24 fevral 2022-ci ildə Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin “xüsusi hərbi əməliyyat” adlandırdığı qərar Avropada İkinci Dünya müharibəsindən bəri ən böyük quru müharibəsinin başlanğıcına çevrildi. Kreml sürətli qələbə və Kiyevdə hakimiyyət dəyişikliyi planlaşdırırdı, lakin dörd il sonra müharibə uzanan, tükəndirici və yüksək maliyyətli qarşıdurma mərhələsinə keçib. Müharibənin ilk saatlarında Rusiya Ukrayna ərazisinə raket zərbələri endirdi, hava limanları və hərbi obyektlər hədəfə alındı. Sərhədə toplanmış qoşun birləşmələri paytaxt Kiyev istiqamətində irəlilədi və hətta şəhərin 15 kilometrliyinə qədər yaxınlaşdı. Lakin planlaşdırılan sürətli çöküş baş vermədi. Ukrayna rəhbərliyi geri çəkilmədi, əksinə, müqavimət təşkil etdi.
#Rusiya-Ukrayna müharibəsi və NATO
Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenski sabah ABŞ Prezidenti Donald Trampla müharibəyə son qoymaq üçün çərçivə sazişi barədə razılığa gəlməyə ümid etdiyini və Trampın sülh planının Rusiya ilə atəşkəs şərti ilə ümumxalq referendumuna çıxarıla biləcəyini söylədi. Amerika xəbər platforması Axios-a danışan Zelenski Ukrayna ilə ABŞ arasında ikitərəfli sazişlərin əsasən formalaşdığını, beş sənəd şəklində tərtib edildiyini və lazım gələrsə altıncı sənədin əlavə oluna biləcəyini bildirdi.
Rusiyanın növbəti hədəfi bizik. Zaman bizim xeyrimizə işləmir, indi hərəkət etməliyik. NATO Baş Katibi Rutte bu sözləri Münhen Təhlükəsizlik Konfransı çərçivəsində Berlində, Almaniya Xarici İşlər Naziri Yohann Vadefulun moderatorluğu ilə keçirilən paneldə çıxış edərkən bildirib. Rutte bildirib ki, Qərbdə Rusiya təhdidinə qarşı kifayət qədər təciliyyət hissi yoxdur. Son bir il ərzində müdafiə istehsalının artmasına baxmayaraq, NATO Baş Katibi bunun kifayət etmədiyini vurğulayıb.
NATO Baş katibi Mark Rutte, ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi sülh prosesinin davam etməsinin vacib olduğunu və Ukraynanın barış görüşlərində mümkün olan ən güclü mövqedə olmalı olduğunu bildirib. Rutte, Brüsseldə keçirilən NATO Xarici İşlər Nazirləri toplantısının önündə mətbuata açıqlama verərək, Rusiyanın Ukraynaya hərbi yardımın sürətini davam etdirməsini təmin etməli və sanksiyalarla Rusiyanın iqtisadiyyatını zəiflətməyə davam etməli olduqlarını vurğulayıb.
Türkiyə Milli Təhlükəsizlik Şurası Cənubi Qafqazda sülh və sabitliyin təmin edilməsi ilə mümkün olacaq rifaha töhfə vermək üçün sarsılmaz öhdəliyini bəyan edib.
Almaniya Xarici İşlər Naziri Yohan Vadeful Cenevrədə aparılan görüşlərdə ABŞ-ın Rusiya-Ukrayna müharibəsini sona çatdırmaq üçün hazırladığı 28 maddəlik “sülh planı”nda Avropa və NATO ilə bağlı məsələlərin çıxarıldığını açıqlayıb. Vadeful Deutschlandfunk radiosuna verdiyi açıqlamada, Avropanın və Ukraynanın iştirakının vacib olduğunu, ilk addımın atıldığını və Avropadakı maraqların qorunduğunu vurğulayıb.
Ankarada diplomatik təmaslarını davam etdirəcək Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan bu gün Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə telefon danışığı aparacaq. Görüş zamanı Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsinin dayandırılması istiqamətində atıla biləcək addımların və regional sabitliyin təmin olunmasına dair məsələlərin müzakirə ediləcəyi gözlənilir. Bundan əlavə, Qara dəniz taxıl dəhlizinin yenidən işə salınması ilə bağlı prosesin bərpası da danışıqların əsas mövzularından biri olacaq.
ABŞ prezidenti Donald Trampın Ukrayna-Rusiya müharibəsini dayandırmaq məqsədilə hazırladığı və 28 maddədən ibarət olan barış planının detalları üzə çıxıb.
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan və Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Ankarada bir araya gələcəklər. Ərdoğan ilə Ukraynalı həmkarı Zelenski arasında keçiriləcək görüşün detalları Prezidentin Kommunikasiya rəhbəri Burhanəddin Duran tərəfindən paylaşılıb. Liderlərin bu ilki üçüncü üz-üzə görüşü yenə Prezidentlik Külliyəsində keçiriləcək və görüşün əsas gündəm mövzusu Rusiya-Ukrayna müharibəsi olacaq.
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Ukraynada davam edən münaqişənin əsas səbəblərindən birinin Qərb ölkələrinin Kiyevi NATO-ya cəlb etmək cəhdləri olduğunu bəyan edib. Onun sözlərinə görə, illərdir davam edən bu siyasət Moskvanın milli təhlükəsizliyi üçün birbaşa təhdid yaradıb.
ABŞ Dövlət Departamenti, Ukraynaya təxminən 825 milyon dollar dəyərində “Havadan Təhvil Verilən Sursatlar” və əlaqəli logistik avadanlıqları əhatə edən hərbi satışa icazə verib. Müdafiə Təhlükəsizliyi Əməkdaşlıq Agentliyinin (DSCA) yaydığı məlumata görə, Ukrayna 3 min 350 ədəd Uzun Mənzilli Hücum Sursatı (ERAM) və bu sistemlərlə uyğun Qlobal Pozisiya Müəyyənetmə Sistemləri də daxil olmaqla müxtəlif hərbi avadanlıqların tədarükünü istəyib. Satış paketi raket konteynerləri, ehtiyat hissələri, texniki sənədlər, proqram təminatı, təlim və digər logistik dəstəyi də əhatə edir.
Rusiya, Ukrayna ilə davam edən müharibədə diplomatik həll yollarına üstünlük verdiyini bəyan etsə də, hava məkanında atəşkəslə bağlı heç bir razılaşmanın əldə olunmadığını açıqlayıb. AFP-nin yaydığı məlumata görə, Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov Fransız xəbər agentliyinin sualını cavablandırarkən bildirib ki, “Rusiya Silahlı Qüvvələri üzərlərinə düşən vəzifələri yerinə yetirirlər və hərbi obyektlərə, eləcə də onlara yaxın infrastruktura hücumları davam etdirirlər.” Peskov eyni zamanda qeyd edib ki, Rusiya siyasi və diplomatik yollarla məqsədlərinə çatmaq üçün danışıqlar prosesində iştirakda maraqlıdır.