Amerika Birləşmiş Ştatları və İran, 1979-cu ildə ABŞ tərəfindən dəstəklənən şahın devrilməsi və İranın teokratiyaya çevrilməsi ilə nəticələnən İran İslam İnqilabına qədər yaxın müttəfiq olublar. İran rejimi ABŞ-ı "Böyük Şeytan" adlandırıb və iki xalq amansız düşmənə çevrilib; Prezident Corc Buş 2002-ci ildəki məşhur çıxışında İranı "şər oxu"na daxil edib.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurası dekabrın 23-də İranın nüvə razılaşması - Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planının (JCPOA) icrasına dair vəziyyəti nəzərdən keçirmək məqsədilə iclas keçirəcək. Təhlükəsizlik Şurasının sözügedən iclası dekabrın 22–26 tarixləri arasında planlaşdırılan daha geniş sessiyalar silsiləsinin bir hissəsidir. Bu çərçivədə Şura Myanmada vəziyyət, Sudandakı böhran və regional təhlükəsizlik çağırışlarını da müzakirə edəcək.

Argentina diplomatı Rafael Qrossi beynəlxalq arenada liderlik rollarına yeni gələn şəxs deyil. O, İranın nüvə ambisiyaları ətrafında gedən mübahisələrin mərkəzində duran ən tanınmış fiqurlardan biridir. BMT tərəfindən dəstəklənən və mürəkkəb nüvə məsələlərinə nəzarət edən beynəlxalq qurum - Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) baş direktoru kimi Qrossi, İran rejimi ilə onun həssas nüvə proqramı mövzusunda çoxsaylı gərgin dialoqların içində olub.

İran Xarici İşlər Nazirliyi Avropa İttifaqı (Aİ) ölkələrinin səfirlərini Tehrana çağıraraq blokun Fars körfəzi regionuna dair “qarışan mövqeyinə” və ölkənin müdafiə proqramı ilə bağlı səsləndirilən iddialara etiraz edib. İranın siyasi işlər üzrə xarici işlər nazir müavini Məcid Taxt-e Rəvançi, səfirlərlə görüş zamanı Aİ və Fars Körfəzi Əməkdaşlıq Şurasının (GCC) son bəyanatında yer alan ifadələrin ölkənin ərazi bütövlüyünə və suverenliyinə zidd olduğunu bildirib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ dəstəyi ilə Avropa ölkələrinin İrana qarşı BMT Təhlükəsizlik Şurası (TŞ) qətnamələrini bərpa etmək təşəbbüsünü yenidən sərt tənqid edib. Bəqai bildirib ki, üç Avropa ölkəsinin JCPOA (2015-ci il nüvə sazişi) üzrə mübahisə mexanizmindən sui-istifadəsi heç bir hüquqi nəticə doğurmur və 2231 saylı qətnamə mətninə əsasən müəyyən olunmuş tarixdə – 18 oktyabr 2025-ci ildə – qüvvədən düşməlidir.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə Avropa İttifaqının xarici siyasət üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas Dohada görüş keçirib. Danışıqlar zamanı əsas diqqət üç Avropa ölkəsinin (Böyük Britaniya, Fransa və Almaniya) əvvəlki BMT Təhlükəsizlik Şurası qətnamələrini yenidən tətbiq etmək qərarına yönəlib.

İran, cümə günü İstanbulda Almaniya, Fransa və Böyük Britaniya ilə nüvə proqramı barədə yeni danışıqlara başlayacaq. Bu, ABŞ-ın iyun ayında İsrail və İran arasında davam edən müharibə fonunda İranın nüvə obyektlərinə hücumundan sonra keçiriləcək ilk görüş olacaq.