vacibliyini vurğulayıb.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian bəyan edib ki, ölkəsi müharibə axtarışında deyil, lakin müdafiə qabiliyyətini gücləndirib və düşmən tərəfindən ediləcək hər hansı bir səhvə dərhal və dağıdıcı cavab veriləcək. Prezident bu sözləri bazar ertəsi Tehranda, Kirman vilayətinin qubernatoru və İran parlamentinin nümayəndələri ilə görüş zamanı deyib. Görüşdə ölkənin cənub vilayətindəki problemlər və onların həlli yolları, eləcə də sanksiyalar və xarici təhdidlər müzakirə olunub.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ölkəsinin diplomatiyaya sarsılmaz sadiqliyini bir daha vurğulayaraq bildirib ki, dialoq kanalları çətin dövrlərdə belə açıq qalır. Çərşənbə günü İranın şimal-qərbindəki Təbriz şəhərində çıxış edən Əraqçi qeyd edib ki, İran diplomatiyasının əsas məqsədi milli ləyaqət və maraqları qorumaqdır. Nazirin sözlərinə görə, İran təhdid və təcavüzə əl atan tərəflərlə danışıqlara girməyəcək.

Müxalif sağçı “Yisrael Beitenu” partiyasının lideri Avigdor Liberman bu gün, cümə günü İranın İsrailə qarşı gözlənilməz hücum həyata keçirməsi ehtimalı barədə xəbərdarlıq edib.AzerVoice xəbər verir ki, bu xəbərdarlıq iki ölkə arasında son müharibədən sonra gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda səslənib.